Qazaqstanda aýyldyq mekenderdiń malyna 29 mln gektar jaiylym jetispeidi. Bul máseleni Jer reformasy jónindegi komissiianyń Ekonomikalyq jumys tobynyń basshysy Aqylbek Kúrishbaev kóterdi, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«Qazir aýyldyq eldi mekenderdiń eń ózekti máselesiniń biri – olardyń ainalasyndaǵy jaiylym tapshylyǵyna bailanysty. Statistikalyq málimetke sáikes, aýyldyq eldi mekenderde mal sharýashylyǵy óniminiń 66 paiyzy óndiriledi. Mal basynyń 60 paiyzy osynda. Ózderińizge belgili, aýyldaǵy aǵaiynnyń kúnkórisi de osy malǵa bailanysty. Ókinishke qarai, bul orasan biologiialyq aktiv memlekettik qoldaýdan tys qalyp, eshqandai tehnologiialyq protsesterge tartylmai otyr. Mamandardyń esebi boiynsha, eger biz tek qana mal azyǵynyń sapasyn kótersek, eldi mekenderde óndiriletin et pen súttiń ónimdiligi kem degende 30 paiyzǵa ulǵaiady. Jumys tobynyń mamandary bul máselege bailanysty kóptegen usynystar engizdi. Eń negizgisi – aýyl sharýashylyǵynda paidalanbai jatqan jerlerdi eldi mekenderge qaitarý», - dedi Kúrishbaev Aýyl sharýashylyǵy ministrliginde ótken Jer reformasy jónindegi komissiia otyrysynda.
QR AShM málimeti boiynsha, aýyldyq mekenderdiń malyna 29 mln gektar jaiylym jetispeidi. Al uiymdastyrylǵan sharýashylyqtarda 33 mln gektar jaiylym igerilmei jatyr.
«Oǵan qosa, komissiianyń ótken otyrysynda orman qorlarynda erekshe qorǵalatyn aimaqtar sheginde 10 mln gektar jerdiń tiimsiz paidalanyp jatqanyn aitqanbyz. Biraq bul máselede jumys istep jatqan sharýashylyqtarǵa eshqandai qysym, iaǵni jerdiń ekspropriatsiiasy bolmaýy kerek. Olarǵa ornyna basqa jaiylymdy jerler berip, jumsaǵan shyǵynyn ótep berýimiz qajet. Sonymen qatar, aýyldardyń sanitarlyq jaǵdaiyn qamtamasyz etý óte mańyzdy. Biz aýyldardy qoǵamdyq jaiylymdarmen qamtamasyz etip, mal sharýashylyǵyn tiimdi damytý úshin kooperativter quryp, jańa fermerlik sharýashylyqtardy uiymdastyrýymyz kerek. Jumys tobynda jaiylym týraly zańdy kúsheitý, qosalqy sharýashylyq týraly arnaiy zań qabyldaý usynystary aityldy», - deidi Aqylbek Kúrishbaev.
Qorytyndylai kele, spiker memlekettiń bul máseleni qysqa merzimde sheshýge barlyq múmkindigi bar ekenin aitty.
«185 mln gektar jaiylymdyq jeri bar jáne osy kórsetkish boiynsha álemde 5-oryndaǵy el bola otyryp, aýyldyq jerdegi maldy ash qursaqta qaldyrý – keshirilmeitin áreket. Atalǵan máseleni sheshýde barlyq deńgeidegi ákimderge saiasi erik pen tabandylyq kerek. Tipti, bul jumys ákimderdiń qyzmetin baǵalaýdyń negizgi kórsetkishi bolýy kerek dep sanaimyz. Osy iske memlekettik asa mańyzy bar ulttyq joba retinde qaraýǵa tiispiz, óitkeni sol aýyldarda turatyn kópshiligi – ózimizdiń qazaǵymyz», - dedi jumys tobynyń basshysy.
