«Eńbek – bárin de jeńbek». «Eńbek etseń erinbei, toiady qarnyń tilenbei». «Eńbek etseń, emersiń». «Eńbektiń nany tátti». Eńbekke qatysty qazaq naqyldaryn osylai tizbelei bersek, onda birazǵa deiin jalǵastyratynymyz anyq. Bul neni bildiredi? Qazaq eńbektiń qadirin, eńbek etken adamnyń úlken jetistikke jetetinin bilgen jáne sony urpaǵyna uǵyndyryp, sát saiyn sanasyna sińirip otyrǵan. Ádette, «qazaq jalqaý halyq» degendi ekiniń biri aitady ǵoi. Eger bizdiń jurt jalqaý, jatypisher bolsa, onda babalardan mynadai ósiet qalmas edi.
Eńbek adamyn qurmet tutý, onyń jumysyn jurtshylyq nazaryna úlgi etip kórsetý degen dástúr bar. Sońǵy jyldary osy maqsatta Qyzylorda oblysy el súisinerlik qadamǵa bardy. Solaisha, jyl saiyn Eńbek áýletteriniń oblystyq forýmyn uiymdastyryp keledi. Biyl úshinshi márte ótken forýmnyń urpaqqa berer tálim-tárbiesi az emes. Óitkeni, aimaqtyń eńbek dinastiialary qatysqan sharanyń negizgi maqsaty – óskeleń urpaqqa ónegeli tárbie berý. Aimaqtaǵy temirjolshylar, dárigerler, ustazdar, diqandar jáne ózge de eńbek áýletteri qoǵamǵa joǵary kásibi mamandar daiarlaýǵa úlken úles qosyp, el ekonomikasynyń damýyna atsalysyp keledi.
Biyl oblysta 8 eńbek áýleti jeńimpaz dep tanyldy. Olardyń arasynda eńbek tájiribeleri 700 jyldan asatyn áýletter de bar. Máselen, Ábdirahmanovtardyń temirjol salasyndaǵy tájiribesi 752 jyl bolsa, ustazdyq jolyn jalǵap kele jatqan Ostaevtar áýletiniń jalpy ótilderi 800 jyldan asady. Bul bir áýlet bir ǵana kásippen ǵasyrlar boiyna ainalysyp, urpaqtan-urpaqqa mura bolyp, óz isteriniń shyn sheberine ainaldy degen sóz.
Forýmǵa qatysqan oblys ákimi Qyrymbek Kósherbaev eńbek dinastiialaryn ulyqtaýdyń, qarapaiym eńbek adamdaryn qurmetteýdiń mańyzyna erekshe toqtalyp, sharaǵa arqaý bolǵan eńbekshi otbasylaryn merekemen quttyqtady.
– «Eńbek – álemniń ámirshisi» deidi halyq danalyǵy. Syr eliniń dańqyn dala akademigi Ybyrai Jaqaev bastaǵan 102 Sotsialistik Eńbek Eri shyǵarsa, er-azamattarmen birdei iyq tirestire eńbek etip, memleket bailyǵyn eselep ósirgen Shyrynkúl Qazanbaeva, Sálima Jumabekova, Ulbala Altaibaeva, Jadyra Taspambetova, Zákira Erjanova siiaqty aqjaýlyqty analarymyzdyń eren eńbekteri búgingi jas urpaq úshin ańyzǵa ainaldy. Dala tósin dúbirletken Eńbek Erleriniń jalǵasy Syr eliniń perzentteri – kásipker Abzal Eraliev pen densaýlyq saqtaý salasynyń maitalmany Iýrii Pia syndy Eńbek Erleri –Táýelsiz Qazaqstannyń maqtanyshtary. Eldiń atyn shyǵaratyn osyndai eńbek dástúrin jalǵaǵan azamattar,– dedi Qyrymbek Eleýuly.
Forým barysynda eńbegi elengen áýletter ákimniń alǵys hatymen jáne baǵaly syilyqtarmen marapattaldy. Al qatysýshylar eńbekshi otbasylarynyń mereiin ústem etken el aǵalaryna alǵysyn bildirdi. Shara sońy merekelik kontsertke ulasty.
Erjan BAITILES,
«Egemen Qazaqstan»
QYZYLORDA