Foto: marionbrun/Pixabay
Adam júreginiń tinderinen ádette taǵam qaptamalary men boiaýlarda kezdesetin mikroplastikter tabyldy. Júrek-qan tamyrlaryna ota jasalǵan 15 naýqastyń júrek tinin teksergen Beijińdegi Anchjen aýrýhanasynyń ǵalymdar toby alańdatarlyq tujyrym jasady, dep habarlaidy QazAqparat agenttigi New York Post-qa silteme jasap.
Mikroplastik - 5 millimetrge jetpeitin nemese qaryndashqa arnalǵan óshirgishtiń ólshemine jýyq plastik bólshegi. Ol adam aǵzasyna aýyz, muryn jáne basqa dene qýystary arqyly ene alady.
Dárigerler Kýn Hýa men Siýbin Ian jáne olardyń komandasy bul bólshekterdiń adamnyń júrek-qan tamyrlary júiesine janama jáne tikelei áser etý arqyly qalai enetinin bilgisi kelgen.
Dárigerler patsientterdiń júrek tinderin, sondai-aq jartysynan qan úlgilerin jinap, taldady.
Olar tin úlgileriniń kópshiliginen onnan myńǵa deiingi mikroplastikalyq bólshekterdi tapty. Barlyq qan úlgilerinen mikroplastikalyq bólshekter anyqtalǵan.
Plastiktiń toǵyz túri júrek tininiń bes túrinen anyqtaldy. Zertteý sonymen qatar keibir mikroplastikalyq bólshekterdiń hirýrgiialyq aralasý kezinde dene qýysyna engenin dáleldedi.
Júrektiń úsh túrli bóliginde kezdesetin mikroplastikterge polimetilmetakrilat kirdi. Bul ádette shynynyń ornyna soqqyǵa tózimdi balama retinde qoldanylatyn plastik.
Sondai-aq kiim-keshek pen azyq-túlik ydystaryna qoldanylatyn polietilentereftalat pen tereze jaqtaýlaryn, sý tógetin qubyrlardy, boiaýlardy jáne t.b. jasaýda keńinen qoldanylatyn polivinilhlorid (PVH) tabyldy.
«Tiri organizmnen mikroplastik tabylýy alańdatarlyq jaǵdai. Onyń júrek tinine qalai enetinin, sondai-aq onyń uzaq merzimdi perspektivada júrekke operatsiiadan keiingi yqtimal áserin zertteý úshin qosymsha zertteýler qajet», - dep qorytyndylady zertteý toby.
Ótken jylǵy zertteý nátijesinde adam apta saiyn shamamen 5 gramm usaq plastikalyq bólshekterdi tutynatyny dáleldengen. Al bul nesie kartasynyń salmaǵyna teń.
Vena meditsinalyq ýniversitetiniń ǵalymdary plastikalyq bólshekter adamnyń tamaqtaný tizbegine oraý qaldyqtarynan enip, denege teńiz tuzy, teńiz ónimderi, tipti aýyz sý arqyly enetinin anyqtaǵan.
Mikroplastikten týyndaǵan asqazan-ishek jolyndaǵy ózgerister semizdik, qant diabeti jáne baýyrdyń sozylmaly aýrýlary siiaqty metabolikalyq aýrýlarmen bailanysty.
