Keshe Almatyda «Altyn dombyra» respýblikalyq aqyndar aitysy óz máresine jetti. Aitystyń bas júldesin qyzylordalyq Muhtar Niiazov jeńip aldy. Alaida kórermenderdiń bir parasy qazylar sheshimine qarsy shyqty. Jeńimpaz anyqtalar tusta halyq arasynan "Bolatbek" dep aiǵailaǵandar qarasy kóp boldy. Tipti, Almaty qalasy ákimi Baýyrjan Baibektiń ózine sóz bermei, birneshe minýt qarsylyq tanytty. Abyroi bolǵanda aitystyń aiaǵy eshqandai oqys oqiǵaǵa ulasyp ketpedi.
Aitys aiaqtalǵannan keiin qazylar alqasynyń tóraǵasy Ádilbek Ybyraiymuly feisbýktegi paraqshasynda óz pikirin bildirdi.
Ádilbek Ybyraiymuly bylai dep toqtam aitady:
«Balbal tastyń bitimi emes, bederi – qundy»
Almatyda ústimizdegi jylǵy jeltoqsannyń 3-4 kúnderi Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵyna arnalǵan «Altyn dombyra» merekelik aitysy ótti.
Bul aitystyń máresi de, óresi de biik bolýy tiis, óitkeni ol – jylyna bir ret memlekettiń qoldaýymen uiymdastyrylatyn resmi respýblikalyq aitys.
Táýelsizdiktiń mereitoiy aiasynda syrtta da, el ishinde de túrli sharalar ótip, memleketimizdiń mártebesi arta túsýde. Osyndai uly-jińgir toida halyqtyń tól óneri – aitystyń oryn alýy ábden laiyq nárse.
Aitys – dástúrli óner. Dana halqymyz «Ýyqty ustap turar – basqur, ultty ustap turar – dástúr» degen. Dástúr – ulttyq sanany qalyptastyrady. Ulttyq sana bolǵan jerde «Máńgilik El», «Uly Dala Eli» degen siiaqty oi-paiym ornaidy. Bostan uǵymdaǵy sana saltanat qurady.
Buǵan jyr dodasyn kórip, tyńdaǵan eki kúnde kýá boldyq. Áýelegen arýaqty únnen el rýhy asqaqtady, Táýelsizdiktiń mazmuny men máni kórkem sózben kestelendi.
Bul, «Altyn dombyra» aitysyna aýzymen qus tistegen kil sańlaqtar jinaldy. Qos táýlik boiy Alataýdyń etegi jyrǵa qandy, áýenge malyndy. Shirek ǵasyrda qol jetken jetistikter keńinen qamtyldy. Eldiń eldigi, erdiń erligi sóz boldy. Qazaq halqynyń danalyǵy, darhandyǵy, aýyzbirligi sipattaldy. Kóp etnosty elimizdiń jumylǵan judyryqtai uiysqany aityldy. Negizgi maqsattyń – «bir el – bir taǵdyr» baǵanyna bailanǵany kórinis tapty.
Árbir aqyn ishki áleýeti men mádenietin, dilmarlyǵyn tanytty. Qyzyl tilge qushyryn tógip, qulaq quryshyn qandyrǵan yńǵai sóz súleileriniń arasynan bólip alý qiyn boldy. Alaida, «Balbal tastyń bitimi emes, bederi – qundy, aityskerdiń tuqymy emes, óleńi – qundy» degen ólshemge toqtaldyq.
Qazylar alamanda aqiyp, arýaǵyn asyrǵan azamatqa aidar taǵyp – alǵady, san suńqardyń ishinen samuryǵyn tańdady.
Jyr dodasy Azattyqtyń anasy – Almatyda ótip jatqandyqtan, qaýym óz órenderi Bolatbek Orazbaevtyń aty ozǵanyn qalady. «Aǵaiynnyń aty ozǵansha, aýyldastyń taiy ozsyn» degen údeden qarasaq, bul da jarasymdy. Áitkenmen, erteń Shymkentte de, Atyraýda da, ózge de óńirlerde dál osy respýblikalyq aitys ótedi, buiyrsa. Ár óńirdiń kórermeni ulyq ónerdiń ústemdigine moiynsunbai, jerlesterin qoldap, óktemsinse ulttyq mádenietten ne pátýá qalmaq?..
Ras, aqtyq ainalymda Serikzat pen Bolatbek qatar túsip, Narynqoldyń júirigi moiyny ozyq otyrdy. Bálkim, qarsylasy shaýjaiynan qaǵyp shiryqtyra alǵanda odan da shiraq aitar ma edi? «Júirik – qosaǵymen júgiredi» degen halqymyzda keremet sóz bar, osy joly qosaǵy dóp tabylyp, úzeńgi qaǵystyra almady. Sondyqtan, óren júirik baýyryn jerge tósep shaba almady. Qozǵaǵan taqyryptary da maidalanyp ketti. Júrsin aǵamyz júirikterine ainalymnyń syrtynan «Táýelsizdik týraly jyrlasańdarshy!» dep, aiǵailasa da tókpe sózdiń laqyly óz betimen aýa berdi...
Jansaia men Muhtar ilgeridegi jupqa qaraǵanda qyz ben jigit aitysyn kórsete aldy. Ázil, ulttyq naqyshtaǵy qaljyń, qoǵamdyq oi, memleketshildikti ulyqtaǵan beineli sóz jymdasa almasyp otyrdy. Alaida, Muhtar janynan sýyryp aityp jatqannan keiin shatasyp, sózinen múdire berdi. Biraq, oily, el múddesin kózdegen salmaqty sóz aitty. «Qara nardyń tizesin búgip alyp, Shańyraqty qomdaǵy qulatpaiyq» degen ýáj, tarih kóshinde bárimizdi eldikke shaqyryp tur emes pe?... Al, Jansaia óz mánerine tán kúlkimen jan sýardy.
Qalai bolǵanda da bul aitystan tól ónerdiń úrdisi ári qazaqy paiym kórinis tapty.
Aldaǵy ýaqytta da shashasyna shań juqtyrmaityn kúmbir sózdiń kúlikterinalamannan kórýge jazsyn.
Laiym el aman, jurt tynysh bolsyn. Uly Dala Eliniń ulandary tórtkúl dúniede dúrkirep júrsin.
Ult portaly
