Latyn qarpi jəne tarihi kontekst.
Elde bolyp jatqan asa kúrdeli reformalarǵa orai mynany este saqtaý kerek.
***
Atam qazaq, baǵzy zamandaǵy babalarymyz nege rýnany tastap, arab qarpine kóshti?
Bylai qarasa babalar murasy, rýnamen jazylǵan qanshama mura, tasqa qashalǵan dúnie bar. Biraq, kóshti.
Sebebi bir: sol kezdegi rýna sol zaman adamdarynyń rýhani izdenisteri men qajettiligin ótei almady. Təńir ilimi kúrdelenip bara jatqan zamanǵa ilese almady, adamdardyń metafizikalyq, ekzistentsialdy izdenisterine, suraqtaryna jaýap taba almady.
Sondyqtan da ata-babamyz dəstúrli murasynan bas tartyp, islam dinin qabyldady. Islammen qatar rýnadan da bas tartty...
***
Jiyrmasynshy ǵasyrdyń basyndaǵy əlipbi ózgerisiniń astarynda da úlken rýhani izdenister boldy. Ərine, syrttan qysym da boldy, qazaqty dinnen, dəstúrden kúshtep úzý saiasaty da turdy.
Biraq, qazaqtyń bəri bolmasa da birazy jańa əlipbi qazaqty san ǵasyrlyq uiqysynan oiatady, eńsesin kóteredi, zamanaýi ózgeristerdiń kóshin qýyp jetýge sep bolady dep uqty.
Jańa əlipbi qazaqty zaman talabyna sai qylady. Jahandyq bəsekege, ǵylymi-tehnikalyq progress tilin uǵyndyrady degen ustanym da boldy.
***
Búgingi ózgeristerge de osy tarihi kókjiek turǵysynan qaraý kerek.
Orys tili men kirill qarpi qazaqqa azdyq etip jatyr. Tipti qazaqtyń rýhani izdenisterin tejep, zamanǵa keriaǵar rol atqaryp jatyr. Ne deseńizder o deńizder, biraq kirill qarpi quldyq sana men otarlyq qamyttyń sinonimderine ainalyp boldy. Sondyqtan quldyq sanadan qutylý mindet, paryz. Eger bul qadam eki ne úsh saty arqyly kelse de qarsy emespin. Bəribir kerek. Tipti búgingi latyn nusqasyn bilik kúshpen ótkizse de, erteńgi jańa bilik ony qazaqqa jaqyndatyp, til qajettilikterine sai ózgertedi. Əlipbidi jańartý, apgreidteý bolashaq saiasi oppozitsiianyń urany bolyp ketse de tańym joq!
***
Oilansyn bilik!
Aidos Sarymnyń feisbýktaǵy jazbasynan
