Foto: astanatv.kz
Búgin «Qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýdiń ózekti máseleleri» taqyrybynda ótken «Úkimet saǵatynda» depýtat N.Dementeva mekteptegi qaýipsizdik máselesi týraly aitty, dep habarlaidy Ult.kz.
Ishki ister ministrliginiń derekterine sáikes, 2025 jyldyń segiz aiynda elimiz boiynsha eki myńǵa jýyq mektep pen balabaqsha tekserilgen. Sonyń jartysynyń kóbinde – 800-den astam nysanda qaýipsizdik talaptarynyń buzylǵany anyqtalǵan.
"Bul degenimiz – myńdaǵan bala kún saiyn qaýipsizdigi formaldi túrde ǵana bolǵan nysandarda bilim alyp júr degen sóz. 165 basshy ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵan. Biraq maqsat – aiyppul emes, árbir balanyń qaýipsiz ortada bolýy emes pe, – deidi depýtat.
Depýtattyń sózinshe qazir elimizde shamamen 8 myń mektep politsiia inspektory jumys isteidi. Bul, árine, jetkiliksiz. Ásirese aýyldyq jerlerde bir inspektor birneshe mektepke birdei jaýapty. Al olardyń mektepte turaqty bolýy – álimjettik, iaǵni, býllingtiń de, jasóspirimder arasyndaǵy quqyq buzýshylyqtyń da aldyn alatyn basty faktorlardyń biri.
Dementeva mektep psihologtary qyzmetiniń jaǵdaiy da alańdatatynyn aityp otyr. 2024 jyly pilottyq joba aiasynda bar bolǵany 11 psiholog qana qaita daiarlaýdan ótti.
"Myńdaǵan mektebi bar el úshin bul – tek san emes, dabyl signaly. Psihologtyń júktemesi aýyr bolsa, inspektor janynda bolmasa – bala synyptaǵy, áleýmettik jelidegi, tipti úidegi agressiiamen jalǵyz ózi qalady", – dedi ol.
Búgingi kúni 81 myńnan astam zańsyz internet-resýrs tirkelgen, sonyń 425-i sýitsidti nasihattaidy.
"Bul jai statistika emes, bul qaiǵyly oqiǵalarǵa jetkizbediń jaǵdaiy. Eger ár mektepte bilikti maman bolyp, balanyń alǵashqy dabylyn der kezinde baiqasa – qanshama taǵdyrdy saqtap qalýshy edik.
Býlling, kiberbýlling, psihologiialyq qysym – bular abstraktti uǵymdar emes. Bul – naqty balalardyń ómiri. Sondyqtan profilaktika bir rettik shara emes, kúndelikti júieli jumysqa ainalýy kerek, - dep otyr depýtat.
Depýtat tórt túrli usynys aitty:
Birinshiden, mektep tek bilim berý emes, qaýipsizdik pen aldyn alý turǵysynan da memlekettiń erekshe baqylaý aimaǵynda bolýy tiis.
Ekinshiden, mektep psihologtary men jasóspirimder isi jónindegi inspektorlardy daiarlaý boiynsha memlekettik baǵdarlama qajet. Ásirese, aýyl mektepterine basymdyq berý kerek.
Úshinshiden, tsifrlyq saýattylyq pen onlain-qaýipsizdik mádenieti oqý baǵdarlamasynyń mindetti bóligine ainalýǵa tiis. Balalar internettegi qaýipten qalai qorǵalýy keregin bilýi qajet.
Tórtinshiden, barlyq profilaktikalyq sharalar aiqyn, ólshenetin jáne merzimdi bolýy kerek – beinebaqylaýdaǵy «soqyr aimaqtardy» joiýdan bastap, mektep qaýipsizdiginiń biryńǵai standartyna deiin.
Depýtattyń sózinshe búginde másele baǵdarlamalardyń bar-joǵynda emes – mektep balany shyn máninde qorǵai ala ma, joq pa – osyda.
"Mekteptegi profilaktika – bul Ishki ister ministrliginiń nemese Oqý-aǵartý ministrliginiń ǵana sharýasy emes. Bul – ulttyq qaýipsizdik máselesi.
Eger biz erte, aldyn ala áreket etý júiesin qurmasaq, sebeppen emes, tek saldarmen kúresip júre beremiz.
«Bala ózin qaýipsiz sezinetin jerde zańdy, qoǵamdy jáne Otanyn qurmetteitin azamat qalyptasady» degendi umytpaýymyz kerek. Sonda ǵana eshqandai quqyq buzýshylyqqa jol bermeý týraly qaǵidat qoǵamnyń ómir súrý normasyna ainalady", – deidi ol.
