Qyrǵyzstanda orys tiliniń resmi mártebesin alyp tastaýdy usyndy

Qyrǵyzstanda orys tiliniń resmi mártebesin alyp tastaýdy usyndy

Qyrǵyzstanda Konstitýtsiia keńesiniń múshesi Sadirdin Toraliev keńestiń 26 qarasha kúngi otyrysynda Konstitýtsiiadan orys tili - resmi til degen normany alyp tastaýdy usyndy. Bul aqparatty Azattyqtyń Qyrǵyz qyzmeti habarlady. 

"Neǵurlym kóp til bilgen saiyn, soǵurlym jaqsy ǵoi. Orys tili arqyly kóp nársege qol jetkizdik. Biraq biz bólek zań qabyldap, shet tilderin damytýymyz kerek. Al Konstitýtsiiada tek qyrǵyz tiliniń statýsy ǵana jazylýy tiis" dedi Toraliev. Onyń sózine qaraǵanda, eger qajettilik bolmasa, azamattar ana tilin úirenbeidi. 

"Orys tiline ábden úirenip qaldyq, onyń janynda bailanǵan it siiaqty otyrmyz. Bulai bolmaýy tiis. Tilimizdi joǵaltyp alýymyz múmkin. Adam tabiǵaty sondai: eger ony májbúrlemeseń, eshteńe úirenbeidi" dedi Toraliev. AKIpress agenttigi onyń sózinen úzindi keltirgen. Ózge qatysýshylardyń ne aitqany belgisiz. 

Qyrǵyzstan Konstitýtsiiasy boiynsha orys tili resmi statýsqa ie. 2019 jyly konstitýtsiialyq reforma júrgizýdi usynǵan saiasi kúshter birlestigi orys tiliniń resmi mártebesin alyp tastaýdy usynǵan edi.

2020 jyly qazan aiynda Reseidiń Qyrǵyzstandaǵy elshisimen kezdesý kezinde sol kezde prezident mindetin atqarýshy premer-ministr Sapar Japarov "másele kún tártibinde turǵan joq" degen bolatyn.

Elde jańa Konstitýtsiia jobasy qoǵam talqylaýyna 17 qarashada shyǵarylǵan. Qujat prezidenttiń ókileti men rólin aitarlyqtai arttyrady. Eger túzetýler maquldansa, Qyrǵyzstan is júzinde qazirgidei parlamenttik emes - prezident basqarýyndaǵy respýblikaǵa ainalady. Buǵan qosa, qujat avtorlary Halyq quryltaiy atty konsýltativtik, úilestirýshi jańa organ qurýdy usynyp otyr. 

Buryn sovet odaǵy quramynda bolǵan Ortalyq Aziia elderinde, onyń ishinde Qazaqstanda da orys tili resmi mártebege ie. Tájikstanda orys tili Konstitýtsiia boiynsha halyqaralyq qarym-qatynas tili retinde moiyndalǵan. Al Ózbekstan men Túrkimenstanda orys tiline resmi mártebe berilmegen.