Foto: Aqorda
Prezident Qazaqstannyń munai ónerkásibine 125 jyl tolýyna orai uiymdastyrylǵan saltanatty is-sharaǵa qatysyp, sóz sóiledi. Qasym-Jomart Toqaev bul datanyń aitýly beles ekenin atap ótip, sala qyzmetkerlerin quttyqtady, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
"Bárińizge málim, qazaq munaiy ǵasyrlar toǵysynda alǵash ret Atyraý aimaǵynan alyndy. Sodan beri bul sala el ekonomikasynda airyqsha ról atqaryp keledi. Halqymyz da munaidy «qara altyn» dep ataidy. Dúnie júziniń órkendeý joly energetika resýrstarymen tyǵyz bailanysty boldy. Ǵylym men tehnologiianyń damýyna qýat kózderi erekshe yqpal etti. Osy úrdiske qazaq jerindegi qara altyn óndirisi de mol úles qosqany sózsiz", – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstannyń munai ónerkásibi óz tarihy men dástúri bar sala ekenine toqtalyp, onyń qalyptasyp, damýyna elimizge belgili tulǵalar zor eńbek sińirgenin jetkizdi.
"Geologterimiz kóptegen ken ornyn ashty. Safi Ótebaev, Joldasqali Dosmuhambetov, Bólekbai Saǵynǵaliev bastaǵan mamandar kenishterdi el igiligine jaratty. Olardyń taǵylymdy eńbek joly árdaiym jas urpaqqa úlgi bolary anyq. Aǵa býynnyń ónegeli isin keiingi urpaq laiyqty jalǵastyrýda. Bul salada tutas eńbek dinastiialary bar, iaǵni, qara altyn óndirisi búginde munaily aimaqtyń ata kásibine ainaldy", – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy munai men gazdy elimizdiń strategiialyq resýrsy ári memleket ekonomikasynyń tiregi dep atady. Bul rette munaishylardyń eńbegin joǵary baǵalady.
"Qazir osy salada 250 myńǵa jýyq adam jumys isteidi. Munai-gaz ónerkásibi zamanǵa sai damyp keledi. Óndiriske innovatsiialyq tehnologiialar engizilip jatyr. Ekologiiany saqtaýǵa arnalǵan jańa standarttar qalyptasty. Qazaqstanda munai óndirýmen qatar, ony óńdeý jumysy jolǵa qoiylǵan. Negizgi janar-jaǵarmai ónimderiniń kóbi óz elimizden shyǵady. «QazMunaiGaz» ulttyq kompaniiasy bul jumysqa zor úles qosyp kele jatyr. Qazaqstan álemdik munai naryǵynda basty ról atqaratyn elderdiń birine ainaldy. Dúnie júzine belgili brendimiz bar. Elimizdiń energetikalyq qaýipsizdigi nyǵaia tústi", – dedi Prezident.
Qasym-Jomart Toqaevtyń aitýynsha, Chevron, ExxonMobil, CNPC, Eni, Shell, LÝKOIL, Total jáne Sinopes siiaqty jetekshi álemdik munai-gaz korporatsiialary elimizde atalǵan salany damytýǵa erekshe yqpal etip otyr.
"Teńiz, Qashaǵan, Qarashyǵanaq ken oryndaryn igerý, Kaspii qubyr jelisi konsortsiýmy jobasyn iske asyrý – memleket pen investorlar arasyndaǵy ózara tiimdi yntymaqtastyqtyń jarqyn úlgisi. Qazaqstan bul salada ashyq jáne jan-jaqty oilastyrylǵan saiasat júrgizý arqyly jahandyq ekonomikaǵa dendep enip, úlken kólemde investitsiia tartyp jatyr", – dedi Prezident.
Memleket basshysy energetika salasynyń túbegeili ózgergenine, logistika, ekologiia máseleleriniń mańyzy artqanyna nazar aýdaryp, bul sektorda aldaǵy ýaqytta atqarylýǵa tiis birqatar mindetke toqtaldy.
"Ǵylymi-tehnologiialyq progress álemdik munai-gaz salasyn damytýda airyqsha ról atqarady. Munai óndirý kólemi turaqty ósýi úshin geologiialyq barlaý jáne ken oryndaryn igerý isine ozyq tehnologiialardy belsendi túrde engizý qajet. Buryn-sońdy bolmaǵan halyqaralyq turaqsyzdyq jaǵdaiynda eksporttyq baǵyttardy odan ári ártaraptandyrý – basty mindet. Munai óńdeý sektoryn damytý mańyzdy. Zamanaýi ekologiialyq standarttarǵa sai munai ónimderiniń turaqty óndirisin qamtamasyz etý kerek. Munai-gaz himiiasynyń da keleshegi zor", – dedi Memleket basshysy.
Prezident jaqynda Atyraýda polipropilen zaýyty iske qosylǵanyna toqtalyp, osy saladaǵy basqa da jobalardy ýaqtyly júzege asyrý qajet ekenin atap ótti.
"Biz óńdelý deńgeii joǵary ónim shyǵarý múmkindigimizdi eselei túsýimiz kerek. Munai-gaz – elimizdegi orta biznesti damytý tetikteriniń birine ainalýǵa tiis. Bul – aýqymy keń sala. Osy maqsatqa jetý úshin memleket keshendi sharalar qabyldap jatyr. Atalǵan sektorda qyzmet etetin iri kásiporyndar otandyq kásipkerlerdiń ónimderin óz qajetine jaratýǵa basymdyq bere otyryp, jergilikti úlesti kezeń-kezeńimen arttyra berýi qajet. Áleýmettik jaýapkershilikti kúsheitý, áleýmettik mańyzy bar infraqurylymnyń damýyna qomaqty úles qosý – negizgi mindet. Bilikti mamandar daiarlaýǵa basa mán berý kerek", – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
