اق لەيلەك جىلعالارىم جىر جولىنداي جاتتى اعىپ, كەلەمٸن مەن بٸر ارۋعا حاتتى الىپ. سارى تٷستٸ ساعىنىشىم ەلٸ دە, جانارىمدا قالعان ەكەن ساقتالىپ. بٸر كەزدەرٸ ۇشىپ كەتكەن باعىنان, قايتا ورالدى قۇستار بٷگٸن سالىپ ەن. كٶكتەم بەينە كٷلٸپ تۇرعان سۇلۋ قىز, گەۋھار سەزٸم تٶگٸلەتٸن جانىنان. كٷمٸس قانات قۇستار كەلدٸ بٸزگە دە, بۇدان اسقان كٶركەم لەززات ٸزدەمە. كٶكتەم نەگە اقىندارعا مەيٸربان, ادامزاتقا قاتال ەكەن كٷز نەگە?!. قۇسپەن بٸرگە ٷمٸت كەلدٸ ٶلەڭگە, تٷندە تۋعان جاقسى جىرعا سەلەم دە. جىلعالاردىڭ جاۋھارىنا ەلٸتٸپ, گٷلدەر سەزٸم جايلى ايتادى تٶمەندە.
كٶكتەم كەشٸ تاڭدايىما تەتتٸ وي كەپ, تەتتٸ ويلاردى قابىل الدىم پەك قوي دەپ. سول ارۋعا سەلەم ايتىپ قويىپتى, ارمانىمدى بۇرىن بٸلگەن اق لەيلەك. اق لەيلەگٸم, ارمانىمدى الىپ ۇش, الىپ ۇشىپ سىيلا ماعان تاعى كٷش. ٶرتەنبەسٸن ٶزەكتەگٸ ٶلەڭٸم, سارقىلماسىن كٶزٸمدەگٸ ساعىنىش.
* * *
قايتا اينالىپ كەلەر مە ەكەن دەۋرەنٸم, كٷندەرٸمدٸ قايتارا الماي ەۋرەمٸن. شابىت بۋعان شاقتارىمدى ساعىنام, تۇنىعىنان قانىپ ٸشكەن سەۋلەنٸڭ. تٷۋ قيىردان ەستٸلەدٸ بٸر سارىن, كٶز الدىمدا كٷمٸس تٷستەس كٸل ساعىم. گەۋھار كەشتٸڭ كٶرٸگٸندە وي بالقىپ, ٶلەڭ قىلىپ ٶرەتٸن كەز گٷل سەنٸن.
جىرلايتىن شاق ارۋلاردىڭ ارمانىن, ۇرلايتىن سەت تابيعاتتىڭ تاڭدارىن; ول بٸر دەۋرەن ديدارىندا قوڭىر مۇڭ, قوڭىر مۇڭنىڭ تاتىپ كٶرگەن بال دەمٸن. ٶكٸنٸشتٸ ەمەس بٸراق بۇل كٷندەر, الاۋلى تاڭ, گەۋھار كەشتەر, گٷل تٷندەر. شۋاعىنان شابىت ٶرٸپ جاتاتىن, جانارىما جاھۇت قۇيعان شٸركٸندەر. كەلمەيدٸ عوي, كەلمەسە ەندٸ كەلمەسٸن, شەرباتىنا شابىت شٸركٸن شٶلدەسٸن. ۇمىتپاسىن مەن سيياقتى اقىنىن, ۇمىتپاسىن مەن سيياقتى پەندەسٸن.
كٷزگٸ بايان
كٷرەڭ كٷز, بٸر اقىنعا جانىن اشار, كٶڭٸلدٸ قوڭىر سالقىن ەنٸ باسار. كٶكتەگٸ قۇستىڭ كٷيٸ بەلگٸلٸ عوي, جەردەگٸ جاپىراقتىڭ حالٸ ناشار. كٶبەلەك جوق قىزىققان گٷل دەمٸنە, كٶڭٸل قيماس كٶكتەمگٸ كٷندٸ ەلٸ دە. بۇلت كٶزٸنەن تامادى اياۋلى جاس, كەرٸ قۋراي سالادى مۇڭدى ەنٸنە. ەن سالادى, بٸراق تا كٷرسٸنبەيدٸ, جانارىنان جاس اعىپ تۇرسىن مەيلٸ. بۇتاقتى پانا كٶرگەن بوزتورعايدىڭ, جۇدىرىقتاي جٷرەگٸ دٷرسٸلدەيدٸ. بۇرىمىن ٶرٸپ كٷزدٸڭ بۇلا تاڭى, سالقىن تٷستٸ سەۋلەنٸ ۇناتادى. جۇمباق قىزدىڭ جانارى مۇڭعا بٶلەپ, جەتٸم قۇستىڭ جٷرەگٸ جىلاتادى. قاراپايىم زاڭى وسى تٸرشٸلٸكتٸڭ, قالتىلى قاسٸرەتتەي بٸر شىبىقتىڭ. سٷمبٸلە تۋعان كٷنٸ كٶل مۇڭايىپ, جاتادى ۇلىلىقپەن كٷرسٸنٸپ قۇم.
مەزگٸل مۇڭىن ارقالاپ قۇبا دالام, توپىراعىن تٷلەتٸپ بٸر اۋناعان. قۇس سيياقتى قاسٸرەت شەكپەيدٸ اقىن, سەبەبٸ ونىڭ تٸلٸن ۇعادى ادام. كٷزگٸ بايان... ەسكٸ مۇڭ ەسٸمدەگٸ, بٸلدٸردٸ قىزىل گەۋھار كەشٸڭ نەنٸ... جازىلماي قالىپ كەتتٸ جانارىڭدا جۇمباق بوپ قوڭىر ٶلەڭ بەسٸندەگٸ.
قارا اعاش
ٶمٸر قىزىق, باق پەن سورى ارالاس, بۇل بٸر بازار مەڭگٸلٸككە تاراماس. العاش رەت حات جازعانمىن تٷبٸڭدە, تامىرىمدى تانىعاندا قارا اعاش. جانىمدا ەدٸڭ بارا قالسام قايدا دا, سىر ايتقانسىڭ سەزٸم جايلى جەي عانا. بالا اقىن بوپ جٷرگەن شاعىم اياۋلى, قارا شاشتى قاراپ تاراپ ايناعا. ٷمٸتٸمە ٷكٸ تاققان ۇياڭىم, سەزٸمٸممەن ساعان عانا سىيامىن. جاپىراعىڭنان جىر وقىعان كٶڭٸل-اي, بۇتاعىڭدى قالام قىلعان قييالىم. كٸربٸڭٸ جوق كٶڭٸلٸمە كەز كەلدٸڭ, سەندە تۇرىپ سۇلۋ قىزعا سٶز بەردٸم. العاش رەت ٶلەڭ جازعان شاعىمدا, ٶمٸر جايلى ويعا تٷسٸپ, ٶزگەردٸم. بٸلەسٸڭ سەن باقىت جايلى حاتىمدى, تٷسٸنگەنسٸڭ بالا قييال اقىندى. ەندٸ ۇمىتپا, قايسار مٸنەز قارا اعاش, قارا كٸتاپ قۇشاقتاعان سەتٸمدٸ. قارا اعاشىم – كٶزٸمدەگٸ قاراشىق, كٶڭٸلٸمدە كٷمبٸرلٸ كٷي تالاسىپ. ٶزٸڭ العاش تانىستىرعان كٷنٸمنەن, قارا ٶلەڭمەن كەتە باردىم جاراسىپ. ودان كەيٸن قارا قاستى جىر ەتتٸم, تامىرىما قارا تٷستٸ گٷل ەكتٸم. ەندٸ بٷگٸن سەزٸپ تۇرمىن ,قارا اعاش, سەندە قالىپ كەتكەندٸگٸن جٷرەكتٸڭ.
باقىت
ٶلەڭٸمدٸ ويىپ جازىپ قۇمعا مەن, جاڭبىرلى تٷن جىلاپ اقتىم جىلعامەن. بايانى جوق دٷنيەنٸڭ كٶزٸندە, بارماقتاي بٸر باقىتىمدى بۇلداپ ەم. مەنٸ كٶرٸپ كٷرسٸنەدٸ كٶكتەم دە, باقىت جايلى سىر ايتادى ٶتكەنگە. بۇلداپ جٷرگەن سول باقىتتىڭ تٷرٸ دە, باسقاشا ەدٸ مەن اۋىلدان كەتكەندە. ۋاقىتتى ەشكٸم تۇرمايدى ەكەن توقتاتىپ, كٷندەر ٶتەر ٶرنەگٸمەن جوقتاتىپ. قۇمعا جازعان سول ٶلەڭنٸڭ ٸشٸندە, ەندٸ بٷگٸن بۇلدايتۇعىن جوق باقىت. بەرٸنەن دە جالىققان عوي جارىقتىق, ال بٸزدەر شە? باقىت ٸزدەپ زارىقتىق. ول بٸرەۋدٸ الىپ قىلعان كەزٸندە, ول بٸرەۋدٸ جٸبەرەدٸ عارٸپ قىپ. قۇم كٶشەدٸ بٸز جٷرەتٸن جولعا تٸك, جاڭبىر تٶكتٸ سەزٸمٸمدٸ سورلاتىپ. ٶلەڭ قايدا, ٶلەڭ قايدا دەيمٸن مەن, ەگەر سودان امان قالسا, سول باقىت...
اقىراپ
اسپاندا اق بۇلت باياۋ عانا جٷزەدٸ, جانارىنان مٶلدٸر تامشى ٷزەدٸ. سٷمبٸلەنٸڭ سىرى قانداي بٸر جۇمباق, بۇل جۇمباقتى الىپ كەلگەن كٷز ەدٸ. ەيبات قانا ەلديلەپ تۇر مۇڭ مەنٸ, وسىنداي كٷي تەبٸرەنتتٸ كٷندەگٸ. قالتىرايدى جاپىراقتىڭ جانى دا, كەڭٸستٸكتە دٸرٸلدەيدٸ گٷل دەمٸ. سالقىن تارتقان اي سەۋلەسٸن مول ٸشتٸم, قارا اعاشتىڭ قايعىسىمەن بٶلٸستٸم. تاڭ شىعىمەن ۇشقىن تٷستٸ كەۋدەمە, جٷرەگٸمدە جىر ويناتتى سول ۇشقىن. سارعايعانمىن كٷزدٸڭ جىرىن جازعالى, گٷلدەي سەزٸم نٸلدەي بولىپ بوزدادى. سالقىن عانا سىبىرلاعان سٷمبٸلە, كٶڭٸلدەگٸ كٷرەڭ بۇلتتى قوزعادى. ارمان كەشتٸم اقىراپتىڭ تٷنٸندە, اياۋلى ەن بار مۇڭعا عاشىق گٷلٸندە. باسقالارعا بٸلٸنبەگەن بٸر سەۋلە كٷرسٸنەدٸ جٷرەگٸمنٸڭ تٷبٸندە.
* * *
بۇلتىن جىرتىپ الىپ تۇنىق اسپاننىڭ, جٷرەگٸمە جاستاندىم. جانارىما جارىق سەۋلە سىيلاعان, جۇلدىزداردىڭ جارىعىنان باستالدىم. تامىرىمدا تاعدىر جايلى وي بالقىدى, قييالىمنان قوڭىر ٶلەڭ قالقىدى. تاناۋ جارعان بوز قىراۋدىڭ يٸسٸ, تاڭعا قاراي شابىت بولىپ شالقىدى. ۇزاق تولعاپ تاڭدا تۋعان حوش ٷمٸت, ٸزٸ جاتىر جانارىمدا جوسىلىپ. ٶمٸر ٸزدەپ ٶلەڭ كەتٸپ بارادى, جۇلدىزداردىڭ سەۋلەسٸمەن قوسىلىپ. سول سەۋلەلەر ساز قىلادى سىرىمدى, ەن سالادى نەزٸك گٷلدەر بۇرىمدى. بيٸك قۇزدىڭ القىمىنا شٶككەن بۇلت, سول قالپىندا اياقتايدى جىرىمدى.
* * *
قالقام, جاڭبىر جاۋماي قويدى-اۋ, جاۋمادى, كٶردٸڭ بە اناۋ كٷرەڭ بۇلتتى تاۋداعى. جىرىمدى اياپ جٷرسٸڭ-اۋ سەن كٷرسٸنٸپ, اق لەيلەكتەر ٶزگە جاققا اۋعالى. ۇشتى ما ەكەن بارعىسى كەپ جۇماققا, ەنٸ بار ما بٸز بٸلمەيتٸن بۇلاقتا. جٷرەگٸ وسى جوق پا مىناۋ اسپاننىڭ, بٸز جٷرەكسٸز ەمەسپٸز عوي بٸراق تا. بٸز جاڭبىرسىز ٶتكٸزدٸك تە بۇل تٷندٸ, اق لەيلەكتەر ارمان بولىپ بۇلقىندى. جۇباتۋعا جولعا شىقتىم بٷگٸن مەن, تاۋعا بارىپ جىلاپ تۇرعان بۇلتىمدى. بۇدان باسقا كٶڭٸلٸمە كەلمەدٸ وي, سەزٸمٸمە كٶرسەتپەدٸڭ سەن دە بوي. بۇلتتار تاۋدان ٶلەڭ ٸزدەپ جٷر مە ەلٸ, ٶلەڭ دەيتٸن ول جاقتا ەمەس, مەندە عوي. مەنٸڭ وسى كٶڭٸلٸمە نە دەيسٸڭ?!. نە دەسەڭ دە جانىمدى كەپ جەبەيسٸڭ. ٶلەڭ مەندە... قالقام باسقا سٶزٸم جوق, بۇلتتى كٶرسەڭ, ٶلەڭ مۇندا دەگەيسٸڭ!
* * *
توپىراعىم تەرەڭدٸكتٸ نۇسقادىڭ, البىرت ەدٸم باسىلماعان قۇشتارىم. اۋىلىما كەلگەن كەزدە القىنىپ, قارسى الاتىن مەنٸ ەۋەلٸ قۇستارىم. جٷرەگٸمدە جارقىل قاعىپ بٸر ٷمٸت, كٶڭٸلٸمە قۇستار جاتتى گٷل ٸلٸپ. قىر باسىندا قۇلپىتاس بوپ قاپ قويعان, ەجەم كەلە جاتاتىنداي تٸرٸلٸپ. كەۋدەم ٸشٸ تولقىپ اققان تولى اعىس, ول اعىستى ەڭسەرۋگە جول الىس. ٶزٸم العاش ٶلەڭ جازعان تەرەكتٸڭ تٷبٸندە وتىر جۇدىرىقتاي بالا قۇس. بۇل مەنمٸن عوي... مەنمٸن عوي بۇل قاراشى, وسى تارپاڭ توپىراقتىڭ بالاسى. كٸدٸ مٸنەز بولىپ كەتسەم كەيٸننەن, ول ٶلەڭنٸڭ ٶرتٸ شىعار, شاماسى. سول قۇستار عوي بيٸكتٸككە شاقىرعان, قييالىمدى كەڭٸستٸككە ماتىرعان. ال بالا قۇس كٶڭٸلٸمنەن كەتپەيدٸ, سٷتتەي تاڭدى سەزٸمٸمەن اتىرعان. قۇستار مەنٸ قارسى الادى بيٸك دەپ, قاناتىنا مارجان ٶلەڭ تٷيٸپ كەپ; بٸراق بيٸك ەمەسپٸن عوي, جەردەمٸن تىم بولماسا جانارىمنان سٷيٸپ كەت.
بەيكٷنە باللادا
جايىم وسى جۋساننان الاسامىن,
ويىممەن تٷندٸ كەزٸپ, تاڭ اسامىن.
كٶزٸم جۇمسام كەلەدٸ كٶز الدىما,
باقىت جايلى اڭساعان بالا شاعىم.
جانىممەن جاقسى كٶرٸپ تاڭ سامالىن,
كەۋدەمدە كٷي بوپ تۇندى قانشاما اعىن.
ٶتكٸزبەي قويدى بٸراق تالاي ٶتكەل,
جەتكٸزبەي قويدى ەيتەۋٸر اڭساعانىم.
كەۋدەمدەگٸ ساعىنىش باسىلمادى,
الداپ كەتكەن ارمان با جاسىمداعى.
تٷن بالاسى تىنىشىم كەتە بەردٸ,
جانىمنان جۇمباق ارال اشىلعالى.
شۋاقتى كٷن شۇعىلا شاشادى الدان,
بٸراق كەي ٷمٸت كٶزدەن تاسا بولعان.
قامسىز كٷن قادٸرٸڭدٸ كٸم بٸلٸپتٸ,
قييالمەن عاجاپ عالام جاساپ العان.
بٸراق ول عالامنان مەن كەتكەن ەدٸم,
جانعا بايلاپ تاعدىردىڭ تەكتٸ ٶلەڭٸن.
سودان بەرٸ مۇڭايىپ تالاي رەت,
تالاي رەت ٶزٸمە ٶكپەلەدٸم.
بيٸك بولعام بٸر كەزدە بەتەگەدەن,
سول قيماستىق ٶتكەندٸ ەتەدٸ ٶلەڭ.
قايران ۋاقىت قييالدى قۇرىقتاماي,
ٶتكەن شاققا كٶڭٸلدٸ جەتەلەگەن.
