ۇلان-بايتاق قازاق جەرٸ كٶپەتنوستى, كٶپكونفەسسييالى, بٸرنەشە مەدەنيەتتەر توعىسقان مەملەكەت ەكەنٸ بارشاعا مەلٸم. ەلٸمٸزدە جٷزدەن استام تٸل مەن ەر تٷرلٸ دٸندەر, سولاردىڭ دٸلٸ مەن مەدەنيەتٸ ٷندەسٸپ, تولەرانتتىلىق پەن دٸنارالىق تاتۋلىق جولعا قويىلعان. نەتيجەسٸندە كٶپتەگەن ەتنوستار ٶكٸلدەرٸ ٶزارا اۋىزبٸرلٸك پەن ىنتىماقتا تاتۋ-تەتتٸ ٶمٸر سٷرٸپ كەلەدٸ.
دٸنارالىق كەلٸسٸمگە قول جەتكٸزۋدٸڭ تەتٸگٸ – شىنايى دٸندەردٸڭ تابيعاتىنداعى ٷندەستٸك. كەز كەلگەن دٸننٸڭ جالپى ادامزاتتىق قۇندىلىقتاردى, ەتيكا, ەستەتيكا, عىلىمنىڭ ٸرگەتاسىن قۇراۋى ادامداردىڭ ٶزارا تٷسٸنٸسۋٸ مەن بەيبٸت ٶمٸرگە جول اشا تٷسەدٸ. دٸندەر اراسىنداعى تاتۋلىق پەن كەلٸسٸم – رۋحاني قاجەتتٸلٸكتەردٸ ٶتەپ, ادامزاتتىق قۇندىلىقتاردىڭ سالتانات قۇرۋىنا نەگٸز بولادى.
مەدەنيەتتەر مەن دٸندەردٸڭ ٶزارا تٷسٸنٸستٸگٸ – تۇراقتىلىق پەن قاۋٸپسٸزدٸككە كەپٸل بولاتىنىن ەشكٸم جوققا شىعارا المايدى. مەدەنيەتتەردٸڭ بٸر-بٸرٸنە يگٸ ىقپالى, يماندىلىق پەن پاراساتتىلىق, تەكتٸلٸك پەن زييالىلىق ارقىلى ادامزات ٶركەنيەتٸ ٸلگەرٸ باساتىنى انىق. مەدەنيەتتەر مەن دٸندەر اراسىنداعى تاتۋلىق پەن ٶزارا تٷسٸنٸستٸك – ۇلتتار مەن ۇلىستار قاقتىعىسىن بولدىرماۋدىڭ, ياعني قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ باستى قۇرالى.
سونىمەن قاتار, ەتنوسارالىق جەنە كونفەسسيياارالىق كەلٸسٸم ەر كەزدە جالپىحالىقتىق جەتٸستٸك بولىپ قالا بەرمەك. ماقساتقا جەتۋ ٷشٸن ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن ەر ٷش جىل سايىن ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸن ليدەرلەرٸنٸڭ سەزٸ ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدٸ. دەل وسى كونفەسسيياارالىق ديالوگتىڭ باسقا جيىنداردان ەرەكشەلٸگٸ – ول بٸر عانا دٸننٸڭ مٷددەسٸنە قىزمەت ەتپەي, جالپى ادامزاتقا ورتاق ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ قامتيدى. ەڭ باستىسى, مۇندا كٶپەتنوستى, كٶپكونفەسسييالى قوعامنىڭ مەسەلەلەرٸ قارالادى.
ەلدەگٸ كونفەسسيياارالىق تاتۋلىق پەن تٷسٸنٸستٸككە ٷلەس قوسىپ, ەل ازاماتتارىنىڭ ۇلتتىق جەنە كونفەسسييالىق مٷددەلەرٸن ساقتاۋدىڭ ەرەكشە قۇرالى رەتٸندە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى قىزمەت ەتەدٸ. بۇل رەتتە, ن.ە.نازارباەۆ «نۇرلى جول – بولاشاققا باستار جول» اتتى حالىققا ارناعان جولداۋىندا: «اسسامبلەيانىڭ قۇرىلۋى قازاقستاندىقتاردىڭ رۋحاني كٷش-قۋاتىن ارتتىرىپ, تولەرانتتىلىعىن ەسەلەيدٸ» دەگەن ەدٸ.
بٷگٸندە ەلەمدە تەڭدەسٸ جوق اتالمىش ينستيتۋت ەل اۋماعىنداعى ۇلتتىق-مەدەني ورتالىقتار مەن بٸرلەستٸكتەردٸڭ قۇرىلۋىنا ىقپال ەتٸپ وتىر. سونىمەن قاتار, ول كونفەسسيياارالىق كەلٸسٸم يدەياسى مەملەكەت باسشىسى تاراپىنان باسىمدىعى مول قۇبىلىس ەكەنٸن ناسيحاتتاپ, ونىڭ نەگٸزٸ بارلىق ەتنيكالىق قۇرامعا ازاماتتىق سىيلاستىقپەن قاراۋ جەنە دەسترۋكتيۆتٸ پوزيتسييا قاعيدالارىنان باس تارتۋ ەكەنٸن تٷسٸندٸرٸپ كەلەدٸ.
بۇل قوعامدىق ينستيتۋت حالىقتار مەن ۇلتتاردىڭ بٸرتۇتاستىعىن قامتاماسىز ەتۋدەگٸ باستى مٸندەتتەرٸن تيٸمدٸلٸكپەن ٸسكە اسىرۋدا. ۇيىمنىڭ الدىنا قويعان ماقسات-مٸندەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ – نەسٸلٸنە, ۇلتىنا, تٸلٸنە, دٸنگە قاتىسىنا, قانداي ەلەۋمەتتٸك توپقا جاتاتىنىنا قاراماستان, رەسپۋبليكا ازاماتتارىنىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ تەڭدٸگٸن, حالىقتار دوستىعى مەن ۇلتارالىق كەلٸسٸمدٸ نىعايتۋ جەنە ساقتاۋ. قازٸرگٸ تاڭدا, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ٶز مٸندەتتەرٸن جاۋاپكەرشٸلٸكپەن ٸسكە اسىرىپ كەلەدٸ.
سٶزٸمٸزدٸ تٷيٸندەي كەلە, كونفەسسيياارالىق كەلٸسٸم – ادامداردىڭ دٷنيەتانىمى مەن ەستەتيكالىق تالعامىن قالىپتاستىرۋعا, قوعام مٷشەلەرٸن قۇرمەتتەپ, بارلىعىنا مەيٸرٸممەن قاراۋعا, بەيبٸت ٶمٸردٸ قامتاماسىز ەتۋگە, تۇراقتىلىق پەن تىنىشتىقتى ورناتۋعا نەگٸزدەلەدٸ.
قادىر مىرزا ەلي: «تاتۋلىقتىڭ بەرٸ – تٷسٸنۋدەن, تىنىشتىڭ بەرٸ – قاناعاتتان» - دەگەن قاناتتى سٶزٸ بەكەر ايتىلماعانى انىق, سەبەبٸ, كونفەسسيياارالىق تاتۋلىق تابىستى دامۋدىڭ كٸلتٸ بولىپ, ەلٸمٸزدٸڭ ٶركەندەي دامۋىنا يگٸ ىقپالىن تيگٸزەتٸنٸ سٶزسٸز.
وسپان گٷلميرا,
قر دٸاقم دٸك دٸن مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ عىلىمي-زەرتتەۋ جەنە تالداۋ ورتالىعىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرٸ