مەسكەۋ قالاسىندا ٶتكەن «قازاقستان جەنە رەسەي: ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸك پەن جان-جاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ 30 جىلى» تاقىرىبىنداعى حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسييانىڭ «قازاقستان-رەسەي قارىم-قاتىناسى: تاريحتان بٷگٸنگە دەيٸن» اتتى بٸرٸنشٸ سەسسيياسىنىڭ اياسىندا ەكٸ ەل اراسىنداعى تاتۋ كٶرشٸلٸك قاتىناستاردىڭ نەگٸزٸ رەتٸندەگٸ حالىقتار اراسىنداعى تاريحي-مەدەني بايلانىستار مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
بايانداما جاساعان تاريحشىلار زاماناۋي ەدٸستەمە مەن عىلىمي جەتٸستٸكتەر نەگٸزٸندە مامانداردىڭ بٸرلەسكەن جالپىلاما ەڭبەكتەرٸن دايىنداۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا نازار اۋداردى.
اتاپ ايتساق, ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ا.ق. كٶشكٸمباەۆ ٶز بايانداماسىن التىن وردا تاريحىنىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸنە ارنادى.
«بۇل ورتاعاسىرلىق وراسان زور مەملەكەتتٸڭ تاريحىن قاراستىرا وتىرىپ, ول زاماناۋي تاريح عىلىمىنداعى دەستٷرلٸ جەنە سونىمەن بٸرگە ەڭ كٶپ تالقىلاناتىن تاقىرىپتاردىڭ بٸرٸ بولىپ قالا بەرەدٸ دەپ ايتۋعا بولادى. سونىمەن بٸرگە بٷكٸل باي تاريح, قارىم-قاتىناستاردىڭ بارلىق سپەكترٸ – ديپلوماتييالىق كەلٸسسٶزدەر, ساۋدا قاتىناستارى, مەدەني الماسۋ, ەكونوميكالىق ٶزارا ٸس-قيمىل جەنە جاي عانا دوستىق قاتىناستار, ەرتٷرلٸ ۇلتتاردىڭ ٶكٸلدەرٸ, سونىڭ ٸشٸندە نەكە بايلانىستارى دا كٶلەڭكەدە قالىپ وتىر», - دەدٸ ا. كٶشكٸمباەۆ.
وسى تۇرعىدان العاندا زاماناۋي جەتەكشٸ ورىس تاريحشىلارىنىڭ بٸرٸ – رعا قععاي ٶركەنيەتتەردٸ سالىستىرمالى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشٸسٸ ي.ۆ. زايتسەۆاتٸڭ بايانداماسى قىزىقتى بولدى. عالىم XIX عاسىرداعى قازاق تاريحناماسىنىڭ ەسكەرتكٸشتەرٸ تۋرالى سوڭعى زەرتتەۋلەرٸمەن بٶلٸستٸ, ولاردىڭ بٸرەگەي تٸزٸمدەرٸ رەسەي استاناسىنىڭ جيناقتارىندا ساقتالعان.
ي.ۆ. زايتسەۆ 2017 جىلى «كەنەسارى قاسىموۆ پەن سادىق كەنەسارين تاريحى» («ناساب-نامە-يي سۇلتان سادىق» - «سۇلتان سادىقتىڭ شەجٸرەسٸ») قولجازباسىنىڭ فاكسيميلەسٸ جەنە اۋدارماسى جارىق كٶرگەنٸن اتاپ ٶتتٸ. احمەت كەنەسارين 1887 جىلى اياقتاعان بٸرەگەي قولجازبا رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ مەملەكەتتٸك تاريحي مۋزەيٸنٸڭ جازبا دەرەكتەر بٶلٸمٸندە ساقتالعان.
قازٸر جىل سايىن مۇراعات مەلٸمەتتەرٸمەن جۇمىس ٸستەۋدٸڭ جاڭا مٷمكٸندٸكتەرٸ پايدا بولىپ, جاڭا دەرەك كٶزدەر اشىلۋدا. قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى, ساياسي عىلىمدارىنىڭ كانديداتى بەرٸك ەبدٸعاليۇلىنىڭ حٸح-حح عاسىرلارداعى رەسەي يمپەرييالىق ارميياسىنىڭ قاتارىنداعى قازاق وفيتسەرلەرٸنٸڭ تاعدىرى تۋرالى حابارلاماسى ٷلكەن قىزىعۋشىلىق تۋدىردى. قازاقستاندىق پارلامەنتاريي «كٶپ ۇزاماي ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ تۋرالى كٸتاپتار شىعارىلادى, فيلمدەر تٷسٸرٸلەدٸ جەنە بٸز ولاردىڭ ەسٸمدەرٸن قۇرمەتپەن, ەستەلٸككە اينالدىرامىز» دەگەن ٷمٸتٸن بٸلدٸردٸ.
سونداي-اق, بٸرٸنشٸ سەسسييا اياسىندا قازاق حاندىعى مەن رەسەي مەملەكەتٸ اراسىنداعى 16-17 عاسىرلارداعى قاتىناستارىنىڭ العاشقى كەزەڭٸندەگٸ ديپلوماتييالىق قاتىناستار تاريحىنىڭ مەسەلەلەرٸ دە تالقىلاندى.
قر بعم مەملەكەت تاريحى ينستيتۋتىنىڭ ەۋرازييالىق جەنە ساياسي زەرتتەۋلەر بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى, تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ن.س. لاپيننٸڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل كەزەڭ جالپى ەكٸجاقتى قاتىناستاردى قالىپتاستىرۋدىڭ ماڭىزدى بٶلٸگٸ بولىپ سانالادى, ونى زەرتتەۋ «قازاق-ورىس قاتىناستارىنىڭ ۇزاق تاريحىنىڭ كەيٸنگٸ كەزەڭدەرٸنٸڭ ەرەكشەلٸكتەرٸن انىقتاۋعا كٶمەكتەسەدٸ».
بۇدان بۇرىن حابارلانعانداي, 20 سەۋٸردە مەسكەۋ قالاسىندا رەسەي عىلىم اكادەميياسىنىڭ شىعىستانۋ ينستيتۋتىندا «قازاقستان جەنە رەسەي: ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸك پەن جان-جاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ 30 جىلى» تاقىرىبىندا حالىقارالىق عىلىمي – پراكتيكالىق كونفەرەنتسييا ٶتتٸ.
حالىقارالىق كونفەرەنتسييا جۇمىسىنا قازاقستاندىق جەنە رەسەيلٸك تاريحشى-عالىمدار, ساياساتتانۋشىلار, حالىقارالىق قاتىناستار ماماندارى, قازاقستان مەن رەسەي پارلامەنتتەرٸنٸڭ دەپۋتاتتارى قاتىستى. عىلىمي فورۋم جۇمىسىنا ونلاين فورماتتا قوسىلعان رعا شي, ە.پريماكوۆ اتىنداعى رعا ەەحقي, قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى قسزي, ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ مەن م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ممۋ قازاقستاندىق فيليالىنىڭ عالىمدارى مەن ساراپشىلارى قاتىستى.
