Mazýttyń jaiy maza bermei tur

Mazýttyń jaiy maza bermei tur

Taiaýda Úkimet otyrysynda Premer-ministr Baqytjan Saǵyntaevtyń tóraǵalyǵymen eki máselege basa nazar aýdaryldy. Sonyń biri Úkimettiń zań shyǵarýshylyq qyzmetine arnalyp, QR Ádilet ministri Marat Beketaev aǵymdaǵy jyldyń zań shyǵarý josparynyń oryndalýy men keler jyly qabyldanatyn zańdar týraly málimdedi. Al otyrysqa muryndyq bolǵan ekinshi másele – jylytý maýsymy men Temirtaý máselesi.

Ministrdiń málimdeýinshe, biyl josparǵa 26 zań jobasyn qabyldaý qoiylǵan. Biraq birqatar tolyqtyrýlar men ózgertýlerden keiin 10-18 joba qaralyp, júzege asyrylǵan. Osyladyń ishinen 3 zań jobasyna Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev qol qoidy. Al Parlament 4 zańdy qabyldaǵan. Taǵy 11 zań jobasy Parlament qaraýynda. «Sondai-aq, Prezident ákimshiligi kelisimi boiynsha birqatar zań jobalary jetildirý men tolyqtyrý qajettiligi josparynan alyndy. Bul zań jobalary jóninde aldymen halyq arasynda túsindirý jumystaryn júrgizý kózdelip otyr. Sondyqtan ókiletti organdarǵa 7 zań jobasy jónindegi jumystardy 2017 jylǵa aýystyrý usynylady», – dedi M.Beketaev.

Munyń syrtynda jyl ishinde josparǵa qosymsha zań jobalaryn engizýge qatysty ózgerister jasalǵan. «Mundai zań jobalarynyń qatarynda «Dene tárbiesi men sport máselelerine qatysty keibir zań aktilerine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly», «Daktiloskopiialyq jáne gendik tirkeý týraly» zań jobalary bar. Olardy Parlament qarap qabyldady», – dedi M.Beketaev.

Ádilet ministriniń aitýynsha, 2017 jyldyń josparyna 28 zań jobasy engizilgen. 10 zań jobasy jyldyń birinshi jartysynda, qalǵan 18 zań jobasy ekinshi jarty jyldyqta qabyldanýy tiis. Ministr bul zań jobalaryna da qysqasha toqtalyp ótti.

Jylytý maýsymynyń mańyzdy máseleleri

Úkimet saǵatynda qaralǵan ekinshi másele jylytý maýsymy boldy. Maýsym bastalǵaly aimaqtardan jylytý jumystarynyń qyzmetine túrli shaǵymdar túskeni belgili. Osyǵan orai óńir basshylary men ministrlerdiń esepteri tyńdaldy. QR Energetika ministri Qanat Bozymbaev jylytý maýsymynyń negizgi máselelerine toqtaldy. «Atalǵan máselege arnalyp, Úkimet qorynan 1 milliard 862 million teńge bólingen bolatyn. Bul qarjy 1 million 528 myń teńgege 30 myń 364 tonna mazýt satyp alýǵa, 335 million teńgege 92 myń tonna kómir satyp alýǵa baǵyttaldy. Osynyń nátijesinde elektr stansalarynda 3,3 million tonna kómir men 121 myń tonna mazýt qory jasaqtalyndy. Bul kórsetkish ótken jyldyń osy merzimindegimen sáikes jáne qysqy jylytý maýsymyn senimdi túrde bastaýǵa múmkindik beredi. Degenmen, soǵan qaramastan keibir óńirlerde atalǵan maýsymdy qalyptaǵydai ótkizý baǵytynda sheshimin kútken máseleler bar», – dep baiandady Energetika ministri.

Ministrdiń aitýynsha, Semei qalasynda «Jylýkommýenergo» kásipornynyń aldynda tutynýshylardyń 354 million teńge qaryzy shyǵyp otyr. Bul jaǵdai jóndeý jumystaryn júrgizýge kedergi bolýda. Solardyń biri – kómir satyp alý jumystary merziminen keshiktirilip júrgizildi. Mazýt satyp alý máselesi áli sheshimin tapqan joq. Osy sebepti onyń qory taýsylýǵa shaq qalǵan kórinedi.

Budan ózge kópshilikti tolǵandyrǵan taǵy bir másele – Temirtaýdaǵy apat saldary men oǵan túrtki bolǵan jaittarǵa ministr toqtalyp ótti. «Materialdardyń keshiktirilip jetkizilýine bailanysty «Arselor Mittal Temirtaý» AQ-qa qarasty JES-2-degi №1 qazandyq pen №1 trýbinaǵa kúrdeli jumystaryn júrgizý ústimizdegi jyldyń qazan aiynyń ortasyna deiin jalǵassa, №2 qazandyqty jóndeý 30 qyrkúiek pen 25 jeltoqsan aralyǵyna belgilengen. Osynyń saldarynan jylytý maýsymy kezinde Temirtaý qalasy negizgi qural-jabdyqtardyń rezervimen durys qamtamasyz etilmegen», – deidi Q.Bozymbaev. Úkimet basshysy Baqytjan Saǵyntaev osy jaǵdaiǵa alańdaýshylyq bildirdi. «Jylý maýsymy bastalǵaly beri «Arselor Mittal» JES-2 qazandyǵynda 17 apatty jaǵdai oryn alǵan, búgin tańerteń №2 qazandyq isten shyqty. Munyń syrtynda taǵy eki qazandyq jóndeý jumystaryna qoiylǵan. Osydan Temirtaýdaǵy turǵyn úilerdegi jylý 16 gradýstan aspai tur. Aýa raiy qatty sýytqan kezderi 12 gradýsqa deiin tómendegen», – dedi Úkimet basshysy. Qaraǵandy oblysynyń ákiminen jaǵdaidy málimdeýdi surady. «Sońǵy úsh kúnde Temirtaýda siz aitqan jaittardyń oryn alǵany ras. Búgin keshke deiin №2 jylý qazandyǵy qaitadan iske qosylyp, normativtik jumys ólshemine sai bolady. Al №5 qazandyq erteń iske qosylady», – dep málimdedi Qaraǵandy oblysynyń ákimi Nurmuhamed Ábdibekov.

Úkimet basshysy ákimniń bul esebine qanaǵattanǵan joq. Osyǵan orai Temirtaýda jaǵdai naqty qashan qalypqa keletinin surady. Qaraǵandy oblysynyń ákimi Nurmuhamed Ábdibekov jylý berýdiń 30 jeltoqsannan bastap qalypty jaǵdaiǵa túsetindigin ýáde etti.

Bir aptadan astam ýaqyt jylýsyz otyrǵan Temirtaý halqynyń bastan keshkeni basqa da óńirlerde baiqalýda. Qanat Bozymbaev óz baiandamasynda osy máselelerge toqtalyp ótti. «Áleýmettik mazýttyń jetkizilýi týraly birer sóz aita ketkim keledi. Ákimdikterden berilgen tapsyrystarǵa sáikes, Energetika ministrligi aǵymdaǵy kúzgi-qysqy jylytý maýsymyna daiyndyq júrgizý úshin áleýmettik óndiristik jumystarǵa arnap 342 myń tonna mazýt jetkizýdiń kestesin jasady. Ókinishke qarai, qarasha aiynda bul jumys 59 paiyzǵa, jeltoqsan aiynda 26 paiyzǵa ǵana oryndaldy. Jospardaǵy 83 myń tonnanyń ornyna 28 myń tonna mazýtqa ǵana aqsha tólendi. Onyń 21 myń tonnasy jóneltildi», – dedi ol. Bul jumystar Aqmola, Almaty, Jambyl, Qostanai, Shyǵys Qazaqstan, Ońtústik Qazaqstan oblystarynda jáne Almaty men Astana qalalarynda da uiymdastyrý jumystary sylbyr.

Úkimet basshysy Baqytjan Saǵyntaev jylytý maýsymynyń durys júrýine ákimderdiń derbes jaýap beretinin eskertti. «Biz bul másele jaiynda únemi aityp kelemiz. Sizderdiń esepterińizdi tyńdap otyramyz. Degenmen, jylý jelilerinde ártúrli apatty jaǵdailar oryn alyp jatady. Endi, eń bastysy, Jańa jyl merekesi kezinde osyndai oqiǵalardyń oryn almaýyn qatań eskertemiz. Halyqtyń merekelik kóńil-kúiine qaiaý túsirip júrmeiik», – dedi Úkimet basshysy. Tiisti organdarǵa osy másele boiynsha tapsyrmalar berildi. Mereke qarsańynda qoǵamdyq tynyshtyqtyń durys saqtalýy, barlyq qyzmetterdiń durys júrgizilýi, jol tazalyǵyn qamtyp, barlyq memlekettik organdar kezekshilik jumystaryn múltiksiz atqarýy qajettigin atap kórsetti.

Otyrys sońynda Úkimet basshysy jyldyq qorytyndyny qańtarda taǵy da qorytyndylaitynyn jetkizdi.  «On bir aidyń qorytyndysyn biz ótkendegi otyrysta jasaǵan bolatynbyz. Jyl qorytyndysyn qańtar aiynyń basynda Úkimettiń kezekti otyrysynda jasaimyz. Jalpy, jumys kórsetkishteri men ólshemderi jaiynda aityldy. Memleket basshysy bizdiń aldymyzǵa qoiǵan tapsyrmalardy tolyq oryndaýǵa qol jetkize aldyq. Osy úshin Úkimet músheleri men ákimderge birlesip atqarǵan jumysymyz úshin alǵysymdy bildiremin», –dedi Baqytjan Saǵyntaev.

Aqniet Ospanbai, "Túrkistan" gazeti