Máskeý qalasynda ótken «Qazaqstan jáne Resei: strategiialyq áriptestik pen jan-jaqty yntymaqtastyqtyń 30 jyly» taqyrybyndaǵy halyqaralyq ǵylymi-praktikalyq konferentsiianyń «Qazaqstan-Resei qarym-qatynasy: tarihtan búginge deiin» atty birinshi sessiiasynyń aiasynda eki el arasyndaǵy tatý kórshilik qatynastardyń negizi retindegi halyqtar arasyndaǵy tarihi-mádeni bailanystar máseleleri talqylandy, dep habarlaidy QazAqparat.
Baiandama jasaǵan tarihshylar zamanaýi ádisteme men ǵylymi jetistikter negizinde mamandardyń birlesken jalpylama eńbekterin daiyndaýdyń mańyzdylyǵyna nazar aýdardy.
Atap aitsaq, L.N. Gýmilev atyndaǵy Eýraziia ulttyq ýniversitetiniń professory, tarih ǵylymdarynyń doktory A.Q. Kóshkimbaev óz baiandamasyn Altyn Orda tarihynyń ózekti máselelerine arnady.
«Bul ortaǵasyrlyq orasan zor memlekettiń tarihyn qarastyra otyryp, ol zamanaýi tarih ǵylymyndaǵy dástúrli jáne sonymen birge eń kóp talqylanatyn taqyryptardyń biri bolyp qala beredi dep aitýǵa bolady. Sonymen birge búkil bai tarih, qarym-qatynastardyń barlyq spektri – diplomatiialyq kelissózder, saýda qatynastary, mádeni almasý, ekonomikalyq ózara is-qimyl jáne jai ǵana dostyq qatynastar, ártúrli ulttardyń ókilderi, sonyń ishinde neke bailanystary da kóleńkede qalyp otyr», - dedi A. Kóshkimbaev.
Osy turǵydan alǵanda zamanaýi jetekshi orys tarihshylarynyń biri – RǴA QǴǴAI Órkenietterdi salystyrmaly zertteý ortalyǵynyń jetekshisi I.V. Zaitsevatiń baiandamasy qyzyqty boldy. Ǵalym XIX ǵasyrdaǵy qazaq tarihnamasynyń eskertkishteri týraly sońǵy zertteýlerimen bólisti, olardyń biregei tizimderi Resei astanasynyń jinaqtarynda saqtalǵan.
I.V. Zaitsev 2017 jyly «Kenesary Qasymov pen Sadyq Kenesarin tarihy» («Nasab-name-ii Sultan Sadyq» - «Sultan Sadyqtyń shejiresi») qoljazbasynyń faksimilesi jáne aýdarmasy jaryq kórgenin atap ótti. Ahmet Kenesarin 1887 jyly aiaqtaǵan biregei qoljazba Resei Federatsiiasynyń Memlekettik tarihi mýzeiiniń jazba derekter bóliminde saqtalǵan.
Qazir jyl saiyn muraǵat málimetterimen jumys isteýdiń jańa múmkindikteri paida bolyp, jańa derek kózder ashylýda. QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty, saiasi ǵylymdarynyń kandidaty Berik Ábdiǵaliulynyń HIH-HH ǵasyrlardaǵy Resei imperiialyq armiiasynyń qataryndaǵy qazaq ofitserleriniń taǵdyry týraly habarlamasy úlken qyzyǵýshylyq týdyrdy. Qazaqstandyq parlamentarii «kóp uzamai olardyń kópshiligi týraly kitaptar shyǵarylady, filmder túsiriledi jáne biz olardyń esimderin qurmetpen, estelikke ainaldyramyz» degen úmitin bildirdi.
Sondai-aq, birinshi sessiia aiasynda Qazaq handyǵy men Resei memleketi arasyndaǵy 16-17 ǵasyrlardaǵy qatynastarynyń alǵashqy kezeńindegi diplomatiialyq qatynastar tarihynyń máseleleri de talqylandy.
QR BǴM Memleket tarihy institýtynyń Eýraziialyq jáne saiasi zertteýler bóliminiń basshysy, tarih ǵylymdarynyń kandidaty N.S. Lapinniń pikirinshe, bul kezeń jalpy ekijaqty qatynastardy qalyptastyrýdyń mańyzdy bóligi bolyp sanalady, ony zertteý «qazaq-orys qatynastarynyń uzaq tarihynyń keiingi kezeńderiniń erekshelikterin anyqtaýǵa kómektesedi».
Budan buryn habarlanǵandai, 20 sáýirde Máskeý qalasynda Resei ǵylym akademiiasynyń Shyǵystaný institýtynda «Qazaqstan jáne Resei: strategiialyq áriptestik pen jan-jaqty yntymaqtastyqtyń 30 jyly» taqyrybynda halyqaralyq ǵylymi – praktikalyq konferentsiia ótti.
Halyqaralyq konferentsiia jumysyna qazaqstandyq jáne reseilik tarihshy-ǵalymdar, saiasattanýshylar, halyqaralyq qatynastar mamandary, Qazaqstan men Resei parlamentteriniń depýtattary qatysty. Ǵylymi forým jumysyna onlain formatta qosylǵan RǴA ShI, E.Primakov atyndaǵy RǴA ÁEHQI, QR Prezidenti janyndaǵy QSZI, L.N. Gýmilev atyndaǵy Eýraziia ulttyq ýniversiteti men M.V.Lomonosov atyndaǵy MMÝ qazaqstandyq filialynyń ǵalymdary men sarapshylary qatysty.
