AQ LÁILEK Jylǵalarym jyr jolyndai jatty aǵyp, Kelemin men bir arýǵa hatty alyp. Sary tústi saǵynyshym áli de, Janarymda qalǵan eken saqtalyp. Bir kezderi ushyp ketken baǵynan, Qaita oraldy qustar búgin salyp án. Kóktem beine kúlip turǵan sulý qyz, Gáýhar sezim tógiletin janynan. Kúmis qanat qustar keldi bizge de, Budan asqan kórkem lázzat izdeme. Kóktem nege aqyndarǵa meiirban, Adamzatqa qatal eken kúz nege?!. Quspen birge úmit keldi óleńge, Túnde týǵan jaqsy jyrǵa sálem de. Jylǵalardyń jaýharyna elitip, Gúlder sezim jaily aitady tómende.
Kóktem keshi tańdaiyma tátti oi kep, Tátti oilardy qabyl aldym pák qoi dep. Sol arýǵa sálem aityp qoiypty, Armanymdy buryn bilgen aq láilek. Aq láilegim, armanymdy alyp ush, Alyp ushyp syila maǵan taǵy kúsh. Órtenbesin ózektegi óleńim, Sarqylmasyn kózimdegi saǵynysh.
* * *
Qaita ainalyp keler me eken dáýrenim, Kúnderimdi qaitara almai áýremin. Shabyt býǵan shaqtarymdy saǵynam, Tunyǵynan qanyp ishken sáýleniń. Túý qiyrdan estiledi bir saryn, Kóz aldymda kúmis tústes kil saǵym. Gáýhar keshtiń kóriginde oi balqyp, Óleń qylyp óretin kez gúl sánin.
Jyrlaityn shaq arýlardyń armanyn, Urlaityn sát tabiǵattyń tańdaryn; Ol bir dáýren didarynda qońyr muń, Qońyr muńnyń tatyp kórgen bal dámin. Ókinishti emes biraq bul kúnder, Alaýly tań, gáýhar keshter, gúl túnder. Shýaǵynan shabyt órip jatatyn, Janaryma jahut quiǵan shirkinder. Kelmeidi ǵoi, kelmese endi kelmesin, Shárbatyna shabyt shirkin shóldesin. Umytpasyn men siiaqty aqynyn, Umytpasyn men siiaqty pendesin.
KÚZGI BAIaN
Kúreń kúz, bir aqynǵa janyn ashar, Kóńildi qońyr salqyn áni basar. Kóktegi qustyń kúii belgili ǵoi, Jerdegi japyraqtyń hali nashar. Kóbelek joq qyzyqqan gúl dámine, Kóńil qimas kóktemgi kúndi áli de. Bult kózinen tamady aiaýly jas, Kári qýrai salady muńdy ánine. Án salady, biraq ta kúrsinbeidi, Janarynan jas aǵyp tursyn meili. Butaqty pana kórgen boztorǵaidyń, Judyryqtai júregi dúrsildeidi. Burymyn órip kúzdiń bula tańy, Salqyn tústi sáýleni unatady. Jumbaq qyzdyń janary muńǵa bólep, Jetim qustyń júregi jylatady. Qarapaiym zańy osy tirshiliktiń, Qaltyly qasirettei bir shybyqtyń. Súmbile týǵan kúni kól muńaiyp, Jatady ulylyqpen kúrsinip qum.
Mezgil muńyn arqalap quba dalam, Topyraǵyn túletip bir aýnaǵan. Qus siiaqty qasiret shekpeidi aqyn, Sebebi onyń tilin uǵady adam. Kúzgi baian... eski muń esimdegi, Bildirdi qyzyl gáýhar keshiń neni... Jazylmai qalyp ketti janaryńda Jumbaq bop qońyr óleń besindegi.
QARA AǴASh
Ómir qyzyq, baq pen sory aralas, Bul bir bazar máńgilikke taramas. Alǵash ret hat jazǵanmyn túbińde, Tamyrymdy tanyǵanda qara aǵash. Janymda ediń bara qalsam qaida da, Syr aitqansyń sezim jaily jái ǵana. Bala aqyn bop júrgen shaǵym aiaýly, Qara shashty qarap tarap ainaǵa. Úmitime úki taqqan uiańym, Sezimimmen saǵan ǵana syiamyn. Japyraǵyńnan jyr oqyǵan kóńil-ai, Butaǵyńdy qalam qylǵan qiialym. Kirbińi joq kóńilime kez keldiń, Sende turyp sulý qyzǵa sóz berdim. Alǵash ret óleń jazǵan shaǵymda, Ómir jaily oiǵa túsip, ózgerdim. Bilesiń sen baqyt jaily hatymdy, Túsingensiń bala qiial aqyndy. Endi umytpa, qaisar minez qara aǵash, Qara kitap qushaqtaǵan sátimdi. Qara aǵashym – kózimdegi qarashyq, Kóńilimde kúmbirli kúi talasyp. Óziń alǵash tanystyrǵan kúnimnen, Qara óleńmen kete bardym jarasyp. Odan keiin qara qasty jyr ettim, Tamyryma qara tústi gúl ektim. Endi búgin sezip turmyn ,qara aǵash, Sende qalyp ketkendigin júrektiń.
BAQYT
Óleńimdi oiyp jazyp qumǵa men, Jańbyrly tún jylap aqtym jylǵamen. Baiany joq dúnieniń kózinde, Barmaqtai bir baqytymdy buldap em. Meni kórip kúrsinedi kóktem de, Baqyt jaily syr aitady ótkenge. Buldap júrgen sol baqyttyń túri de, Basqasha edi men aýyldan ketkende. Ýaqytty eshkim turmaidy eken toqtatyp, Kúnder óter órnegimen joqtatyp. Qumǵa jazǵan sol óleńniń ishinde, Endi búgin buldaituǵyn joq baqyt. Bárinen de jalyqqan ǵoi jaryqtyq, Al bizder she? Baqyt izdep zaryqtyq. Ol bireýdi alyp qylǵan kezinde, Ol bireýdi jiberedi ǵarip qyp. Qum kóshedi biz júretin jolǵa tik, Jańbyr tókti sezimimdi sorlatyp. Óleń qaida, Óleń qaida deimin men, Eger sodan aman qalsa, sol baqyt...
AQYRAP
Aspanda aq bult baiaý ǵana júzedi, Janarynan móldir tamshy úzedi. Súmbileniń syry qandai bir jumbaq, Bul jumbaqty alyp kelgen kúz edi. Áibat qana áldilep tur muń meni, Osyndai kúi tebirentti kúndegi. Qaltyraidy japyraqtyń jany da, Keńistikte dirildeidi gúl demi. Salqyn tartqan Ai sáýlesin mol ishtim, Qara aǵashtyń qaiǵysymen bólistim. Tań shyǵymen ushqyn tústi keýdeme, Júregimde jyr oinatty sol ushqyn. Sarǵaiǵanmyn kúzdiń jyryn jazǵaly, Gúldei sezim nildei bolyp bozdady. Salqyn ǵana sybyrlaǵan súmbile, Kóńildegi kúreń bultty qozǵady. Arman keshtim aqyraptyń túninde, Aiaýly án bar muńǵa ǵashyq gúlinde. Basqalarǵa bilinbegen bir sáýle Kúrsinedi júregimniń túbinde.
* * *
Bultyn jyrtyp alyp tunyq aspannyń, Júregime jastandym. Janaryma jaryq sáýle syilaǵan, Juldyzdardyń jaryǵynan bastaldym. Tamyrymda taǵdyr jaily oi balqydy, Qiialymnan qońyr óleń qalqydy. Tanaý jarǵan boz qyraýdyń iisi, Tańǵa qarai shabyt bolyp shalqydy. Uzaq tolǵap tańda týǵan hosh úmit, Izi jatyr janarymda josylyp. Ómir izdep óleń ketip barady, Juldyzdardyń sáýlesimen qosylyp. Sol sáýleler saz qylady syrymdy, Án salady názik gúlder burymdy. Biik quzdyń alqymyna shókken bult, Sol qalpynda aiaqtaidy jyrymdy.
* * *
Qalqam, jańbyr jaýmai qoidy-aý, jaýmady, Kórdiń be anaý kúreń bultty taýdaǵy. Jyrymdy aiap júrsiń-aý sen kúrsinip, Aq láilekter ózge jaqqa aýǵaly. Ushty ma eken barǵysy kep jumaqqa, Áni bar ma biz bilmeitin bulaqta. Júregi osy joq pa mynaý aspannyń, Biz júreksiz emespiz ǵoi biraq ta. Biz jańbyrsyz ótkizdik te bul túndi, Aq láilekter arman bolyp bulqyndy. Jubatýǵa jolǵa shyqtym búgin men, Taýǵa baryp jylap turǵan bultymdy. Budan basqa kóńilime kelmedi oi, Sezimime kórsetpediń sen de boi. Bulttar taýdan óleń izdep júr me áli, Óleń deitin ol jaqta emes, mende ǵoi. Meniń osy kóńilime ne deisiń?!. Ne deseń de janymdy kep jebeisiń. Óleń mende... Qalqam basqa sózim joq, Bultty kórseń, óleń munda degeisiń!
* * *
Topyraǵym tereńdikti nusqadyń, Albyrt edim basylmaǵan qushtarym. Aýylyma kelgen kezde alqynyp, Qarsy alatyn meni áýeli qustarym. Júregimde jarqyl qaǵyp bir úmit, Kóńilime qustar jatty gúl ilip. Qyr basynda qulpytas bop qap qoiǵan, Ájem kele jatatyndai tirilip. Keýdem ishi tolqyp aqqan toly aǵys, Ol aǵysty eńserýge jol alys. Ózim alǵash óleń jazǵan terektiń Túbinde otyr judyryqtai bala qus. Bul menmin ǵoi... Menmin ǵoi bul qarashy, Osy tarpań topyraqtyń balasy. Kidi minez bolyp ketsem keiinnen, Ol óleńniń órti shyǵar, shamasy. Sol qustar ǵoi biiktikke shaqyrǵan, Qiialymdy keńistikke matyrǵan. Al bala qus kóńilimnen ketpeidi, Súttei tańdy sezimimen atyrǵan. Qustar meni qarsy alady biik dep, Qanatyna marjan óleń túiip kep; Biraq biik emespin ǵoi, jerdemin Tym bolmasa janarymnan súiip ket.
BEIKÚNÁ BALLADA
Jaiym osy jýsannan alasamyn,
Oiymmen túndi kezip, tań asamyn.
Kózim jumsam keledi kóz aldyma,
Baqyt jaily ańsaǵan bala shaǵym.
Janymmen jaqsy kórip tań samalyn,
Keýdemde kúi bop tundy qanshama aǵyn.
Ótkizbei qoidy biraq talai ótkel,
Jetkizbei qoidy áiteýir ańsaǵanym.
Keýdemdegi saǵynysh basylmady,
Aldap ketken arman ba jasymdaǵy.
Tún balasy tynyshym kete berdi,
Janymnan jumbaq aral ashylǵaly.
Shýaqty kún shuǵyla shashady aldan,
Biraq kei úmit kózden tasa bolǵan.
Qamsyz kún qadirińdi kim bilipti,
Qiialmen ǵajap ǵalam jasap alǵan.
Biraq ol ǵalamnan men ketken edim,
Janǵa bailap taǵdyrdyń tekti óleńin.
Sodan beri muńaiyp talai ret,
Talai ret ózime ókpeledim.
Biik bolǵam bir kezde betegeden,
Sol qimastyq ótkendi etedi óleń.
Qairan ýaqyt qiialdy quryqtamai,
Ótken shaqqa kóńildi jetelegen.
