Ulan-baitaq qazaq jeri kópetnosty, kópkonfessiialy, birneshe mádenietter toǵysqan memleket ekeni barshaǵa málim. Elimizde júzden astam til men ár túrli dinder, solardyń dili men mádenieti úndesip, toleranttylyq pen dinaralyq tatýlyq jolǵa qoiylǵan. Nátijesinde kóptegen etnostar ókilderi ózara aýyzbirlik pen yntymaqta tatý-tátti ómir súrip keledi.
Dinaralyq kelisimge qol jetkizýdiń tetigi – shynaiy dinderdiń tabiǵatyndaǵy úndestik. Kez kelgen dinniń jalpy adamzattyq qundylyqtardy, etika, estetika, ǵylymnyń irgetasyn quraýy adamdardyń ózara túsinisýi men beibit ómirge jol asha túsedi. Dinder arasyndaǵy tatýlyq pen kelisim – rýhani qajettilikterdi ótep, adamzattyq qundylyqtardyń saltanat qurýyna negiz bolady.
Mádenietter men dinderdiń ózara túsinistigi – turaqtylyq pen qaýipsizdikke kepil bolatynyn eshkim joqqa shyǵara almaidy. Mádenietterdiń bir-birine igi yqpaly, imandylyq pen parasattylyq, tektilik pen ziialylyq arqyly adamzat órkenieti ilgeri basatyny anyq. Mádenietter men dinder arasyndaǵy tatýlyq pen ózara túsinistik – ulttar men ulystar qaqtyǵysyn boldyrmaýdyń, iaǵni qaýipsizdiktiń basty quraly.
Sonymen qatar, etnosaralyq jáne konfessiiaaralyq kelisim ár kezde jalpyhalyqtyq jetistik bolyp qala bermek. Maqsatqa jetý úshin Elbasynyń bastamasymen ár úsh jyl saiyn Álemdik jáne dástúrli din liderleriniń sezi uiymdastyrylyp keledi. Dál osy konfessiiaaralyq dialogtyń basqa jiyndardan ereksheligi – ol bir ǵana dinniń múddesine qyzmet etpei, jalpy adamzatqa ortaq ózekti máselelerdi qamtidy. Eń bastysy, munda kópetnosty, kópkonfessiialy qoǵamnyń máseleleri qaralady.
Eldegi konfessiiaaralyq tatýlyq pen túsinistikke úles qosyp, el azamattarynyń ulttyq jáne konfessiialyq múddelerin saqtaýdyń erekshe quraly retinde Qazaqstan halqy Assambleiasy qyzmet etedi. Bul rette, N.Á.Nazarbaev «Nurly jol – bolashaqqa bastar jol» atty halyqqa arnaǵan Joldaýynda: «Assambleianyń qurylýy qazaqstandyqtardyń rýhani kúsh-qýatyn arttyryp, toleranttylyǵyn eseleidi» degen edi.
Búginde álemde teńdesi joq atalmysh institýt el aýmaǵyndaǵy ulttyq-mádeni ortalyqtar men birlestikterdiń qurylýyna yqpal etip otyr. Sonymen qatar, ol konfessiiaaralyq kelisim ideiasy Memleket basshysy tarapynan basymdyǵy mol qubylys ekenin nasihattap, onyń negizi barlyq etnikalyq quramǵa azamattyq syilastyqpen qaraý jáne destrýktivti pozitsiia qaǵidalarynan bas tartý ekenin túsindirip keledi.
Bul qoǵamdyq institýt halyqtar men ulttardyń birtutastyǵyn qamtamasyz etýdegi basty mindetterin tiimdilikpen iske asyrýda. Uiymnyń aldyna qoiǵan maqsat-mindetteriniń biri – násiline, ultyna, tiline, dinge qatysyna, qandai áleýmettik topqa jatatynyna qaramastan, respýblika azamattarynyń quqyqtary men bostandyqtarynyń teńdigin, halyqtar dostyǵy men ultaralyq kelisimdi nyǵaitý jáne saqtaý. Qazirgi tańda, Qazaqstan halqy Assambleiasy óz mindetterin jaýapkershilikpen iske asyryp keledi.
Sózimizdi túiindei kele, konfessiiaaralyq kelisim – adamdardyń dúnietanymy men estetikalyq talǵamyn qalyptastyrýǵa, qoǵam múshelerin qurmettep, barlyǵyna meiirimmen qaraýǵa, beibit ómirdi qamtamasyz etýge, turaqtylyq pen tynyshtyqty ornatýǵa negizdeledi.
Qadyr Myrza Áli: «Tatýlyqtyń bári – túsinýden, tynyshtyń bári – qanaǵattan» - degen qanatty sózi beker aitylmaǵany anyq, sebebi, konfessiiaaralyq tatýlyq tabysty damýdyń kilti bolyp, elimizdiń órkendei damýyna igi yqpalyn tigizetini sózsiz.
Ospan Gúlmira,
QR DIAQM DIK Din máseleleri jónindegi ǵylymi-zertteý jáne taldaý ortalyǵynyń ǵylymi qyzmetkeri
.jpeg)