ەلەمدە ٶز ورنىن تاۋىپ, جان-جاقتى دامىعان ەل رەتٸندە قالىپتاسقان مەملەكەت ٶزٸنٸڭ ۇلتتىق يدەياسىنا يە بولادى. ەلٸمٸزدٸ بٸر ماقسات-مٷددە مەن بٸر بولاشاققا باستايتىن «مەڭگٸلٸك ەل» ۇلتتىق يدەياسى قازاقستاننىڭ جارقىن بولاشاعىن ايقىندايتىن ەلباسىنىڭ ەڭ ماڭىزدى ٶنەگەلٸ باستامالارىنىڭ بٸرٸ.
«مەڭگٸلٸك ەل» جالپىۇلتتىق يدەياسى – قازاقستاننىڭ تەۋەلسٸزدٸككە قول جەتكٸزۋدٸڭ عانا ەمەس, حالقىمىزدىڭ ەركٸن ازاماتتىق قوعامدى قالىپتاستىرۋ باعىتىندا جاساعان قادامدارىنىڭ ەرٸ قۇقىقتىق دەموكراتييالىق مەملەكەتتٸ قۇرۋدىڭ كيەلٸ جەمٸسٸ.
تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلى جەكە ادامنىڭ دا, تۇتاس بٸر قوعامنىڭ دا ۇلتتىق يدەياسىز, مەملەكەتتٸك يدەولوگيياسىز تولىققاندى ٶركەندەي المايتىندىعىن كٶرسەتتٸ. ٶيتكەنٸ ادامنىڭ ساناسى, جاندٷنيەسٸ ونى تۋىنداعان سانسىز ساۋالدارعا جاۋاپ تابۋعا بەلسەندٸ قوزعايتىن ٶمٸرلٸك يدەيانى قاجەت ەتەتٸندٸگٸن سەزٸندٸرەدٸ. تابيعات پەن قوعامنىڭ ٸشٸ بوس بولماعانداي, ادامنىڭ جٷرەگٸ مەن ساناسى دا ەش ۋاقىتتا بوس بولمايدى. سوندىقتان ەگەر قوعامدا يگٸلٸككە باستايتىن يدەيالار كەڭ تارالماي, ولار حالىققا ىقپالدى بولماسا, وندا قوعامنىڭ ساناسىن زيياندى جات پٸكٸرلەر جاۋلاپ, شەتٸن كٶزقاراستار ەلدٸڭ قۇلدىراۋىنا ەكەپ سوقتىراتىنى انىق.
ۇلتتىڭ ۇيىتقىسى بولۋعا ارنالعان «مەڭگٸلٸك ەل» يدەياسىنىڭ باستى ماقساتى ەگەمەندٸ ەلدٸڭ شاڭىراعىن بيٸك ۇستاۋ, ونىڭ بەرەكە-بٸرلٸگٸن ارتتىرۋ, سونداي-اق پوليەتنوستى ەرٸ كٶپكونفەسسييالى قوعامنىڭ ىنتىماعىن قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلادى. قازاق ەجەلدەن كەلٸسٸم مەن مەمٸلەگەرلٸكتٸ قاستەر تۇتىپ, حالىقتىڭ ىنتىماعىن ساقتاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلگەن حالىق. قازاقتىڭ «ىنتىماق – بۇزىلمايتىن قورعان» نەمەسە «ساۋساق بٸرٸكپەي, ينە ٸلٸنبەيدٸ» دەگەن سەكٸلدٸ ماقالدارىنىڭ مەنٸندە اسان قايعىنىڭ «جەر ۇيىعى» مەن ەل-فارابيدٸڭ «ٸزگٸ قالاسىن» قۇرۋ, قالىپتاستىرۋ يدەيالارى جاتقانىن كٶرۋگە بولادى.
كٶرەگەن ساياساتىندا الىستى كٶزدەيتٸن ەلباسىمىز ۇلتتىق مٷددەنٸڭ نەگٸزٸندە دە بٸرٸنشٸ بولىپ حالىقتىڭ بٸرلٸگٸن الدىڭعى ورىنعا قويدى. ەگەمەندٸ دامۋدىڭ 25 جىلىندا بارلىق قازاقستاندىقتاردى بٸرٸكتٸرٸپ, ەلدٸكتٸڭ ٸرگەتاسىن قالاعان باستى جەتٸ قۇندىلىقتاردىڭ قاتارىنا ەلباسىمىز «قازاقستان جولى – 2050: بٸر ماقسات, بٸر مٷددە, بٸر بولاشاق» اتتى جولداۋىندا: «قوعامىمىزداعى ۇلتتىق بٸرلٸك, بەيبٸتشٸلٸك پەن كەلٸسٸمدٸ» اتاپ كٶرسەتتٸ.
ەلباسىنىڭ ەلدٸك پەن بٸرلٸككە قاتىستى ايتقان سٶزدەرٸ ەلٸمٸزدٸڭ ورتاق ۇلى بولاشاعىن قۇرۋعا, جىنىسى مەن ۇلتتىق نەمەسە دٸني ەرەكشەلٸكتەرٸنە قاراماستان ەربٸر ازاماتتىڭ بويىندا ورتاق وتاننىڭ تاعدىرى ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸك پەن پاتريوتتىق سەزٸمدەرٸن وياتۋعا, ەركٸن ازاماتتىق قوعام قۇرۋعا باعىتتالادى. قازٸرگٸ تاڭدا ەلباسىنىڭ قازاقستاننىڭ دامۋىنا قاتىستى ٶشپەس يدەيالارى وسى ۇلى ماقساتتاردى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن باعىت-باعدار رەتٸندە اسا ٶزەكتٸ بولىپ وتىر.
مەملەكەتتٸڭ تۇتاستىعى مەن ەلدٸڭ بٸرلٸگٸن ساقتاۋ – بەيبٸتشٸلٸكتٸڭ, سوعىسسىز تىنىش ٶمٸردٸڭ كەپٸلٸ. بۇل – «مەڭگٸلٸك ەل» جالپىۇلتتىق يدەياسىنىڭ نەگٸزگٸ ٸرگەتاسى. تەۋەلسٸزدٸككە قولجەتكٸزگەن كەزدەن بەرٸ قازاقستان حالقى وسى بەيبٸتسٷيگٸش قاسيەتٸن ەلەم جۇرتشىلىعىنىڭ نازارىنا پاش ەتە بٸلدٸ. وعان ەلٸمٸزدٸڭ بۇۇ مٷشەلٸگٸنە كٸرۋٸ نەمەسە ٶزگە مەملەكەتتەرمەن ٶزارا ىنتىماقتاستىق جٶنٸندەگٸ كەلٸسٸم-شارتتاردى جاساسۋى عانا ەمەس, قازاقستاننىڭ ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەردٸڭ اراسىنداعى ٷنقاتىسۋ الاڭىنا اينالۋى جارقىن مىسال بولا الادى. بٷگٸندە قازاقستاندى جاھانعا جايلى جاعىنان تانىتاتىن باستامالارىنىڭ اۋقىمى مەن ماڭىزى جىلدان جىلعا ارتىپ كەلەدٸ.
قازاق ەلٸنٸڭ بەيبٸتسٷيگٸش قاسيەتتەرٸن جاھانعا پاش ەتكەن باستامالاردىڭ بٸرٸ – ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەر كٶشباسشىلارىنىڭ سەزٸ. ەلباسىنىڭ استانا تٶرٸندە بۋدديزم, يۋدايزم, حريستياندىق جەنە يسلام سەكٸلدٸ باسقا دا ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەردٸڭ كٶشباسشىلارىنىڭ باسىن قوسىپ, ولاردىڭ اراسىندا ٶزارا سەنٸم مەن مەمٸلەگەرلٸككە نەگٸزدەلگەن قاتىناستاردى ورناتا بٸلۋٸ ەلٸمٸزدٸڭ مەرەيٸن اسقاقتاتا تٷستٸ. باستاماسى 2003 جىلدان بەرٸ جٷيەلٸ جولعا قويىلىپ, جوعارى دەڭگەيدە ٶتكٸزٸلٸپ تۇراتىن بۇل ٸس-شارالار ٶركەنيەتارالىق كونسترۋكتيۆتٸ ٷنقاتىسۋ مۇقىم ادامزات تاعدىرى ٷشٸن ماڭىزى زور ەكەندٸگٸن ايقىن كٶرسەتٸپ وتىر.
باس قالانىڭ بەيبٸتشٸلٸك جەنە كەلٸسٸم سارايىندا ەر ٷش جىل سايىن ۇيىمداستىرىلىپ كەلگەن ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەر كٶشباسشىلارىنىڭ سەزدەرٸ بٷگٸندە دٸنباسىلارىنىڭ باسىن قوساتىن ٷنقاتىسۋ الاڭىنا عانا ەمەس, ٶزەكتٸلٸگٸ كٷن تەرتٸبٸنەن تٷسپەگەن كٶكەيكەستٸ كٷردەلٸ مەسەلەلەردٸ بٸرلەسٸپ قاراستىرۋ, ەرٸ ولاردىڭ وڭتايلى شەشٸمٸن تابۋ شاراسىنا اينالعان. جاھاندىق ماڭىزى بار مۇنداي جيىندار ادامزات تاعدىرىنا قاتىستى سان-الۋان سالالار بويىنشا ورتاق شەشٸمدەردٸ قابىلداۋعا, مەملەكەتارالىق جەنە دٸنارالىق دوستىق قاتىناستارىن ورناتۋعا, سونداي-اق جالپىەلەمدٸك بەيبٸتشٸلٸكتٸ كەڭ كٶلەمدە ناسيحاتتاۋعا جول بەرۋدە.
ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ «مەڭگٸلٸك ەل» جالپىۇلتتىق يدەياسىن كٶتەرۋ باستاماسى ەلٸمٸزدٸڭ قازٸرگٸ تاڭداعى باستى قاجەتتٸلٸكتەرٸ – قازاقتىڭ ۇلتتىق مٷددەلەرٸ مەن مەملەكەت تۇتاستىعىن ساقتاۋ, ەلدٸڭ ٸشكٸ دامۋىنا جەنە ونىڭ بولاشاعىنىڭ جارقىن بولۋىنا سەرپٸن بەرۋ ماقساتىندا دەر كەزٸندە قابىلدانعان ٶزەكتٸ شارا. ٶزارا كەلٸسٸم مەن ىنتىماقتى ماقسات تۇتقان حالىق قانا ەگەمەندٸگٸن ساقتاپ, بابالاردىڭ ەجەلدەن اڭساعان «مەڭگٸلٸك ەلٸن» قۇرا الادى.
م.ج.مۋسليموۆ,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ دٸن ٸستەرٸ كوميتەتٸ جانىنداعى دٸن مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ عىلىمي-زەرتتەۋ جەنە تالداۋ ورتالىعى جەتەكشٸ عىلىمي قىزمەتكەرٸ
.jpeg)