QR Premer-Ministri Asqar Mamin Atyraý oblysyna jumys sapary aiasynda elimizde balyq sharýashylyǵy salasyn damytý máseleleri jóninde keńes ótkizdi, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
QR balyq sharýashylyǵyn damytýdyń jai-kúii men perspektivalary týraly Ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministri M. Myrzaǵaliev pen «Balyq sharýashylyǵy qaýymdastyǵy – BD» ZTB atqarýshy direktory N. Jumaǵaliuly, óńirlerdegi balyq sharýashylyǵynyń problemalyq máseleleri týraly Atyraý, Shyǵys Qazaqstan, Qyzylorda, Túrkistan oblystarynyń balyq biznesiniń ókilderi, QR-da balyq sharýashylyǵyn damytý týraly reseilik professor A. Litvinenko men QR Parlamenti Senatynyń depýtaty S. Eńsegenov baiandady.
Qazaqstannyń balyq jáne balyq ónimderi naryǵynyń jalpy kólemi shamamen 66 myń tonnany quraidy. Onyń 45 myń tonnasy balyq aýlaý kásibine, 7,4 myń tonnasy balyq sharýashylyǵyna tiesili. Sonymen qatar 30 myń tonnasy eksportqa shyǵarylsa, 43,5 myń tonna ónim importtalady.
Orta merzimdi perspektivada otandyq naryq kólemin 120 myń tonnaǵa deiin ulǵaitý áleýeti bar. Bul alabalyq pen Atlant aqserkesin ósýiniń arqasynda import kólemin tómendetýge múmkindik beredi. Sonymen qosa, álemdik naryqtarǵa, atap aitqanda, Qytaiǵa, Reseige jáne Eýropaǵa eksport kólemin arttyrady.
QR-da kásipshilik balyq aýlaýmen balyq sharýashylyǵynyń 1 myńnan astam sýbektisi ainalysady. Olarǵa 1646 balyq sharýashylyǵy sý aidyndary men olardyń ýchaskeleri bekitilgen. Atalǵan salada 11 myń adam jumys isteidi.
Balyq aýlaý negizinen Kaspii jáne Aral teńizderinde, Balqash jáne Zaisan kólderinde, Buqtyrma, Qapshaǵai jáne Shardara sý qoimalarynda, Alakól kólder júiesinde, Jaiyq jáne Qiǵash ózenderinde qolǵa alynǵan. Negizgi kásiptik óńirler — Atyraý – 13,1 myń tonna (29,2%), Shyǵys Qazaqstan – 8,2 myń tonna (18,3%), Qyzylorda – 7,4 myń tonna (16,4%), Almaty – 6,6 myń tonna (14,6%), Mańǵystaý – 2,3 myń tonna (5,2%) jáne Túrkistan oblystary – 2 myń tonna (4,5%).
Qazaqstanda balyq sharýashylyǵy qarqyndy damýda — sońǵy 7 jylda ósirilgen balyq kólemi 9 ese 800 tonnadan 7 myń tonnaǵa deiin artty. Elimizde balyq ósirýmen 180 balyq sharýashylyǵy ainalysady, olarda 1 myńnan asa adam jumyspen qamtylǵan.
Úkimet basshysy elimizde balyq sharýashylyǵyn damytý úshin júieli sharalary qabyldaý qajettigin atap ótip, biyl 1 sáýirge qarai QR Balyq sharýashylyǵyn damytý tujyrymdamasynyń jobasyn daiyndaýdy tapsyrdy.
«Ózenderdiń sýy qorǵalatyn aimaqtarynda jumys isteýge balyq sharýashylyqtaryna tyiym salýdy alyp tastaý, sondai-aq balyq sharýashylyǵy sýbektileriniń sý resýrstaryn paidalanǵany úshin jasaityn tólemderin qysqartyp, tek naqty sý shyǵyndary úshin tólemderdi qaldyrý máselesin qarastyrý qajet. Tólem mólsherlemesin azaitýdy qosa alǵanda, balyq resýrstaryn paidalanǵany úshin tólem jasaý tetigin jetildirý kerek», — dedi A. Mamin.
Premer-Ministr balyq ónimderin baqylaý aqparattyq júiesin ázirleýdi jáne engizýdi tapsyrdy.
«Bir ai ishinde Kaspii teńizinde jáne Jaiyq ózeninde balyq aýlaý merzimderin uzartý, sondai-aq túngi ýaqytta balyq aýlaýǵa ruqsat etý boiynsha usynystardy ázirleý qajet. Balyq sharýashylyǵy sýbektilerin memlekettik qoldaý sharalaryn arttyrý jáne balyq sharýashylyǵyn ekonomikanyń basymdyqty salalarynyń qataryna jatqyzý kerek», — dedi A. Mamin.
Úkimet basshysy balyq sharýashylyǵy melioratsiiasyn turaqty júrgizý maqsatynda sý túbin tereńdetý tehnikasyn satyp alý máselesin qarastyrýdy, sondai-aq balyq ósirý zaýyttary men balyq sharýashylyǵynyń aýmaqtyq inspektsiialaryn materialdyq-tehnikalyq jaraqtandyrýdy qarjylandyrý týraly usynystar ázirleýdi tapsyrdy.
Jumys sapary aiasynda A. Mamin Atyraý bekire balyq ósirý zaýytyna, «Amangeldi atyndaǵy» JShS, «Caspian Royal Fish» kásiporyndaryna bardy, sondai-aq QR balyq sharýashylyǵy salasyndaǵy jetistikter kórmesin aralap kórdi.
