Mavzoleidi mazaqqa ainaldyrmasaq eken!..

Mavzoleidi mazaqqa ainaldyrmasaq eken!..

Ulttyq qundylyqtar men jalpy adamzattyq muralar, tarihi jádigerler men kieli oryndar qandai syni jaǵdai bolmasyn, arzan ájýá men jeńil kúlkiniń «obektisine» ainalmaýy tiis. Ár ázildiń – shegi, synap-mineýdiń óz orny, másele kóterýdiń jón-josyǵy bar. Álemdik muralar tizimine engen elimizdegi sanaýly sáýlettik keshenniń biri, túrki halyqtarynyń təý eter tól maqtanyshy, ainalasynda qazaq handary men bileri, tuǵyrly tulǵalary men bahadúr batyrlary máńgilik qonys tapqan keseneni jurtshylyq arasynda keleke etip qadir-qasietin túsirýge, abyroi-bedeline nusqan keltirýge eshkimniń de qaqysy joq!

Qoja Ahmet Iasaýi kesenesiniń arǵy jaǵyndaǵy ǵimarattyń tútinin mavzoleidiń tóbesinen shyǵaryp qoiǵan fotograf pen osy fotoshopty taratýshylardyń azamattyq kózqarasy men ózindik ustanymy qansha ózekti deseńizder de, kóne shahardyń búgingi kelbetine kepildik bere almaidy. Kerisinshe týǵan jerdi súiý, árbir tasyn qasterleý, tarihi-mádeni muralardy qurmetteý sezimderinen alystap bara jatqanymyzdy baiqatady. 

Iá, Túrkistan halqynyń basym bóligi jylytý maýsymy kezinde kómir tutynady. Biraq bul kóne shahar oblys ortalyǵyna ainalǵan jarty jyl ishinde qalyptasqan jaǵdai emestigin esten shyǵarmaǵan abzal. Qala – oblys ortalyǵy bolyp jariialanǵan sátten beri atqarylǵan jumystardyń nátijesinde jergilikti turǵandardyń 30 paiyzy kógildir otynǵa qol jetkizse, biylǵy jyly bul kórsetkish 60 paiyzǵa óspek. Al kelesi jyly 100 paiyzdy qamtylǵaly otyr. Qaladaǵy osyndai oń ózgerister men ár saladaǵy iske asyp jatqan jáne bolashaqtyń enshisindegi aýqymdy jobalardy kóre otyryp qaperge almaý nemese múldem habarsyz bolý, sondai-aq jaǵymdy jańalyqtarǵa kóz juma qarap, negizsiz aqparat taratýdyń arǵy jaǵynda jaýapkershiliktiń jatatynyn da umytpaǵan jón. Máselege tereń úńilmei, birjaqty bura tartyp, áleýmettik jeli arqyly mysqyl kontentter jariialaý kásibi biliktilikke de kúmán keltiredi. 

Qazir jańa oblysty muqatyp, kelemejdeitin emes, ult bolyp uiysyp, jurt bolyp jumylyp, halyq bolyp qoldap, janashyrlyqpen demep, aiaǵynan turǵyzýǵa kúsh salatyn ýaqyt. 

Túrkistandy túrki áleminiń tal besigine ainaldyrýdy kózdep otyrǵan Elbasynyń bastamalary men memlekettik saiasatty elge durys jetkizý – basty mindet. Qala bir kúnde, tipti bir jylda da salynbaidy. Qordalanǵan máselelerdiń barlyǵy búgin-erteń ózdiginen sheshilip ketpesi de anyq. Qanshama kúsh-jiger men eseli eńbekti, eń bastysy biraz ýaqyt pen azdaǵan sabyrlyqty qajet etedi. Barlyq másele oblys ákimi men tiisti mekemelerdiń jiti baqylaýynda. Sondyqtan másele kóteremiz dep, álemniń segizinshi keremeti sanalatyn, túrkitildes musylmandardyń «ekinshi Mekkesi» atanǵan mavzoleidi mazaqqa ainaldyrmaiyq! Týristik ortalyq Túrkistanǵa ózimizden bólek, týystas elder men dúniejúzi memleketteriniń nazary aýyp, kóz tigip otyrǵany jadymyzda turýy tiis!

Qanshaiym Baidáýlettiń feisbýktaǵy jazbasynan