سىرى كەتپەگەن جاپ-جاڭا 6 كومباين القاپتى ۇستاراداي سىپىرىپ كەلەدٸ. بيىل كەۋسەن جامان ەمەس. نۇركەلگەن ەبدٸراشۇلىنىڭ ناۋقان اياعىندا بيداي گەكتارىنا 18 تسەنتنەردەن اينالىپ قالادى دەگەن ەسەبٸ بار, ديقاننىڭ كٶڭٸلٸ توق. قازٸر تەحنيكاسىنىڭ تٷر-تٷرٸ بار شارۋاشىلىقتار كٷزدٸڭ قىڭىر مٸنەزٸنەن قورقا قويمايدى. وزىق تەحنيكالار ٶنٸمدٸ جۇمىس ٸستەيدٸ. «ٶتەۋلين» شارۋا قوجالىعى دا سولاردىڭ قاتارىنا ٸلەسٸپ قالدى. قوجالىق باسشىسى سوڭعى جىلدارى تاپقان تابىسىن تەحنيكا جاڭالاۋعا جۇمساپ وتىردى. القاپتاعى التى كومبايندى ليزينگپەن الىپ, تولىق تٶلەپ شىقتى.
مەملەكەت باسشىسى اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸن ٶندٸرۋمەن جەنە ٶتكٸزۋمەن اينالىساتىن اگرارلىق كەسٸپورىن قىزمەتٸمەن, سونداي-اق ەگٸن القابىنىڭ جاي-كٷيٸمەن تانىستى. قازاقستان پرەزيدەنتٸنە قوستاناي وبلىسىنداعى استىق جيناۋ ناۋقانى مەن اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸن دامىتۋ باعىتىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار جٶنٸندە باياندالدى.
قازاقستانداعى ەر تٶرتٸنشٸ توننا استىقتى قوستاناي وبلىسى ٶندٸرەدٸ. القاپ باسىندا ديقاندارمەن كەزدەسكەن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ اۋىل شارۋاشىلىعىن جاڭا دەڭگەيگە كٶتەرۋ كەرەكتٸگٸن ايتتى. مەملەكەت اۋىل شارۋاشىلىعىنا قولداۋ كٶرسەتۋٸن جالعاستىرا بەرەدٸ. وسى سالانى عىلىمنىڭ قازٸرگٸ زامانعى جەتٸستٸكتەرٸن ەسكەرٸپ, وزىق شەتەلدٸك تەجٸريبەنٸ زەردەلەي وتىرىپ جەتٸلدٸرۋ قاجەت. بۇل اۋىل شارۋاشىلىعىن ساپالىق تۇرعىدان جاڭا دەڭگەيگە كٶتەرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
القاپ باسىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆقا بيداي سورتتارىنىڭ كٶرمەسٸ كٶرسەتٸلدٸ. وندا بيدايدىڭ وبلىس ٶڭٸرٸندە ٶسٸرٸلەتٸن 19 سورتىنىڭ ٷلگٸسٸ قويىلدى. ال اگرارلىق سالا ەڭبەككەرلەرٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸنە ٶڭٸرگە جان-جاقتى قولداۋى جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا جٷرگٸزٸپ وتىرعان تيٸمدٸ ساياساتى ٷشٸن العىستارىن بٸلدٸردٸ.
سوڭىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ جينالعاندارعا جەمٸستٸ جۇمىس پەن زور تابىس تٸلەدٸ.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ قوستانايعا ساپارى «بايان سۇلۋ» اكتسيونەرلٸك قوعامىندا جالعاستى. «بايان سۇلۋ» ەسكٸدەن قالعان كونديتەر فابريكاسى بولعانىمەن, تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى مۇنىڭ تەك اتى عانا ەمەس, زاتى دا ٶزگەرٸپ, ەلٸمٸزدەگٸ ٸرٸ ٶڭدەۋ كەسٸپورنىنا اينالدى. مۇندا تاياۋ كٷندەرٸ پەچەنەنٸڭ بٸرنەشە تٷرٸن ٶندٸرەتٸن بيسكۆيت تسەحى اشىلاتىن بولادى. وعان يتالييادان وزىق ٷلگٸدەگٸ جابدىقتار الىنىپ, ونىڭ قۇراستىرۋ جۇمىستارى جٷرٸپ جاتىر. تسەح ەلٸمٸزدەگٸ تاماق ٶنەركەسٸبٸن يندۋسترييالاندىرۋ سالاسىنداعى ەڭ ٸرٸ نىسان بولىپ سانالادى. بۇل ٷشٸن قازاقستان دامۋ بانكٸنەن 20 ميلليون دوللار جەڭٸلدەتٸلگەن نەسيە الىندى.
تسەحتا جىلىنا 9500 توننا ٶنٸم ٶندٸرٸلەتٸن بولادى, 45 ادامعا جۇمىس ورنى ۇسىنىلادى. مەملەكەتتٸڭ قولداۋىمەن ينۆەستيتسييالار تارتۋدىڭ ارقاسىندا «بايان سۇلۋ» كونديتەر فابريكاسى جىلىنا 65 مىڭ توننا 250 تٷرلٸ كونديتەر بۇيىمدارىن ٶندٸرەدٸ. ونىڭ 30 پايىزىنان استامى ەكسپورتقا شىعارىلادى. جالپى, كەسٸپورىندى وسى دەڭگەيگە كٶتەرگەن ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ 3,6 ميلليارد تەڭگەنٸ قۇرايدى. قازٸر ەلٸمٸزدە ٶنٸمنٸڭ ساپاسى مەن الۋان تٷرلٸلٸگٸ جەنە ٶندٸرٸستٸڭ قۋاتتىلىعى جٶنٸنەن «بايان سۇلۋدىڭ» الدىن ورايتىن كەسٸپورىن جوقتىڭ قاسى.
شىعارىلعان كٶلٸك يەسٸن تابادى
«اگروماشحولدينگ» زاۋىتى سوڭعى التى جىلدىڭ ٸشٸندە 4000 ماشينا قۇراستىرىپ شىعاردى, سونىڭ بارلىعى دا ساتىلىپ, يەسٸن تاپتى. نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى «اگروماشحولدينگ» اق ديرەكتورلار كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى دين كيمنەن شەتەلدٸك تەحنيكالار مەن جەرگٸلٸكتٸ زاۋىت قۇراستىرعان ماشينالاردىڭ ايىرماشىلىعىن سۇرادى. «شەتەلدٸك ماشينالار بٸزدٸڭ قۇراستىرىپ شىعارعان ماشينالارعا قاراعاندا 3 ەسە قىمبات جەنە ولاردىڭ تەحنيكالىق شاماسى 10-15 پايىزعا تٶمەن», دەپ جاۋاپ بەردٸ دين كيم. زاۋىت قۇراستىرعان ماشينالار ٷشٸن قۋاتتى سەرۆيس جەلٸسٸن قۇرۋدىڭ ارقاسىندا ٸشكٸ نارىقتىڭ 40 پايىزىن قامتىپ وتىر. الداعى جىلى بۇل كٶرسەتكٸشتٸ 50 پايىزعا جەتكٸزۋ مەجەلەنگەن. سونىمەن قاتار, «اگروماشحولدينگ» زاۋىتىنىڭ ماشينا قۇراستىرۋ ٷدەرٸسٸندە قازاقستاندىق ٷلەس 50 پايىزدى قۇرايدى.
كٶرمەدە ەلباسى جۇمىرتقا ٶندٸرەتٸن جەنە ەت ٶڭدەيتٸن كەسٸپورىندار جانىنا توقتادى. قايرات مايشەۆ باسقاراتىن «جاس قانات-2006» قۇس فابريكاسىنا ٶتكەن جىلدارى جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلدٸ. سونىڭ ارقاسىندا جىلىنا 220 ميلليون جۇمىرتقا ٶندٸرەدٸ, 229 ادام جۇمىسپەن قامتىلعان. كەلەسٸ جىلدان باستاپ قۇس ەتٸن ٶندٸرەتٸن ٶڭدەۋ جەلٸسٸ ٸسكە قوسىلادى. ال المات تۇرسىنوۆ وبلىستا ەت ٶندٸرٸسٸن زاماناۋي دامىتۋعا ٸزدەنٸپ جٷرگەن كەسٸپكەر. ول قۇرعان «قاراسۋ-ەت» ەت كومبيناتى ەت ٶنٸمدەرٸنٸڭ تٷر-تٷرٸن ٶندٸرەدٸ, رەسەيگە شىعارادى. «قاراسۋ-ەت» ٶندٸرگەن ەت ٶنٸمدەرٸ قوستانايداعى جەنە تاعى باسقا قالالارداعى ەڭ ٷزدٸك مەيمانحانالاردى قامتاماسىز ەتەدٸ. ەلباسى, سونىمەن قاتار, كٶرمەدە ٶسٸمدٸك مايىن, تەز پٸسەتٸن كەسپە, سٷت ٶنٸمدەرٸن, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىن, كٶكٶنٸس ٶندٸرەتٸن كەسٸپورىندار ٶنٸمدەرٸن نازارىنان تىس قالدىرماي, كەسٸپكەرلەرمەن پٸكٸرلەسۋگە ۋاقىت تاپتى. ٶنٸمدەر ساپالىلىعىمەن, نارىقتا ٶز ورنىن تابۋىمەن تەنتٸ ەتتٸ.
مۇنان كەيٸن ەلباسى «سارىارقااۆتوپروم» زاۋىتى كٶرسەتكەن ەلەكتروموبيل ماشينالارىن ارالادى. نەگٸزٸ بۇل كەسٸپورىن وتانداستاردىڭ ماشيناعا دەگەن سۇرانىسىن قامتاماسىز ەتٸپ وتىر. زاۋىت اۆتوبۋستاردىڭ, جٷك جەنە جەڭٸل جٷردەك ماشينالاردىڭ بٸرنەشە تٷرٸن شىعارادى. ەكسپورتقا شىعارىلاتىن قازاقستاندا جاسالعان تٶرت تٷرلٸ ماشينانىڭ ٷشەۋٸ قوستانايلىق «سارىارقااۆتوپروم» زاۋىتىنا تيەسٸلٸ ەكەنٸن ايتتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سۇراعىنا جاۋاپ بەرگەن AllurGroup ديرەكتورلار كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى اندرەي لاۆرەنتەۆ. سوڭعى ۋاقىتتا زاۋىت ەلەكتروموبيلدەردٸ ساپقا قويا باستادى. نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى ەلەكتروموبيلدٸڭ بٸرەۋٸنٸڭ رۋلٸنە ٶزٸ وتىرىپ, جٷرگٸزٸپ كٶردٸ. ەكسپو-2017 كٶرمەسٸ قارساڭىندا استانا قالاسىندا ەلەكتروموبيلدەردٸ ەلەكتر ەنەرگيياسىمەن قۋاتتايتىن 100 ستانسا سالۋ جوباسى قارالىپ جاتقانىن دا جەتكٸزدٸ زاۋىت ٶكٸلٸ.
ەلباسىنىڭ قوستاناي وبلىسىنا ساپارىن ە.ٶمٸرزاقوۆ اتىنداعى فيلارمونييانىڭ كٷمبەزدٸ زالىندا جۇرتشىلىق ٶكٸلدەرٸمەن كەزدەسۋ تٷيٸندەدٸ. وندا وبلىس ەكٸمٸ ارحيمەد مۇحامبەتوۆ وبلىس ٶڭٸرٸندەگٸ جاسالىپ جاتقان جۇمىستاردان حاباردار ەتتٸ. قۇنارلى, قۋاتتى قوستاناي ٶڭٸرٸندە 1991 جىلى 10 ميلليون تەڭگەنٸڭ ٶنەركەسٸپ ٶنٸمٸ ٶندٸرٸلگەن ەكەن, ٶتكەن جىلى بۇل كٶرسەتكٸش 443 ميلليارد تەڭگەنٸ قۇرادى. وسىنىڭ ٶزٸ-اق قوستاناي ٶڭٸرٸنٸڭ قۋاتىنا كۋە بولسا كەرەك.
مەملەكەت باسشىسى جينالعان قاۋىمدى تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلدىعىمەن قۇتتىقتاپ, رەسپۋبليكانىڭ ەلەۋلٸ جەتٸستٸكتەرٸن اتاپ ٶتتٸ.
– بٸزدٸڭ بارلىق جەتٸستٸگٸمٸز مىقتى ٸرگەتاسقا – ەل ٸشٸندەگٸ بەيبٸتشٸلٸك پەن تۇراقتىلىققا نەگٸزدەلگەن. ۇلتتىق بٸرلٸك پەن كەلٸسٸم – تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ باستى جەتٸستٸگٸ. ساياساتتا, ەكونوميكادا, قوعامدا, مەدەنيەتتە تٷبەگەيلٸ ٶزگەرٸستەر بولدى. مەملەكەتٸمٸزدٸڭ حالىقارالىق بەدەلٸ ايتارلىقتاي ارتتى. اتاپ ايتقاندا, سىندارلى سىرتقى ساياساتىمىز جەنە ەلەمدٸك انتييادرولىق قوزعالىستاعى بارشا جۇرت مويىنداعان كٶشباسشىلىعىمىز قازاقستاننىڭ بۇۇ قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ تۇراقتى ەمەس مٷشەلٸگٸنە قابىلدانۋىنا سەپتٸگٸن تيگٸزدٸ, دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ ەلٸمٸز شيرەك عاسىردا ەلەم جۇرتشىلىعىنا تانىلىپ, ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جەنە مەدەني ەلەۋەتٸمٸزدٸڭ ارتۋىنا سەپتٸگٸن تيگٸزگەن اۋقىمدى نەتيجەلەرگە قول جەتكٸزگەنٸنە توقتالدى. كەلەر جىلى قازاقستان ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كٶرمەسٸن تمد اۋماعىندا بٸرٸنشٸ بولىپ ٶتكٸزگەلٸ وتىر. بۇل ٸس-شاراعا 100-دەن استام ەل جەنە كٶپتەگەن حالىقارالىق ۇيىمدار قاتىسادى. قازاقستاننىڭ ەربٸر ٶڭٸرٸ وسى تاريحي وقيعانى تابىستى ٶتكٸزۋگە قوماقتى ٷلەسٸن قوسۋى كەرەك, دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
ەڭگٸمە بارىسىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ قوستاناي جەرٸ قازاقستاننىڭ نەگٸزگٸ استىقتى ايماعىنىڭ بٸرٸ ەكەنٸن ايرىقشا اتاپ ايتتى. دامىعان تاۋ-كەن جەنە ماشينا جاساۋ سەكتورلارى بار ٸرٸ اگرارلىق-ٶنەركەسٸپ كەشەنٸ وسى ٶڭٸر ٷشٸن عانا ەمەس, بٷكٸل رەسپۋبليكا ٷشٸن دە مىقتى ەكونوميكالىق بازا بولىپ سانالادى. قوستاناي – اۋىل شارۋاشىلىعى دامىعان باستى ٶڭٸرلەردٸڭ بٸرٸ, بۇل ٶڭٸر ەلٸمٸزدٸڭ ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸنە قوماقتى ٷلەس قوسۋدا. وبلىستاعى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ٶنٸمٸ 25 جىل ٸشٸندە 295 ميلليارد تەڭگەگە دەيٸن ٶستٸ, دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ سونداي-اق ٶڭٸردٸڭ رەسۋرستىق ەلەۋەتٸنە جەنە دامىعان ٶنەركەسٸبٸنە نازار اۋداردى. مۇندا اسبەست قورىنىڭ 100%-ى, رەسپۋبليكاداعى اليۋمينيي شيكٸزاتىنىڭ 98%-دان استامى جەنە تەمٸر رۋداسىنىڭ 93%-ى شوعىرلانعان. يندۋسترييالاندىرۋ جىلدارىندا وبلىستا 121 ميلليارد تەڭگە ينۆەستيتسييا تارتىلعان 82 جوبا ٸسكە قوسىلدى. وسىعان وراي 5 مىڭعا جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى. يندۋسترييالاندىرۋ اۆتوموبيل قۇرىلىسى مەن مەتاللۋرگييا سيياقتى ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنٸڭ جاڭا سەكتورلارىن قالىپتاستىرۋعا مٷمكٸندٸك تۋدىردى. 2010 جىلدان بەرٸ 29 مىڭعا جۋىق جەڭٸل اۆتوكٶلٸك قۇراستىرىلدى, دەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
ەلباسىنا قوستانايلىقتار دا جىلى سٶزٸن, اقجارما تٸلەكتەرٸن ايتتى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستاننىڭ بولاشاعى تەك بٸرلٸكتە ەكەنٸن اتاپ كٶرسەتە كەلٸپ, قوستانايلىقتارعا دەنساۋلىق, باقىت تٸلەپ, ەل تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلدىعىمەن قۇتتىقتادى.
نەزيرا جەرٸمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي وبلىسى
.jpeg)