Jýyrda Ulttyq akademiialyq kitaphana ujymy jumys saparymen Armeniiada bolyp qaitty. Onda mádeniet pen óner, tarih, mýzei jáne kitaphana isi salasyndaǵy keń aýqymdy máseleler talqylanyp, eki jaqty kelisimge qol qoiyldy. Endi M.Mashtots atyndaǵy Matenadaran kóne qoljazbalar institýty men Armeniianyń Ulttyq muraǵaty qorynda saqtalǵan Qazaqstan tarihyna qatysty buryn-sońdy ushyraspaǵan armian derekterimen jaqyn tanysýǵa bolady.
Ulttyq akademiialyq kitaphana qoryna qypshaq eskertkishine jatatyn kóne qoljazbanyń elektrondy nusqasy jetkizildi. Bul týraly Ulttyq kitaphananyń direktory Úmithan Dáýrenbekqyzy habarlady.
1618 jyly basylyp shyqqan «Alǵysh bitik» dep atalatyn bul kóne shyǵarmanyń jalǵyz danasy osy Armeniianyń ulttyq kitaphanasynda saqtaýly. Armian əlipbiinde arab jazýyndai emes, daýysty, daýyssyz dybystar tolyq tańbalanyp otyrýy sebepti, qypshaq tiliniń ózindik dybystaryn belgileýde asa bir dybystyq ózgerýshilikke ushyrai qoimaǵan. Armian-qypshaq eskertkishteri jáne túrki muralaryn zerttep júrgen ǵalymdar qoljazbany qypshaq tilinen qazirgi qazaq tiliniń qalpyna túsiretin bolady. Jalpy, armian jazýly qypshaq eskertkishterin zertteý Qazaqstanda ǵana emes, ərisi əlemdik túrkologiiada, berisi Keńes Odaǵynda kenje qalyp kele jatqan ǵylym salasy.
Taldybek Nurpeiis, Ulttyq kitaphananyń ǵalym-hatshysy:
– «Qobylandy batyr» jyrynda «92 baýly qypshaǵym» dep keletin joldar bar. Qoljazba týraly qandai da bir ǵylymi qorytyndy aita almaimyz. Armian jazýly qypshaq eskertkishterinde ne jazylǵanyn biletin bolsaq, talai tarihymyzdyń jyrtyǵy jamalǵan bolar edi. Jalpy, Armeniiada saqtalǵan eski qujattardan derekter jinaýǵa álem ǵalymdary qulshynyp otyr. Óitkeni, qoljazba qorynda orta ǵasyrǵa jatatyn 17 myńnan astam kóne qujat, 3 myńnan astam qundy derek saqtalǵan».
Kitaphana basshysy Úmithan Dáýrenbekqyzynyń aitýynsha, Matenadarandaǵy kóne qoljazbalar jer astyndaǵy arnaiy zalda saqtalady, aýa temperatýrasy 7 gradýs. Oqýǵa berilgen qoljazbany qaitadan ornyna qoimastan buryn arnaiy laboratoriiada tazalaýdan ótkizedi.
«Qazaqstandaǵy armian diasporalary kelip, málimet izdeýine barynsha múmkindik jasap otyrmyz. Armian ulttyq kitaphanasy ózderine túsken jańa kitaptardy bizdiń qorǵa berýge ázir», degen kitaphana basshysy, bir ortalyqtan basqarylatyn aýdarma júiesin qurý kerektigine de toqtalyp ótti:
«Qazir kitaptardy árkim óz bilgeninshe aýdaryp, túrli baspahanadan shyǵyp jatyr. Osy isti bir júiege negizdep, aýdarma ortalyǵyn ashýdy oilastyrýdamyz. Bul usynysymyzdy Mádeniet jáne sport ministrligi de qoldap otyr».
Qazaqstan men Armeniia arasyndaǵy mádeni bailanystar eki el prezidentteriniń bastamalary boiynsha 2006 jyldyń qarashasynda Astanada qol qoiylǵan Qazaqstan Respýblikasynyń Ykimeti men Armeniia Respýblikasy Úkimetiniń mádeniet salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimimen bekitilgen bolatyn.
Aia Ómirtai, «Egemen Qazaqstan» gazeti
