تاياۋدا ٷكٸمەت وتىرىسىندا پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ەكٸ مەسەلەگە باسا نازار اۋدارىلدى. سونىڭ بٸرٸ ٷكٸمەتتٸڭ زاڭ شىعارۋشىلىق قىزمەتٸنە ارنالىپ, قر ەدٸلەت مينيسترٸ مارات بەكەتاەۆ اعىمداعى جىلدىڭ زاڭ شىعارۋ جوسپارىنىڭ ورىندالۋى مەن كەلەر جىلى قابىلداناتىن زاڭدار تۋرالى مەلٸمدەدٸ. ال وتىرىسقا مۇرىندىق بولعان ەكٸنشٸ مەسەلە – جىلىتۋ ماۋسىمى مەن تەمٸرتاۋ مەسەلەسٸ.
مينيستردٸڭ مەلٸمدەۋٸنشە, بيىل جوسپارعا 26 زاڭ جوباسىن قابىلداۋ قويىلعان. بٸراق بٸرقاتار تولىقتىرۋلار مەن ٶزگەرتۋلەردەن كەيٸن 10-18 جوبا قارالىپ, جٷزەگە اسىرىلعان. وسىلادىڭ ٸشٸنەن 3 زاڭ جوباسىنا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قول قويدى. ال پارلامەنت 4 زاڭدى قابىلداعان. تاعى 11 زاڭ جوباسى پارلامەنت قاراۋىندا. «سونداي-اق, پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ كەلٸسٸمٸ بويىنشا بٸرقاتار زاڭ جوبالارى جەتٸلدٸرۋ مەن تولىقتىرۋ قاجەتتٸلٸگٸ جوسپارىنان الىندى. بۇل زاڭ جوبالارى جٶنٸندە الدىمەن حالىق اراسىندا تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ كٶزدەلٸپ وتىر. سوندىقتان ٶكٸلەتتٸ ورگاندارعا 7 زاڭ جوباسى جٶنٸندەگٸ جۇمىستاردى 2017 جىلعا اۋىستىرۋ ۇسىنىلادى», – دەدٸ م.بەكەتاەۆ.
مۇنىڭ سىرتىندا جىل ٸشٸندە جوسپارعا قوسىمشا زاڭ جوبالارىن ەنگٸزۋگە قاتىستى ٶزگەرٸستەر جاسالعان. «مۇنداي زاڭ جوبالارىنىڭ قاتارىندا «دەنە تەربيەسٸ مەن سپورت مەسەلەلەرٸنە قاتىستى كەيبٸر زاڭ اكتٸلەرٸنە ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى», «داكتيلوسكوپييالىق جەنە گەندٸك تٸركەۋ تۋرالى» زاڭ جوبالارى بار. ولاردى پارلامەنت قاراپ قابىلدادى», – دەدٸ م.بەكەتاەۆ.
ەدٸلەت مينيسترٸنٸڭ ايتۋىنشا, 2017 جىلدىڭ جوسپارىنا 28 زاڭ جوباسى ەنگٸزٸلگەن. 10 زاڭ جوباسى جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتىسىندا, قالعان 18 زاڭ جوباسى ەكٸنشٸ جارتى جىلدىقتا قابىلدانۋى تيٸس. مينيستر بۇل زاڭ جوبالارىنا دا قىسقاشا توقتالىپ ٶتتٸ.
جىلىتۋ ماۋسىمىنىڭ ماڭىزدى مەسەلەلەرٸ
ٷكٸمەت ساعاتىندا قارالعان ەكٸنشٸ مەسەلە جىلىتۋ ماۋسىمى بولدى. ماۋسىم باستالعالى ايماقتاردان جىلىتۋ جۇمىستارىنىڭ قىزمەتٸنە تٷرلٸ شاعىمدار تٷسكەنٸ بەلگٸلٸ. وسىعان وراي ٶڭٸر باسشىلارى مەن مينيسترلەردٸڭ ەسەپتەرٸ تىڭدالدى. قر ەنەرگەتيكا مينيسترٸ قانات بوزىمباەۆ جىلىتۋ ماۋسىمىنىڭ نەگٸزگٸ مەسەلەلەرٸنە توقتالدى. «اتالعان مەسەلەگە ارنالىپ, ٷكٸمەت قورىنان 1 ميلليارد 862 ميلليون تەڭگە بٶلٸنگەن بولاتىن. بۇل قارجى 1 ميلليون 528 مىڭ تەڭگەگە 30 مىڭ 364 توننا مازۋت ساتىپ الۋعا, 335 ميلليون تەڭگەگە 92 مىڭ توننا كٶمٸر ساتىپ الۋعا باعىتتالدى. وسىنىڭ نەتيجەسٸندە ەلەكتر ستانسالارىندا 3,3 ميلليون توننا كٶمٸر مەن 121 مىڭ توننا مازۋت قورى جاساقتالىندى. بۇل كٶرسەتكٸش ٶتكەن جىلدىڭ وسى مەرزٸمٸندەگٸمەن سەيكەس جەنە قىسقى جىلىتۋ ماۋسىمىن سەنٸمدٸ تٷردە باستاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. دەگەنمەن, سوعان قاراماستان كەيبٸر ٶڭٸرلەردە اتالعان ماۋسىمدى قالىپتاعىداي ٶتكٸزۋ باعىتىندا شەشٸمٸن كٷتكەن مەسەلەلەر بار», – دەپ باياندادى ەنەرگەتيكا مينيسترٸ.
مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, سەمەي قالاسىندا «جىلۋكوممۋەنەرگو» كەسٸپورنىنىڭ الدىندا تۇتىنۋشىلاردىڭ 354 ميلليون تەڭگە قارىزى شىعىپ وتىر. بۇل جاعداي جٶندەۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋگە كەدەرگٸ بولۋدا. سولاردىڭ بٸرٸ – كٶمٸر ساتىپ الۋ جۇمىستارى مەرزٸمٸنەن كەشٸكتٸرٸلٸپ جٷرگٸزٸلدٸ. مازۋت ساتىپ الۋ مەسەلەسٸ ەلٸ شەشٸمٸن تاپقان جوق. وسى سەبەپتٸ ونىڭ قورى تاۋسىلۋعا شاق قالعان كٶرٸنەدٸ.
بۇدان ٶزگە كٶپشٸلٸكتٸ تولعاندىرعان تاعى بٸر مەسەلە – تەمٸرتاۋداعى اپات سالدارى مەن وعان تٷرتكٸ بولعان جايتتارعا مينيستر توقتالىپ ٶتتٸ. «ماتەريالداردىڭ كەشٸكتٸرٸلٸپ جەتكٸزٸلۋٸنە بايلانىستى «ارسەلور ميتتال تەمٸرتاۋ» اق-قا قاراستى جەس-2-دەگٸ №1 قازاندىق پەن №1 ترۋبيناعا كٷردەلٸ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ ٷستٸمٸزدەگٸ جىلدىڭ قازان ايىنىڭ ورتاسىنا دەيٸن جالعاسسا, №2 قازاندىقتى جٶندەۋ 30 قىركٷيەك پەن 25 جەلتوقسان ارالىعىنا بەلگٸلەنگەن. وسىنىڭ سالدارىنان جىلىتۋ ماۋسىمى كەزٸندە تەمٸرتاۋ قالاسى نەگٸزگٸ قۇرال-جابدىقتاردىڭ رەزەرۆٸمەن دۇرىس قامتاماسىز ەتٸلمەگەن», – دەيدٸ ق.بوزىمباەۆ. ٷكٸمەت باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆ وسى جاعدايعا الاڭداۋشىلىق بٸلدٸردٸ. «جىلۋ ماۋسىمى باستالعالى بەرٸ «ارسەلور ميتتال» جەس-2 قازاندىعىندا 17 اپاتتى جاعداي ورىن العان, بٷگٸن تاڭەرتەڭ №2 قازاندىق ٸستەن شىقتى. مۇنىڭ سىرتىندا تاعى ەكٸ قازاندىق جٶندەۋ جۇمىستارىنا قويىلعان. وسىدان تەمٸرتاۋداعى تۇرعىن ٷيلەردەگٸ جىلۋ 16 گرادۋستان اسپاي تۇر. اۋا رايى قاتتى سۋىتقان كەزدەرٸ 12 گرادۋسقا دەيٸن تٶمەندەگەن», – دەدٸ ٷكٸمەت باسشىسى. قاراعاندى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸنەن جاعدايدى مەلٸمدەۋدٸ سۇرادى. «سوڭعى ٷش كٷندە تەمٸرتاۋدا سٸز ايتقان جايتتاردىڭ ورىن العانى راس. بٷگٸن كەشكە دەيٸن №2 جىلۋ قازاندىعى قايتادان ٸسكە قوسىلىپ, نورماتيۆتٸك جۇمىس ٶلشەمٸنە ساي بولادى. ال №5 قازاندىق ەرتەڭ ٸسكە قوسىلادى», – دەپ مەلٸمدەدٸ قاراعاندى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ نۇرمۇحامەد ەبدٸبەكوۆ.
ٷكٸمەت باسشىسى ەكٸمنٸڭ بۇل ەسەبٸنە قاناعاتتانعان جوق. وسىعان وراي تەمٸرتاۋدا جاعداي ناقتى قاشان قالىپقا كەلەتٸنٸن سۇرادى. قاراعاندى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ نۇرمۇحامەد ەبدٸبەكوۆ جىلۋ بەرۋدٸڭ 30 جەلتوقساننان باستاپ قالىپتى جاعدايعا تٷسەتٸندٸگٸن ۋەدە ەتتٸ.
بٸر اپتادان استام ۋاقىت جىلۋسىز وتىرعان تەمٸرتاۋ حالقىنىڭ باستان كەشكەنٸ باسقا دا ٶڭٸرلەردە بايقالۋدا. قانات بوزىمباەۆ ٶز بايانداماسىندا وسى مەسەلەلەرگە توقتالىپ ٶتتٸ. «ەلەۋمەتتٸك مازۋتتىڭ جەتكٸزٸلۋٸ تۋرالى بٸرەر سٶز ايتا كەتكٸم كەلەدٸ. ەكٸمدٸكتەردەن بەرٸلگەن تاپسىرىستارعا سەيكەس, ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ اعىمداعى كٷزگٸ-قىسقى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق جٷرگٸزۋ ٷشٸن ەلەۋمەتتٸك ٶندٸرٸستٸك جۇمىستارعا ارناپ 342 مىڭ توننا مازۋت جەتكٸزۋدٸڭ كەستەسٸن جاسادى. ٶكٸنٸشكە قاراي, قاراشا ايىندا بۇل جۇمىس 59 پايىزعا, جەلتوقسان ايىندا 26 پايىزعا عانا ورىندالدى. جوسپارداعى 83 مىڭ توننانىڭ ورنىنا 28 مىڭ توننا مازۋتقا عانا اقشا تٶلەندٸ. ونىڭ 21 مىڭ تونناسى جٶنەلتٸلدٸ», – دەدٸ ول. بۇل جۇمىستار اقمولا, الماتى, جامبىل, قوستاناي, شىعىس قازاقستان, وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىستارىندا جەنە الماتى مەن استانا قالالارىندا دا ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارى سىلبىر.
ٷكٸمەت باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆ جىلىتۋ ماۋسىمىنىڭ دۇرىس جٷرۋٸنە ەكٸمدەردٸڭ دەربەس جاۋاپ بەرەتٸنٸن ەسكەرتتٸ. «بٸز بۇل مەسەلە جايىندا ٷنەمٸ ايتىپ كەلەمٸز. سٸزدەردٸڭ ەسەپتەرٸڭٸزدٸ تىڭداپ وتىرامىز. دەگەنمەن, جىلۋ جەلٸلەرٸندە ەرتٷرلٸ اپاتتى جاعدايلار ورىن الىپ جاتادى. ەندٸ, ەڭ باستىسى, جاڭا جىل مەرەكەسٸ كەزٸندە وسىنداي وقيعالاردىڭ ورىن الماۋىن قاتاڭ ەسكەرتەمٸز. حالىقتىڭ مەرەكەلٸك كٶڭٸل-كٷيٸنە قاياۋ تٷسٸرٸپ جٷرمەيٸك», – دەدٸ ٷكٸمەت باسشىسى. تيٸستٸ ورگاندارعا وسى مەسەلە بويىنشا تاپسىرمالار بەرٸلدٸ. مەرەكە قارساڭىندا قوعامدىق تىنىشتىقتىڭ دۇرىس ساقتالۋى, بارلىق قىزمەتتەردٸڭ دۇرىس جٷرگٸزٸلۋٸ, جول تازالىعىن قامتىپ, بارلىق مەملەكەتتٸك ورگاندار كەزەكشٸلٸك جۇمىستارىن مٷلتٸكسٸز اتقارۋى قاجەتتٸگٸن اتاپ كٶرسەتتٸ.
وتىرىس سوڭىندا ٷكٸمەت باسشىسى جىلدىق قورىتىندىنى قاڭتاردا تاعى دا قورىتىندىلايتىنىن جەتكٸزدٸ. «ون بٸر ايدىڭ قورىتىندىسىن بٸز ٶتكەندەگٸ وتىرىستا جاساعان بولاتىنبىز. جىل قورىتىندىسىن قاڭتار ايىنىڭ باسىندا ٷكٸمەتتٸڭ كەزەكتٸ وتىرىسىندا جاسايمىز. جالپى, جۇمىس كٶرسەتكٸشتەرٸ مەن ٶلشەمدەرٸ جايىندا ايتىلدى. مەملەكەت باسشىسى بٸزدٸڭ الدىمىزعا قويعان تاپسىرمالاردى تولىق ورىنداۋعا قول جەتكٸزە الدىق. وسى ٷشٸن ٷكٸمەت مٷشەلەرٸ مەن ەكٸمدەرگە بٸرلەسٸپ اتقارعان جۇمىسىمىز ٷشٸن العىسىمدى بٸلدٸرەمٸن», –دەدٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ.
اقنيەت وسپانباي, "تٷركٸستان" گازەتٸ
.jpeg)