

Syry ketpegen jap-jańa 6 kombain alqapty ustaradai sypyryp keledi. Biyl keýsen jaman emes. Nurkelgen Ábdirashulynyń naýqan aiaǵynda bidai gektaryna 18 tsentnerden ainalyp qalady degen esebi bar, diqannyń kóńili toq. Qazir tehnikasynyń túr-túri bar sharýashylyqtar kúzdiń qyńyr minezinen qorqa qoimaidy. Ozyq tehnikalar ónimdi jumys isteidi. «Óteýlin» sharýa qojalyǵy da solardyń qataryna ilesip qaldy. Qojalyq basshysy sońǵy jyldary tapqan tabysyn tehnika jańalaýǵa jumsap otyrdy. Alqaptaǵy alty kombaindy lizingpen alyp, tolyq tólep shyqty.
Memleket basshysy aýyl sharýashylyǵy ónimin óndirýmen jáne ótkizýmen ainalysatyn agrarlyq kásiporyn qyzmetimen, sondai-aq egin alqabynyń jai-kúiimen tanysty. Qazaqstan Prezidentine Qostanai oblysyndaǵy astyq jinaý naýqany men agroónerkásip keshenin damytý baǵytynda atqarylyp jatqan jumystar jóninde baiandaldy.
Qazaqstandaǵy ár tórtinshi tonna astyqty Qostanai oblysy óndiredi. Alqap basynda diqandarmen kezdesken Elbasy Nursultan Nazarbaev aýyl sharýashylyǵyn jańa deńgeige kóterý kerektigin aitty. Memleket aýyl sharýashylyǵyna qoldaý kórsetýin jalǵastyra beredi. Osy salany ǵylymnyń qazirgi zamanǵy jetistikterin eskerip, ozyq sheteldik tájiribeni zerdelei otyryp jetildirý qajet. Bul aýyl sharýashylyǵyn sapalyq turǵydan jańa deńgeige kóterýge múmkindik beredi, dedi Memleket basshysy.
Alqap basynda Nursultan Nazarbaevqa bidai sorttarynyń kórmesi kórsetildi. Onda bidaidyń oblys óńirinde ósiriletin 19 sortynyń úlgisi qoiyldy. Al agrarlyq sala eńbekkerleri Qazaqstan Prezidentine óńirge jan-jaqty qoldaýy jáne aýyl sharýashylyǵy salasynda júrgizip otyrǵan tiimdi saiasaty úshin alǵystaryn bildirdi.
Sońynda Nursultan Nazarbaev jinalǵandarǵa jemisti jumys pen zor tabys tiledi.

Memleket basshysynyń Qostanaiǵa sapary «Baian sulý» aktsionerlik qoǵamynda jalǵasty. «Baian sulý» eskiden qalǵan konditer fabrikasy bolǵanymen, táýelsizdik jyldary munyń tek aty ǵana emes, zaty da ózgerip, elimizdegi iri óńdeý kásipornyna ainaldy. Munda taiaý kúnderi pecheneniń birneshe túrin óndiretin biskvit tsehy ashylatyn bolady. Oǵan Italiiadan ozyq úlgidegi jabdyqtar alynyp, onyń qurastyrý jumystary júrip jatyr. Tseh elimizdegi tamaq ónerkásibin indýstriialandyrý salasyndaǵy eń iri nysan bolyp sanalady. Bul úshin Qazaqstan Damý bankinen 20 million dollar jeńildetilgen nesie alyndy.
Tsehta jylyna 9500 tonna ónim óndiriletin bolady, 45 adamǵa jumys orny usynylady. Memlekettiń qoldaýymen investitsiialar tartýdyń arqasynda «Baian sulý» konditer fabrikasy jylyna 65 myń tonna 250 túrli konditer buiymdaryn óndiredi. Onyń 30 paiyzynan astamy eksportqa shyǵarylady. Jalpy, kásiporyndy osy deńgeige kótergen investitsiia kólemi 3,6 milliard teńgeni quraidy. Qazir elimizde ónimniń sapasy men alýan túrliligi jáne óndiristiń qýattylyǵy jóninen «Baian sulýdyń» aldyn oraityn kásiporyn joqtyń qasy.
Shyǵarylǵan kólik iesin tabady
«AgromashHolding» zaýyty sońǵy alty jyldyń ishinde 4000 mashina qurastyryp shyǵardy, sonyń barlyǵy da satylyp, iesin tapty. Nursultan Ábishuly «AgromashHolding» AQ direktorlar keńesiniń tóraǵasy Din Kimnen sheteldik tehnikalar men jergilikti zaýyt qurastyrǵan mashinalardyń aiyrmashylyǵyn surady. «Sheteldik mashinalar bizdiń qurastyryp shyǵarǵan mashinalarǵa qaraǵanda 3 ese qymbat jáne olardyń tehnikalyq shamasy 10-15 paiyzǵa tómen», dep jaýap berdi Din Kim. Zaýyt qurastyrǵan mashinalar úshin qýatty servis jelisin qurýdyń arqasynda ishki naryqtyń 40 paiyzyn qamtyp otyr. Aldaǵy jyly bul kórsetkishti 50 paiyzǵa jetkizý mejelengen. Sonymen qatar, «AgromashHolding» zaýytynyń mashina qurastyrý úderisinde qazaqstandyq úles 50 paiyzdy quraidy.
Kórmede Elbasy jumyrtqa óndiretin jáne et óńdeitin kásiporyndar janyna toqtady. Qairat Maishev basqaratyn «Jas qanat-2006» qus fabrikasyna ótken jyldary jańǵyrtý jumystary júrgizildi. Sonyń arqasynda jylyna 220 million jumyrtqa óndiredi, 229 adam jumyspen qamtylǵan. Kelesi jyldan bastap qus etin óndiretin óńdeý jelisi iske qosylady. Al Almat Tursynov oblysta et óndirisin zamanaýi damytýǵa izdenip júrgen kásipker. Ol qurǵan «Qarasý-Et» et kombinaty et ónimderiniń túr-túrin óndiredi, Reseige shyǵarady. «Qarasý-Et» óndirgen et ónimderi Qostanaidaǵy jáne taǵy basqa qalalardaǵy eń úzdik meimanhanalardy qamtamasyz etedi. Elbasy, sonymen qatar, kórmede ósimdik maiyn, tez pisetin kespe, sút ónimderin, aýyl sharýashylyǵy tehnikalaryn, kókónis óndiretin kásiporyndar ónimderin nazarynan tys qaldyrmai, kásipkerlermen pikirlesýge ýaqyt tapty. Ónimder sapalylyǵymen, naryqta óz ornyn tabýymen tánti etti.
Munan keiin Elbasy «SaryArqaAvtoProm» zaýyty kórsetken elektromobil mashinalaryn aralady. Negizi bul kásiporyn otandastardyń mashinaǵa degen suranysyn qamtamasyz etip otyr. Zaýyt avtobýstardyń, júk jáne jeńil júrdek mashinalardyń birneshe túrin shyǵarady. Eksportqa shyǵarylatyn Qazaqstanda jasalǵan tórt túrli mashinanyń úsheýi qostanailyq «SaryArqaAvtoProm» zaýytyna tiesili ekenin aitty Nursultan Nazarbaevtyń suraǵyna jaýap bergen AllurGroup direktorlar keńesiniń tóraǵasy Andrei Lavrentev. Sońǵy ýaqytta zaýyt elektromobilderdi sapqa qoia bastady. Nursultan Ábishuly elektromobildiń bireýiniń rýline ózi otyryp, júrgizip kórdi. EKSPO-2017 kórmesi qarsańynda Astana qalasynda elektromobilderdi elektr energiiasymen qýattaityn 100 stansa salý jobasy qaralyp jatqanyn da jetkizdi zaýyt ókili.

Elbasynyń Qostanai oblysyna saparyn E.Ómirzaqov atyndaǵy filarmoniianyń kúmbezdi zalynda jurtshylyq ókilderimen kezdesý túiindedi. Onda oblys ákimi Arhimed Muhambetov oblys óńirindegi jasalyp jatqan jumystardan habardar etti. Qunarly, qýatty Qostanai óńirinde 1991 jyly 10 million teńgeniń ónerkásip ónimi óndirilgen eken, ótken jyly bul kórsetkish 443 milliard teńgeni qurady. Osynyń ózi-aq Qostanai óńiriniń qýatyna kýá bolsa kerek.
Memleket basshysy jinalǵan qaýymdy Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵymen quttyqtap, respýblikanyń eleýli jetistikterin atap ótti.
– Bizdiń barlyq jetistigimiz myqty irgetasqa – el ishindegi beibitshilik pen turaqtylyqqa negizdelgen. Ulttyq birlik pen kelisim – Táýelsizdigimizdiń basty jetistigi. Saiasatta, ekonomikada, qoǵamda, mádeniette túbegeili ózgerister boldy. Memleketimizdiń halyqaralyq bedeli aitarlyqtai artty. Atap aitqanda, syndarly syrtqy saiasatymyz jáne álemdik antiiadrolyq qozǵalystaǵy barsha jurt moiyndaǵan kóshbasshylyǵymyz Qazaqstannyń BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes músheligine qabyldanýyna septigin tigizdi, dedi Nursultan Nazarbaev.
Qazaqstan Prezidenti elimiz shirek ǵasyrda álem jurtshylyǵyna tanylyp, áleýmettik-ekonomikalyq jáne mádeni áleýetimizdiń artýyna septigin tigizgen aýqymdy nátijelerge qol jetkizgenine toqtaldy. Keler jyly Qazaqstan EKSPO-2017 halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesin TMD aýmaǵynda birinshi bolyp ótkizgeli otyr. Bul is-sharaǵa 100-den astam el jáne kóptegen halyqaralyq uiymdar qatysady. Qazaqstannyń árbir óńiri osy tarihi oqiǵany tabysty ótkizýge qomaqty úlesin qosýy kerek, dedi Memleket basshysy.
Áńgime barysynda Nursultan Nazarbaev Qostanai jeri Qazaqstannyń negizgi astyqty aimaǵynyń biri ekenin airyqsha atap aitty. Damyǵan taý-ken jáne mashina jasaý sektorlary bar iri agrarlyq-ónerkásip kesheni osy óńir úshin ǵana emes, búkil respýblika úshin de myqty ekonomikalyq baza bolyp sanalady. Qostanai – aýyl sharýashylyǵy damyǵan basty óńirlerdiń biri, bul óńir elimizdiń azyq-túlik qaýipsizdigine qomaqty úles qosýda. Oblystaǵy aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónimi 25 jyl ishinde 295 milliard teńgege deiin ósti, dedi Memleket basshysy.
Qazaqstan Prezidenti sondai-aq óńirdiń resýrstyq áleýetine jáne damyǵan ónerkásibine nazar aýdardy. Munda asbest qorynyń 100%-y, respýblikadaǵy aliýminii shikizatynyń 98%-dan astamy jáne temir rýdasynyń 93%-y shoǵyrlanǵan. Indýstriialandyrý jyldarynda oblysta 121 milliard teńge investitsiia tartylǵan 82 joba iske qosyldy. Osyǵan orai 5 myńǵa jýyq jańa jumys orny ashyldy. Indýstriialandyrý avtomobil qurylysy men metallýrgiia siiaqty óńdeý ónerkásibiniń jańa sektorlaryn qalyptastyrýǵa múmkindik týdyrdy. 2010 jyldan beri 29 myńǵa jýyq jeńil avtokólik qurastyryldy, dedi Nursultan Nazarbaev.
Elbasyna qostanailyqtar da jyly sózin, aqjarma tilekterin aitty. Nursultan Nazarbaev Qazaqstannyń bolashaǵy tek birlikte ekenin atap kórsete kelip, qostanailyqtarǵa densaýlyq, baqyt tilep, el Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵymen quttyqtady.
Názira JÁRIMBETOVA,
«Egemen Qazaqstan»
Qostanai oblysy