Foto: Aqorda
Astanada «Altyn Orda – dala órkenietiniń úlgisi: tarih, arheologiia, mádeniet, biregeilik» atty halyqaralyq simpoziým ótip jatyr, dep habarlaidy Ult.kz.
Is-sharaǵa álemniń 20-dan astam elinen delegatsiia qatysyp otyr. Olardyń qatarynda tarihshy-medievister, arheologtar, shyǵystanýshylar, túrkitanýshylar, mońǵoltanýshylar, nýmizmattar, epigrafika mamandary, saiasattanýshylar, mádeniettanýshylar, ónertanýshylar, diplomattar jáne halyqaralyq uiymdardyń ókilderi bar.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev simpoziýmnyń ashylý saltanatynda sóz sóiledi. Ol Altyn Orda tarihy kóptegen irgeli zertteýlerge arqaý bolǵany anyq ekenin aitty.
«Altyn Orda – Eýraziianyń ulan-ǵaiyr aýmaǵyn erkin jailap, Uly dala tósinde bilik qurǵan qýatty imperiia bolǵanyna eshqandai tarihshy kúmán keltirmeidi, bul – moiyndalǵan tarihi derek. Altyn Orda Batys pen Shyǵysty jalǵap, túrli órkenietterdiń damýyna, memleketterdiń qalyptasýyna erekshe yqpal etken asa iri saiasi qurylym boldy. Bul da – dáleldengen derek. Sondyqtan Altyn Orda tarihy kóptegen irgeli zertteýlerge arqaý bolǵany anyq. Degenmen bul taqyryp áli de ózektiligin joǵaltqan joq, menińshe, eshqashan joǵaltpaidy», - dep atap ótti Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev elimizdiń mańyzdy jobalaryna qoldaý kórsetkeni úshin IýNESKO basshylyǵyna alǵys aitty.
«Biz halyqaralyq ǵylym qaýymdastyǵymen birlese otyryp, osy taqyrypty júieli ári jan-jaqty zerdeleý jumysyn jalǵastyrýymyz kerek. Birneshe kúnge sozylatyn is-sharanyń negizgi maqsaty da – osy. Bul tusta Qazaqstannyń bastamasyna qoldaý kórsetkeni úshin IýNESKO basshylyǵyna rizashylyǵymdy aitqym keledi.
Jalpy, elimiz IýNESKO-nyń qoldaýymen kóptegen mańyzdy jobany júzege asyrdy. Naqty aitqanda, Qoja Ahmet Iasaýi kesenesi, Tamǵaly tas petroglifteri, sondai-aq birneshe kóne qala búkilálemdik muralar tizimine endi», - dedi Prezident.
Qasym-Jomart Toqaev uzaq jyldar boiy osy irgeli taqyrypty indete zerttegen reseilik ǵalymdardyń rólin atap ótti.
«Olar Altyn Ordanyń tynys-tirshiligin jan-jaqty sipattaityn ǵylymnyń mol qoryn jinady. Sonymen qatar Altyn Orda taqyryby bir ǵana memlekettiń sheńberinde shektelip qalmai, Qytai, Mońǵoliia, AQSh, Úndistan, Pákistan, Japoniia, Qyrǵyzstan, Ózbekstan, Mysyr jáne birqatar Eýropa elderi zertteýshileriniń nazaryn aýdaryp, búkil álemdi sharlap ketti desek bolady», - dedi Toqaev.
Memleket basshysy «Tarihty jeńimpazdar jazady» degen qaǵidattyń ǵylymǵa qarsy sipatyn umytpaǵan jón ekenin aitty.
«Bul oraida tarihqa ádil ári saiasi turǵydan beitarap baǵa berý mańyzdy. «Tarihty jeńimpazdar jazady» degen qaǵidattyń ǵylymǵa qarsy sipatyn umytpaǵan jón. Iaǵni jeńimpazdardy jazǵyrýǵa bolmaidy, álem tarihynyń tórinen oryn alyp, zertteýshilerdiń maqtaý-madaǵyna ie bolady. Al shaǵyn jáne orta memleketter, sonyń ishinde maidanda jeńilis tapqan elder tarihtyń tasasynda qalady», - dedi Prezident.
Prezident Qazaqstanda saiasattyń paidasy úshin kóshpeli halyqtardy jabaiy, bei-bereket, tarih sheńberinen tys kúsh retinde kórsetip, qýatty dala imperiialaryn «memleket deńgeiine jete almaǵan» dep tómendetetin eski dogmalar men qasań kózqarastardy qaita qaraý úderisi bastalyp ketkenin atap ótti.
