فوتو: astanatv.kz
بٷگٸن «قوعامدىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋدٸڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ» تاقىرىبىندا ٶتكەن «ٷكٸمەت ساعاتىندا» دەپۋتات ن.دەمەنتەۆا مەكتەپتەگٸ قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەسٸ تۋرالى ايتتى, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ دەرەكتەرٸنە سەيكەس, 2025 جىلدىڭ سەگٸز ايىندا ەلٸمٸز بويىنشا ەكٸ مىڭعا جۋىق مەكتەپ پەن بالاباقشا تەكسەرٸلگەن. سونىڭ جارتىسىنىڭ كٶبٸندە – 800-دەن استام نىساندا قاۋٸپسٸزدٸك تالاپتارىنىڭ بۇزىلعانى انىقتالعان.
"بۇل دەگەنٸمٸز – مىڭداعان بالا كٷن سايىن قاۋٸپسٸزدٸگٸ فورمالدٸ تٷردە عانا بولعان نىسانداردا بٸلٸم الىپ جٷر دەگەن سٶز. 165 باسشى ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلعان. بٸراق ماقسات – ايىپپۇل ەمەس, ەربٸر بالانىڭ قاۋٸپسٸز ورتادا بولۋى ەمەس پە, – دەيدٸ دەپۋتات.
دەپۋتاتتىڭ سٶزٸنشە قازٸر ەلٸمٸزدە شامامەن 8 مىڭ مەكتەپ پوليتسييا ينسپەكتورى جۇمىس ٸستەيدٸ. بۇل, ەرينە, جەتكٸلٸكسٸز. ەسٸرەسە اۋىلدىق جەرلەردە بٸر ينسپەكتور بٸرنەشە مەكتەپكە بٸردەي جاۋاپتى. ال ولاردىڭ مەكتەپتە تۇراقتى بولۋى – ەلٸمجەتتٸك, ياعني, بۋللينگتٸڭ دە, جاسٶسپٸرٸمدەر اراسىنداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ دا الدىن الاتىن باستى فاكتورلاردىڭ بٸرٸ.
دەمەنتەۆا مەكتەپ پسيحولوگتارى قىزمەتٸنٸڭ جاعدايى دا الاڭداتاتىنىن ايتىپ وتىر. 2024 جىلى پيلوتتىق جوبا اياسىندا بار بولعانى 11 پسيحولوگ قانا قايتا دايارلاۋدان ٶتتٸ.
"مىڭداعان مەكتەبٸ بار ەل ٷشٸن بۇل – تەك سان ەمەس, دابىل سيگنالى. پسيحولوگتىڭ جٷكتەمەسٸ اۋىر بولسا, ينسپەكتور جانىندا بولماسا – بالا سىنىپتاعى, ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ, تٸپتٸ ٷيدەگٸ اگرەسسييامەن جالعىز ٶزٸ قالادى", – دەدٸ ول.
بٷگٸنگٸ كٷنٸ 81 مىڭنان استام زاڭسىز ينتەرنەت-رەسۋرس تٸركەلگەن, سونىڭ 425-ٸ سۋيتسيدتٸ ناسيحاتتايدى.
"بۇل جاي ستاتيستيكا ەمەس, بۇل قايعىلى وقيعالارعا جەتكٸزبەدٸڭ جاعدايى. ەگەر ەر مەكتەپتە بٸلٸكتٸ مامان بولىپ, بالانىڭ العاشقى دابىلىن دەر كەزٸندە بايقاسا – قانشاما تاعدىردى ساقتاپ قالۋشى ەدٸك.
بۋللينگ, كيبەربۋللينگ, پسيحولوگييالىق قىسىم – بۇلار ابستراكتتٸ ۇعىمدار ەمەس. بۇل – ناقتى بالالاردىڭ ٶمٸرٸ. سوندىقتان پروفيلاكتيكا بٸر رەتتٸك شارا ەمەس, كٷندەلٸكتٸ جٷيەلٸ جۇمىسقا اينالۋى كەرەك, - دەپ وتىر دەپۋتات.
دەپۋتات تٶرت تٷرلٸ ۇسىنىس ايتتى:
بٸرٸنشٸدەن, مەكتەپ تەك بٸلٸم بەرۋ ەمەس, قاۋٸپسٸزدٸك پەن الدىن الۋ تۇرعىسىنان دا مەملەكەتتٸڭ ەرەكشە باقىلاۋ ايماعىندا بولۋى تيٸس.
ەكٸنشٸدەن, مەكتەپ پسيحولوگتارى مەن جاسٶسپٸرٸمدەر ٸسٸ جٶنٸندەگٸ ينسپەكتورلاردى دايارلاۋ بويىنشا مەملەكەتتٸك باعدارلاما قاجەت. ەسٸرەسە, اۋىل مەكتەپتەرٸنە باسىمدىق بەرۋ كەرەك.
ٷشٸنشٸدەن, تسيفرلىق ساۋاتتىلىق پەن ونلاين-قاۋٸپسٸزدٸك مەدەنيەتٸ وقۋ باعدارلاماسىنىڭ مٸندەتتٸ بٶلٸگٸنە اينالۋعا تيٸس. بالالار ينتەرنەتتەگٸ قاۋٸپتەن قالاي قورعالۋى كەرەگٸن بٸلۋٸ قاجەت.
تٶرتٸنشٸدەن, بارلىق پروفيلاكتيكالىق شارالار ايقىن, ٶلشەنەتٸن جەنە مەرزٸمدٸ بولۋى كەرەك – بەينەباقىلاۋداعى «سوقىر ايماقتاردى» جويۋدان باستاپ, مەكتەپ قاۋٸپسٸزدٸگٸنٸڭ بٸرىڭعاي ستاندارتىنا دەيٸن.
دەپۋتاتتىڭ سٶزٸنشە بٷگٸندە مەسەلە باعدارلامالاردىڭ بار-جوعىندا ەمەس – مەكتەپ بالانى شىن مەنٸندە قورعاي الا ما, جوق پا – وسىدا.
"مەكتەپتەگٸ پروفيلاكتيكا – بۇل ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ نەمەسە وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ عانا شارۋاسى ەمەس. بۇل – ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەسٸ.
ەگەر بٸز ەرتە, الدىن الا ەرەكەت ەتۋ جٷيەسٸن قۇرماساق, سەبەپپەن ەمەس, تەك سالدارمەن كٷرەسٸپ جٷرە بەرەمٸز.
«بالا ٶزٸن قاۋٸپسٸز سەزٸنەتٸن جەردە زاڭدى, قوعامدى جەنە وتانىن قۇرمەتتەيتٸن ازامات قالىپتاسادى» دەگەندٸ ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. سوندا عانا ەشقانداي قۇقىق بۇزۋشىلىققا جول بەرمەۋ تۋرالى قاعيدات قوعامنىڭ ٶمٸر سٷرۋ نورماسىنا اينالادى", – دەيدٸ ول.
