مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تەۋەلسٸزدٸك قۇندىلىقتارىن دامۋىمىزدىڭ جاڭا كەزەڭٸمەن بايلانىستا بايىپتاعان ماقالاسى 2021 جىلدىڭ قاناتقاقتى سەتٸندە قوعامنىڭ بارشا سالاسىنا, سونىڭ ٸشٸندە بٸلٸم سالاسىنا ايرىقشا وي سالدى. ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ رەكتورى, قر ۇعا اكادەميگٸ ەرلان سىدىقوۆ وسىنداي پٸكٸرٸن بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«راس, قاسىم-جومارت كەمەلۇلى ايتقانداي, «تەۋەلسٸزدٸك بەرٸنەن قىمبات!». مۇنى ەلدٸكتٸڭ قادٸرٸن بٸلەتٸن, قازاقستاننىڭ بٷگٸنٸ مەن بولاشاعىنا قام جەيتٸن وتانشىل ازاماتتار تەرەڭٸنەن تٷسٸنەدٸ دەپ ويلايمىز.
تەۋەلسٸزدٸك – اتا-بابامىزدىڭ اسىل مۇراتى بولعانى ٷشٸن دە قىمبات.
تەۋەلسٸزدٸك – جاڭعىرۋىمىزدىڭ باستاماسى بولعانى ٷشٸن دە قىمبات.
تەۋەلسٸزدٸك – ٶتكەننٸڭ باعالىسىن, بٷگٸننٸڭ كەرەكتٸسٸن, كەلەشەكتٸڭ پايدالىسىن سەزٸندٸرگەنٸ ٷشٸن دە قىمبات. بۇل – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ايبارلى بيٸگٸ, تەۋەكەل الاڭى, قايرات بەلەسٸ, ەڭبەك بەسەكەسٸ, سىندارلى ساباقتاستىعى. پرەزيدەنت وسى باعىتتاعى تۇجىرىمداماسىن «باعدار مەن بەلەس», «تانىم مەن تاعىلىم», «قوعام مەن قۇندىلىق», «ۇلاعات پەن ۇستانىم» تاراۋشالارى ارقىلى جٷيەلٸ تٷسٸندٸرگەن. بايىپتى جەتكٸزگەن», - دەدٸ ە. سىدىقوۆ.
ق.توقاەۆ «تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ وتىز جىلىن شارتتى تٷردە ٷش ونجىلدىق بەلەسكە بٶلٸپ قاراستىرۋعا بولادى. ونىڭ ەرقايسىسى اتقارعان ميسسيياسى تۇرعىسىنان عاسىردىڭ جٷگٸن ارقالاپ تۇر» دەي كەلە, پرەزيدەنت بٸرٸنشٸسٸن - «قازاقستاننىڭ ٸرگەتاسىن قالاۋ كەزەڭٸ», ەكٸنشٸسٸن – «قازاق ەلٸنٸڭ كەرەگەسٸن كەڭەيتۋ كەزەڭٸ», ٷشٸنشٸسٸن – «مەرەيلٸ مەملەكەت كەزەڭٸ» دەپ ايدارلايدى.
«بۇل مەجەنٸڭ بەرٸ دە - جاڭا تاريحتىڭ عانا ەمەس, مەڭگٸلٸگٸمٸزدٸڭ ٸرگەتاسى. وسى ويدى ساراپتاعان مەملەكەت باسشىسى جاس بۋىننىڭ ەل ازاتتىعى الدىنداعى پەرزەنتتٸك پارىزىن تٶمەندەگٸشە كٶرسەتەدٸ: «تەۋەلسٸزدٸك قۇرداستارى ويى تولىسقان وتىز جاسقا تولدى. ەگەمەن ەلدە دٷنيەگە كەلٸپ, ٶسٸپ-جەتٸلگەن ولاردىڭ ساناسى سەرگەك, كٶزقاراستارى دا, ٶمٸر سالتتارى دا ٶزگەشە. تٸپتٸ, تەۋەلسٸزدٸكتٸ ەشبٸر دەلەلدٸ قاجەت ەتپەيتٸن اكسيوما دەپ بٸلەدٸ. بۇل – ەگەمەندٸك ۇعىمى جاستاردىڭ ساناسىنا بەرٸك ورنىققانىن كٶرسەتەتٸن قالىپتى قۇبىلىس. بٸراق تەۋەلسٸزدٸك قۇندىلىعى جادىنا بٸرجولا شەگەلەنٸپ, مەڭگٸ ساقتالۋى ٷشٸن ٶسكەلەڭ ۇرپاق ونىڭ قادٸرٸن بٸلۋٸ كەرەك».
بٸز تەۋەلسٸزدٸك قۇرداستارىن وقىتىپ-توقىتقان بٸلٸم سالاسىنىڭ ماماندارى رەتٸندە ولاردىڭ تالعامىن دا, جاڭاشىل مۇراتىن دا جاقسى سەزٸنەمٸز», - دەدٸ رەكتور.
ماقالادا قاسىم-جومارت توقاەۆ وسى تالعام مەن مۇراتتى مەملەكەتشٸلدٸك ارنامەن قالاي توعىستىرۋعا بولاتىنىن بىلايشا تاماشا جەتكٸزگەن: «تاريحشىلاردىڭ عانا ەمەس, بارشا جۇرتتىڭ, ەسٸرەسە, جاس ۇرپاقتىڭ تاريحي ساناسى ايقىن ەرٸ بەرٸك بولۋعا تيٸس. بۇل رەتتە, اۋقىمدى كٶرمەلەرمەن نەمەسە باسقا دا ٷلكەن جوبالارمەن ەۋەستەنبەي, بالالارعا, جاستارعا ارنالعان قاراپايىم ەرٸ قابىلداۋعا جەڭٸل تۋىندىلارعا باسا مەن بەرگەن جٶن».
عالىمنىڭ پايىمىنشا, حاندىق دەۋٸردٸڭ الاۋلى شاعى مەن قىسپاقتى كەزەڭٸنٸڭ اقيقاتىنان 1986 جىلعى جەلتوقسان كٶتەرٸلٸسٸنە دەيٸنگٸ ازاتتىق جولىنداعى كٷرەس تاعىلىمىن تارازىلاعان مەملەكەت باسشىسى «تاريح ساباعى» دەگەن مەسەلەگە بٸلٸكتٸ ساياسي قايراتكەر رەتٸندە قارايدى.
«تٸپتٸ زەردەلٸ جاستار تٷسٸنسٸن دەگەن ويمەن: «بٸز تىعىرىقتان شىعار جولدىڭ ساڭىلاۋى دا كٶرٸنبەيتٸن قيىن كٷندەردەن قاقتىعىس پەن قانتٶگٸسكە ۇرىنباي امان شىعىپ, ەشكٸمگە ەسەمٸزدٸ جٸبەرمەي, جاڭا سيپاتتاعى قازاق مەملەكەتٸن قۇردىق. بٷگٸنگٸ جەنە بولاشاق ۇرپاق مۇنى ەردايىم بٸلٸپ وتىرۋى كەرەك. سول ٷشٸن قازاقستاننىڭ جاڭا تاريحىن دا جٷيەلٸ زەرتتەگەن جٶن» دەيدٸ.
بۇدان زەرتتەۋ مەن ونىڭ پروبلەماسىنا بايلانىستى قوعامنىڭ, سونىڭ ٸشٸندە جاستاردىڭ تٷسٸنٸك-تانىمى, زەرۋلٸكتەردٸ دۇرىس اڭعارۋى قالىپتاسادى. تاريحتى تانۋ مەن تاريحناماعا دەگەن حالىق تٷسٸنٸگٸن قالىپتاستىرۋدىڭ تۇجىرىمداماسى دا وسىندا ايتىلعان. قاسىم-جومارت كەمەلۇلىنىڭ: «ەربٸر حالىق ٶزٸنٸڭ ارعى-بەرگٸ تاريحىن ٶزٸ جازۋعا تيٸس. بٶتەن يدەولوگييانىڭ جەتەگٸمەن جٷرۋگە بولمايدى. ۇلتتىق مٷددە تۇرعىسىنان جازىلعان شەجٸرە ۇرپاقتىڭ ساناسىن وياتىپ, ۇلتتىڭ جادىن جاڭعىرتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ» دەگەن ويى بٸزدٸڭ سالانىڭ تەمٸرقازىعى ٸسپەتتەس», - دەپ توقتالدى ە. سىدىقوۆ.
ٶزدەرٸڭٸزگە مەلٸم, ٶتكەن جىلى مەملەكەت باسشىسى جارلىعىمەن ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن تولىق اقتاۋ جٶنٸندە مەملەكەتتٸك كوميسسييا قۇرىلدى. بۇل كوميسسييا تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 30 جىلدىق كەزەڭٸندە ەلەۋلٸ دە نەتيجەلٸ جۇمىس ٸستەيتٸنٸنە كٷمەنٸمٸز جوق. ماقالادا وسى باستاماعا سەرپٸن بەرەتٸن وي دا جەتكٸلٸكتٸ.
«مىسالى, قاسىم-جومارت كەمەلۇلىنىڭ: «بٸز كەزٸندە ەلگە قىزمەت ەتۋدٸڭ وزىق ٷلگٸسٸن كٶرسەتكەن الاش قايراتكەرلەرٸنەن تاعىلىم الامىز. ولار ٶتكەن عاسىردىڭ باسىندا تەۋەلسٸزدٸك يدەيالارىن حالىق اراسىندا دەرٸپتەۋگە زور ەڭبەك سٸڭٸرٸپ, ازاتتىق جولىندا قۇربان بولدى» دەگەن پٸكٸرٸنٸڭ استارىندا ٸرگەلٸ زەرتتەۋلەرگە مۇرىندىق بولاتىن پٸكٸرلەر جاتىر. تاريح – تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ وقۋلىعى عانا ەمەس, ونى قورعاۋ مەن قولداۋدىڭ باعا جەتپەس قۇرالى. بۇل رەتتە پرەزيدەنتتٸڭ مىنا تۇجىرىمى وتانشىلدىقتىڭ جاڭا سٶزٸ دەپ بٸلەمٸز: «اۋماقتىق تۇتاستىعىمىزعا كٷمەن كەلتٸرٸپ, تاتۋ كٶرشٸلٸك قاتىناستارعا سىنا قاققىسى كەلەتٸن كەيبٸر شەتەل ازاماتتارىنىڭ ارانداتۋشىلىق ٸس-ەرەكەتتەرٸنە رەسمي جەنە قوعامدىق دەڭگەيدە تويتارىس بەرە وتىرىپ, اعارتۋشىلىق جۇمىستارىن ۇستامدىلىقپەن جٷرگٸزگەن جٶن. بٸز ۇلتتىق مٷددەنٸ اسپەن دە, تاسپەن دە قورعاۋعا دايىن بولۋىمىز قاجەتتٸگٸن تاعى دا باسا ايتقىم كەلەدٸ».
ماقالادا ۇلتتىق جاڭعىرۋ, ەلدٸك بەرەكە-بٸرلٸك, مەملەكەت بولاشاعى جولىنداعى ەتنوسارالىق تۇتاستىق تاريح پەن قازٸرگٸ شىندىق اياسىندا جان-جاقتى تالدانىپ, جٷيەلٸ زەردەلەنگەن. پرەزيدەنت تٸپتٸ حالىق ىنتىماعىنىڭ رەمٸزٸ سىندى ناۋرىز مەرەكەسٸنٸڭ مازمۇنى مەن فورماسىنا دا جاڭاشا سيپات بەرۋدٸ ۇسىنادى», - دەدٸ ەۇۋ رەكتورى.
وسى ورايدا جوو رەكتورى تٷپتەپ كەلگەندە, مەسەلەنٸڭ بەرٸ بٸلٸم مەن عىلىمعا تٸرەلەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. تاريحقا دا, تانىمعا دا, قوعامدىق جاڭعىرۋعا دا, ەلدٸك ۇستانىمعا دا, جاڭاشىل باعدارعا دا بٸلٸم-عىلىم قۋاتى كەرەك. وسى رەتتە مەرتەبەلٸ قاسىم-جومارت كەمەلۇلىنىڭ: «ححٸ عاسىر – بٸلٸم مەن بٸلٸكتٸڭ دەۋٸرٸ. ەر ادام ٶزٸن ٷزدٸكسٸز جەتٸلدٸرٸپ, جاڭا كەسٸپتەردٸ يگەرٸپ, ٷنەمٸ زامان اعىمىنا بەيٸمدەلۋ ارقىلى عانا بەسەكەلٸك قابٸلەتٸن ارتتىرا الادى. بٸلٸم مەن تەحنولوگييا, جوعارى ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸ ەل دامۋىنىڭ باستى قوزعاۋشى كٷشٸ بولۋعا تيٸس» دەگەن تۇجىرىمى جوعارى مەكتەپ سالاسىن جاڭا مٸندەتتەرگە جۇمىلدىرادى.
«قازاقستاننىڭ ەربٸر زييالى ازاماتى تاريح پەن بٷگٸنگٸ كٷن اقيقاتىن زەردەمەن تارازىلاپ, پاراساتپەن مەملەكەتشٸلدٸك مٷددەگە سەيكەستەندٸرسە, تەۋەلسٸزدٸك مۇراتىنىڭ دا ورىندالعانى, باياندى ٸستەردٸڭ دە لايىقتى جالعاسقانى. بٸز سولاي بولاتىنىنا سەنەمٸز», - دەدٸ ەرلان سىدىقوۆ.
.jpeg)