«ەڭبەك – بەرٸن دە جەڭبەك». «ەڭبەك ەتسەڭ ەرٸنبەي, تويادى قارنىڭ تٸلەنبەي». «ەڭبەك ەتسەڭ, ەمەرسٸڭ». «ەڭبەكتٸڭ نانى تەتتٸ». ەڭبەككە قاتىستى قازاق ناقىلدارىن وسىلاي تٸزبەلەي بەرسەك, وندا بٸرازعا دەيٸن جالعاستىراتىنىمىز انىق. بۇل نەنٸ بٸلدٸرەدٸ? قازاق ەڭبەكتٸڭ قادٸرٸن, ەڭبەك ەتكەن ادامنىڭ ٷلكەن جەتٸستٸككە جەتەتٸنٸن بٸلگەن جەنە سونى ۇرپاعىنا ۇعىندىرىپ, سەت سايىن ساناسىنا سٸڭٸرٸپ وتىرعان. ەدەتتە, «قازاق جالقاۋ حالىق» دەگەندٸ ەكٸنٸڭ بٸرٸ ايتادى عوي. ەگەر بٸزدٸڭ جۇرت جالقاۋ, جاتىپٸشەر بولسا, وندا بابالاردان مىناداي ٶسيەت قالماس ەدٸ.
ەڭبەك ادامىن قۇرمەت تۇتۋ, ونىڭ جۇمىسىن جۇرتشىلىق نازارىنا ٷلگٸ ەتٸپ كٶرسەتۋ دەگەن دەستٷر بار. سوڭعى جىلدارى وسى ماقساتتا قىزىلوردا وبلىسى ەل سٷيسٸنەرلٸك قادامعا باردى. سولايشا, جىل سايىن ەڭبەك ەۋلەتتەرٸنٸڭ وبلىستىق فورۋمىن ۇيىمداستىرىپ كەلەدٸ. بيىل ٷشٸنشٸ مەرتە ٶتكەن فورۋمنىڭ ۇرپاققا بەرەر تەلٸم-تەربيەسٸ از ەمەس. ٶيتكەنٸ, ايماقتىڭ ەڭبەك ديناستييالارى قاتىسقان شارانىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – ٶسكەلەڭ ۇرپاققا ٶنەگەلٸ تەربيە بەرۋ. ايماقتاعى تەمٸرجولشىلار, دەرٸگەرلەر, ۇستازدار, ديقاندار جەنە ٶزگە دە ەڭبەك ەۋلەتتەرٸ قوعامعا جوعارى كەسٸبي ماماندار دايارلاۋعا ٷلكەن ٷلەس قوسىپ, ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا اتسالىسىپ كەلەدٸ.
بيىل وبلىستا 8 ەڭبەك ەۋلەتٸ جەڭٸمپاز دەپ تانىلدى. ولاردىڭ اراسىندا ەڭبەك تەجٸريبەلەرٸ 700 جىلدان اساتىن ەۋلەتتەر دە بار. مەسەلەن, ەبدٸراحمانوۆتاردىڭ تەمٸرجول سالاسىنداعى تەجٸريبەسٸ 752 جىل بولسا, ۇستازدىق جولىن جالعاپ كەلە جاتقان وستاەۆتار ەۋلەتٸنٸڭ جالپى ٶتٸلدەرٸ 800 جىلدان اسادى. بۇل بٸر ەۋلەت بٸر عانا كەسٸپپەن عاسىرلار بويىنا اينالىسىپ, ۇرپاقتان-ۇرپاققا مۇرا بولىپ, ٶز ٸستەرٸنٸڭ شىن شەبەرٸنە اينالدى دەگەن سٶز.
فورۋمعا قاتىسقان وبلىس ەكٸمٸ قىرىمبەك كٶشەرباەۆ ەڭبەك ديناستييالارىن ۇلىقتاۋدىڭ, قاراپايىم ەڭبەك ادامدارىن قۇرمەتتەۋدٸڭ ماڭىزىنا ەرەكشە توقتالىپ, شاراعا ارقاۋ بولعان ەڭبەكشٸ وتباسىلارىن مەرەكەمەن قۇتتىقتادى.
– «ەڭبەك – ەلەمنٸڭ ەمٸرشٸسٸ» دەيدٸ حالىق دانالىعى. سىر ەلٸنٸڭ داڭقىن دالا اكادەميگٸ ىبىراي جاقاەۆ باستاعان 102 سوتسياليستٸك ەڭبەك ەرٸ شىعارسا, ەر-ازاماتتارمەن بٸردەي يىق تٸرەستٸرە ەڭبەك ەتٸپ, مەملەكەت بايلىعىن ەسەلەپ ٶسٸرگەن شىرىنكٷل قازانباەۆا, سەليما جۇمابەكوۆا, ۇلبالا التايباەۆا, جادىرا تاسپامبەتوۆا, زەكيرا ەرجانوۆا سيياقتى اقجاۋلىقتى انالارىمىزدىڭ ەرەن ەڭبەكتەرٸ بٷگٸنگٸ جاس ۇرپاق ٷشٸن اڭىزعا اينالدى. دالا تٶسٸن دٷبٸرلەتكەن ەڭبەك ەرلەرٸنٸڭ جالعاسى سىر ەلٸنٸڭ پەرزەنتتەرٸ – كەسٸپكەر ابزال ەراليەۆ پەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ مايتالمانى يۋريي پيا سىندى ەڭبەك ەرلەرٸ –تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ ماقتانىشتارى. ەلدٸڭ اتىن شىعاراتىن وسىنداي ەڭبەك دەستٷرٸن جالعاعان ازاماتتار,– دەدٸ قىرىمبەك ەلەۋۇلى.
فورۋم بارىسىندا ەڭبەگٸ ەلەنگەن ەۋلەتتەر ەكٸمنٸڭ العىس حاتىمەن جەنە باعالى سىيلىقتارمەن ماراپاتتالدى. ال قاتىسۋشىلار ەڭبەكشٸ وتباسىلارىنىڭ مەرەيٸن ٷستەم ەتكەن ەل اعالارىنا العىسىن بٸلدٸردٸ. شارا سوڭى مەرەكەلٸك كونتسەرتكە ۇلاستى.
ەرجان بايتٸلەس,
«ەگەمەن قازاقستان»
قىزىلوردا
.jpeg)