Álemde óz ornyn taýyp, jan-jaqty damyǵan el retinde qalyptasqan memleket óziniń ulttyq ideiasyna ie bolady. Elimizdi bir maqsat-múdde men bir bolashaqqa bastaityn «Máńgilik el» ulttyq ideiasy Qazaqstannyń jarqyn bolashaǵyn aiqyndaityn Elbasynyń eń mańyzdy ónegeli bastamalarynyń biri.
«Máńgilik El» jalpyulttyq ideiasy – Qazaqstannyń táýelsizdikke qol jetkizýdiń ǵana emes, halqymyzdyń erkin azamattyq qoǵamdy qalyptastyrý baǵytynda jasaǵan qadamdarynyń ári quqyqtyq demokratiialyq memleketti qurýdyń kieli jemisi.
Táýelsizdiktiń 25 jyly jeke adamnyń da, tutas bir qoǵamnyń da ulttyq ideiasyz, memlekettik ideologiiasyz tolyqqandy órkendei almaityndyǵyn kórsetti. Óitkeni adamnyń sanasy, jandúniesi ony týyndaǵan sansyz saýaldarǵa jaýap tabýǵa belsendi qozǵaityn ómirlik ideiany qajet etetindigin sezindiredi. Tabiǵat pen qoǵamnyń ishi bos bolmaǵandai, adamnyń júregi men sanasy da esh ýaqytta bos bolmaidy. Sondyqtan eger qoǵamda igilikke bastaityn ideialar keń taralmai, olar halyqqa yqpaldy bolmasa, onda qoǵamnyń sanasyn ziiandy jat pikirler jaýlap, shetin kózqarastar eldiń quldyraýyna ákep soqtyratyny anyq.
Ulttyń uiytqysy bolýǵa arnalǵan «Máńgilik El» ideiasynyń basty maqsaty egemendi eldiń shańyraǵyn biik ustaý, onyń bereke-birligin arttyrý, sondai-aq polietnosty ári kópkonfessiialy qoǵamnyń yntymaǵyn qamtamasyz etý bolyp tabylady. Qazaq ejelden kelisim men mámilegerlikti qaster tutyp, halyqtyń yntymaǵyn saqtaýdyń mańyzdylyǵyna erekshe kóńil bólgen halyq. Qazaqtyń «yntymaq – buzylmaityn qorǵan» nemese «saýsaq birikpei, ine ilinbeidi» degen sekildi maqaldarynyń máninde Asan qaiǵynyń «Jer uiyǵy» men ál-Farabidiń «Izgi qalasyn» qurý, qalyptastyrý ideialary jatqanyn kórýge bolady.
Kóregen saiasatynda alysty kózdeitin Elbasymyz ulttyq múddeniń negizinde de birinshi bolyp halyqtyń birligin aldyńǵy orynǵa qoidy. Egemendi damýdyń 25 jylynda barlyq qazaqstandyqtardy biriktirip, eldiktiń irgetasyn qalaǵan basty jeti qundylyqtardyń qataryna Elbasymyz «Qazaqstan joly – 2050: Bir maqsat, bir múdde, bir bolashaq» atty Joldaýynda: «qoǵamymyzdaǵy ulttyq birlik, beibitshilik pen kelisimdi» atap kórsetti.
Elbasynyń eldik pen birlikke qatysty aitqan sózderi elimizdiń ortaq uly bolashaǵyn qurýǵa, jynysy men ulttyq nemese dini erekshelikterine qaramastan árbir azamattyń boiynda ortaq Otannyń taǵdyry úshin jaýapkershilik pen patriottyq sezimderin oiatýǵa, erkin azamattyq qoǵam qurýǵa baǵyttalady. Qazirgi tańda Elbasynyń Qazaqstannyń damýyna qatysty óshpes ideialary osy uly maqsattardy iske asyrý úshin baǵyt-baǵdar retinde asa ózekti bolyp otyr.
Memlekettiń tutastyǵy men eldiń birligin saqtaý – beibitshiliktiń, soǵyssyz tynysh ómirdiń kepili. Bul – «Máńgilik El» jalpyulttyq ideiasynyń negizgi irgetasy. Táýelsizdikke qoljetkizgen kezden beri Qazaqstan halqy osy beibitsúigish qasietin álem jurtshylyǵynyń nazaryna pash ete bildi. Oǵan elimizdiń BUU músheligine kirýi nemese ózge memlekettermen ózara yntymaqtastyq jónindegi kelisim-sharttardy jasasýy ǵana emes, Qazaqstannyń álemdik jáne dástúrli dinderdiń arasyndaǵy únqatysý alańyna ainalýy jarqyn mysal bola alady. Búginde Qazaqstandy jahanǵa jaily jaǵynan tanytatyn bastamalarynyń aýqymy men mańyzy jyldan jylǵa artyp keledi.
Qazaq eliniń beibitsúigish qasietterin jahanǵa pash etken bastamalardyń biri – Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń sezi. Elbasynyń Astana tórinde býddizm, iýdaizm, hristiandyq jáne islam sekildi basqa da álemdik jáne dástúrli dinderdiń kóshbasshylarynyń basyn qosyp, olardyń arasynda ózara senim men mámilegerlikke negizdelgen qatynastardy ornata bilýi elimizdiń mereiin asqaqtata tústi. Bastamasy 2003 jyldan beri júieli jolǵa qoiylyp, joǵary deńgeide ótkizilip turatyn bul is-sharalar órkenietaralyq konstrýktivti únqatysý muqym adamzat taǵdyry úshin mańyzy zor ekendigin aiqyn kórsetip otyr.
Bas qalanyń Beibitshilik jáne kelisim saraiynda ár úsh jyl saiyn uiymdastyrylyp kelgen Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń sezderi búginde dinbasylarynyń basyn qosatyn únqatysý alańyna ǵana emes, ózektiligi kún tártibinen túspegen kókeikesti kúrdeli máselelerdi birlesip qarastyrý, ári olardyń ońtaily sheshimin tabý sharasyna ainalǵan. Jahandyq mańyzy bar mundai jiyndar adamzat taǵdyryna qatysty san-alýan salalar boiynsha ortaq sheshimderdi qabyldaýǵa, memleketaralyq jáne dinaralyq dostyq qatynastaryn ornatýǵa, sondai-aq jalpyálemdik beibitshilikti keń kólemde nasihattaýǵa jol berýde.
Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń «Máńgilik El» jalpyulttyq ideiasyn kóterý bastamasy elimizdiń qazirgi tańdaǵy basty qajettilikteri – qazaqtyń ulttyq múddeleri men memleket tutastyǵyn saqtaý, eldiń ishki damýyna jáne onyń bolashaǵynyń jarqyn bolýyna serpin berý maqsatynda der kezinde qabyldanǵan ózekti shara. Ózara kelisim men yntymaqty maqsat tutqan halyq qana egemendigin saqtap, babalardyń ejelden ańsaǵan «Máńgilik elin» qura alady.
M.J.Mýslimov,
Qazaqstan Respýblikasy Mádeniet jáne sport ministrligi Din isteri komiteti janyndaǵy Din máseleleri jónindegi ǵylymi-zertteý jáne taldaý ortalyǵy jetekshi ǵylymi qyzmetkeri
.jpeg)