Maska taǵyp júrý indet juqtyrmaýǵa járdemdesedi. Bul týraly M.Áikimbaev atyndaǵy asa qaýipti juqpaly aýrýlar Ulttyq ǵylymi ortalyǵynyń professory, meditsina ǵylymdarynyń doktory Andrei Dmitrovskii málim etti, dep habarlaidy QazAqparat.
Almatydan arnaiy kelgen A.Dmitrovskii áriptesteri, meditsina ǵylymdarynyń doktory Marat Syzdyqov, Andrei Kýznetsov jáne bioqorǵaý, bioqaýipsizdik pen dezinfektsiia jónindegi maman Tatiana Liatomskaiamen birge Oralda uiymdastyrylǵan seminar-treningterge qatysty.
Onda batysqazaqstandyq infektsionister men epidemiologtarǵa biologiialyq qaýipsizdik qaǵidalary, COVID-19-pen aýyrǵan emdelýshilermen jumys kezinde infektsiialyq baqylaý erejeleri men tártibi jóninde keńes berildi.
Sonyń ishinde oblystyq kópbeiindi aýrýhana bazasynda 70 meditsina qyzmetkeri qatysqan sharada koronavirýstyq infektsiianyń adamdar arasynda taralýy, qozdyrǵyshynyń qorshaǵan ortaǵa tózimdiligi, KVI epidemiologiiasynyń erekshelikteri, indettiń aldyn alý jáne kúres máseleleri talqylandy. Sondai-aq biomaterialdardy qaýipsiz alý, tasymaldaý da nazardan tys qalmady.
Kezdesý barysynda mamandar qorǵanysh kostiýmderin qalai kiiý jáne sheshý, meditsina qaldyqtaryn qalai durys joiý joldaryn kórsetti.
Almatylyq mamandardyń juqpaly aýrýlarmen kúreste tájiribesi mol, Qazaqstanda 1949 jyly qurylǵan atalmysh ortalyqta kópten beri jumys istep keledi. Sonyń ishinde Andrei Dmitrovskiidiń osynda eńbek etkenine 41 jyl toldy. Ol doktorlyq dissertatsiiasyn obanyń klinikalyq kórinisteri men onymen aýyrǵan naýqasqa meditsinalyq kómek kórsetý júiesi boiynsha qorǵaǵan. 5 ǵylym kandidatyn, 2 doktordy daiyndaǵan maman – 300-den astam ǵylymi jumystyń avtory, eki patenti jáne bar.
Pandemiia kezinde ǵalym áriptesterimen birge jańa indetpen kúres joldaryn zertteýde. Onyń aitýynsha, koronavirýstan saqtanýdyń eki tásili bar, ol maska taǵý jáne oqshaýlaný.
«Aýrý kózi men onymen bailanys jasaityn adam maska taqsa, juqtyrý múmkindigi 100-den 1 paiyzǵa deiin tómendeidi. Maska – eń qarapaiym ári tiimdi qural. Negizi birrettik meditsina maskalaryn ylǵaldanǵansha qoldanǵan durys. Ylǵal tolyp qalsa, maska sapasyn joiady, sondyqtan ony aýystyrǵan jón», deidi Andrei Mihailovich.
Onyń paiymdaýynsha, pandemiia turǵyndardyń 90 paiyzy immýnitet alǵanǵa deiin sozylady, iaǵni indet juqtyrmaidy nemese qandai da bir túrimen aýyryp shyǵady.
Álemde indetke qarsy vaktsina biylǵy jyl sońynda daiyn bolady dep boljanýda. Ol bekitilgen halyqaralyq kriteriiler boiynsha jasalýda.
Vaktsinany tez jasaýǵa bolady, biraq ony synaý belgili bir ýaqytty qajet etedi. Ol áýeli janýarlarǵa synalady. Sosyn eriktilerdiń alǵashqy tobyna jasalady, solai jalǵasa beredi. Bul keminde bir jylǵa sozylady.
Ǵalymnyń sózine qaraǵanda, Resei men Qytai osy satylardyń bárinen ótpesten, birden eriktilerdi synap kóre bastady. Bul – synaý merzimin qysqartyp, sońǵy nátijege jetýdiń bir joly.
Eger ekpe jasalmasa, indetti búkil dúnie júziniń halqy juqtyrýy múmkin. Vaktsina qoldanylǵannan keiin virýs birjola joiyla ma, ony aitý da qiyn.
«Indetke qarsy turý úshin bizge kópten qalyptasqan mentalitetimizdi ózgertýge týra keledi. Iaǵni kóp bolyp jinalyp, merekelerdi atap ótýden, qonaqqa barýdan bas tartý kerek. Qashyqtan qarym-qatynas jasaýǵa da bolady ǵoi. Úide oqshaýlanyp, kóshege shyqqanda, qoǵamdyq oryndarǵa barǵanda, maska taǵý kerek», dep túiindedi oiyn A.Dmitrovskii.
