Foto: Dalanews.kz
Qazaqstanda áielder kásipkerligi men olardyń qarjy, óndiris, áleýmettik salalardaǵy jetekshi róli jyl sanap artyp keledi. Olar shaǵyn jáne orta bizneste ǵana emes, iri kompaniialar men bankterdiń basqarý qurylymynda da joǵary laýazymdarǵa ie. Kóshbasshy áielder ekonomikanyń ártúrli sektoryna jańashyldyq engizip, elimizdiń damýyna aitarlyqtai úles qosýda, dep habarlaidy Ult.kz.
Bizneste jáne qarjy sektorynda áielderdiń bolýy nelikten mańyzdy?
Áielder basqaratyn kompaniialar men qarjy uiymdary kóbinese turaqtylyqqa, uzaq merzimdi strategiiaǵa jáne áleýmettik jaýapkershilikke erekshe nazar aýdarady. Olardyń kóshbasshylyq stili biznes pen ekonomikanyń turaqty ilgerileýine yqpal etedi.
Statistikaǵa súiensek:
- • Qazaqstanda shaǵyn jáne orta biznes sýbektileriniń shamamen 43%-yn áielder basqarady.
- • Qarjy sektorynyń 50%-dan astamy áiel qyzmetkerlerden turady, al olardyń birqatary jetekshilik qyzmetterdi atqarady.
- • Bank sektorynda áielderdiń úlesi artyp, birneshe iri qarjy institýttaryn áiel basshylar basqaryp otyr.
- • Áiel kásipkerler negizinen bilim berý, densaýlyq saqtaý, saýda-sattyq, qyzmet kórsetý salalarynda kóptep kezdesedi.
- • BUU-nyń zertteýlerine sáikes, áielder kásipkerligi jumys oryndaryn kóbeitip, ekonomikalyq ósimdi jedeldetýge yqpal etedi.
Qazaqstandyq biznestegi jáne bank sektoryndaǵy kóshbasshy áielder
Úmit Shaiahmetova – bank sektoryndaǵykóshbasshy
Úmit Bolathanqyzy Shaiahmetova – Qazaqstandaǵy eń iri bankterdiń biri Halyk Bank-tiń basqarma tóraiymy. Onyń jetekshiligimen bank elimizdegi qarjy júiesiniń negizgi tirekteriniń birine ainalyp, tsifrlandyrý men innovatsiia baǵytynda úlken jetistikterge jetti.
Lázzat Ibragimova – turǵyn úi qurylys jinaq júiesin iske asyrýshy
Lázzat Erkinqyzy Ibragimova «Otbasy bank» AQ Direktorlar keńesiniń múshesi. Buǵan deiin «Otbasy banktiń» basqarma tóraiymy, "Báiterek" Holdingi tóraǵasynyń orynbasary bolǵan. "Damý"kásipkerlikti damytý qoryn basqaryp, 20 jyldan beri shaǵyn jáne orta biznesti memlekettik qoldaý máselelerin zerttep keledi.
Investitsiia, óndiris jáne qurylys sektoryndaǵy áielder
Ainur Shánenova – investitsiialyq holdingti basqarýshy
Ainur Shánenova – “KIPROS” jeke investitsiialyq holdinginiń bas direktory. Qazaqstannyń iri ulttyq kompaniialarynda basqarý jáne strategiialyq damý salasynda kóp jyldyq tájiribesi bar. Ol “Qazaqstan temir joly” AQ bas direktorynyń birinshi orynbasary, “QazMunaiGaz” UK” AQ munai kásipshilik qyzmetteri jónindegi basqarýshy direktory bolǵan.
Altynai Qonysbaeva – qurylys jáne development salasyndaǵy jetekshi
Altynai Qonysbaeva Mercury Properties kompaniiasynyń bas direktory. Onyń basqarýshylyq tájiribesi 20 jyldan asady, buǵan deiin “Kcell” AQ, “QazMunaiGaz” UK AQ, “QazTransOil” AQ siiaqty iri kompaniialarda jetekshi qyzmetter atqarǵan.
Dinara Shúkijanova - mashina jasaý salasyndaǵy jetekshi biznes ókili
Dinara Shúkijanova – Qazaqstan Respýblikasy Májilisiniń VIII shaqyrylymdaǵy depýtaty, Ekonomikalyq reforma jáne óńirlik damý komitetiniń múshesi, «Agromashholding KZ» AQ prezidenti (2022). Ol «Respýblika» partiiasynyń teńtóraǵasy ári biznestegi tanymal jas áiel.
Áiel kásipkerlerge qandai qoldaý bar?
Qazaqstanda áielder kásipkerligin damytý úshin ártúrli baǵdarlamalar iske qosylǵan:
- •“Áielder kásipkerligin damytý ortalyqtary” – kásip ashqysy keletin áielderge keńes beredi.
- •“Biznestiń jol kartasy – 2025” baǵdarlamasy – kásipkerlerge memlekettik sýbsidiialar usynady.
- •Mikronesieler men granttar – áielderdiń startaptaryn qarjylandyrýǵa múmkindik beredi.
Qaiyrymdylyq jáne bilim salasyndaǵy kóshbasshy áielder
Dinara Qulybaeva – bilim men áleýmettik jobalarǵa qoldaý kórsetýshi
Dinara Qulybaeva – elimizdegi eń iri bilim qorlarynyń biri NNEF qorynyń negizin qalaýshy. Onyń bastamasymen kóptegen bilim berý, densaýlyq saqtaý jáne mádeniet jobalary júzege asýda.
Ásel Tasmaǵambetova – ekologiialyq jáne áleýmettik jobalardyń bastamashysy
Ásel Qazaqstanda qorshaǵan ortany qorǵaý jáne áleýmettik damý salasynda belsendi jumys isteidi. Ol “Sábi” qory arqyly bilim berý, meditsina jáne ekologiia baǵyttarynda kóptegen qaiyrymdylyq jobalaryn júzege asyryp keledi.
Gúljan Asanova – balalarǵa qamqorlyq kórsetýshi
Gúljan Satylhanovna Asanova – Qazaqstannyń SOS Balalar aýyldarynyń ulttyq direktory. Ol balalarǵa qamqorlyq kórsetý salasynda uzaq jyldar boiy eńbek etip keledi. Gúljan hanymnyń basshylyǵymen uiym kóptegen balalar men otbasylarǵa kómek kórsetip, olardyń ómir súrý jaǵdailaryn jaqsartýǵa baǵyttalǵan jobalardy júzege asyrýda.
Ekaterina Smoliakova – bilikti pedagog jáne til janashyry
Ekaterina Smoliakova - jańa taǵaiyndalǵan QRMájilisiniń depýtaty. Reseidiń týmasy Smoliakova Qazaqstanǵa kóship kelgennen keiin qazaq tili men ádebieti mamandyǵy boiynsha filologiia fakýltetinde oqydy. Ol eńbek jolyn qazaq tili men ádebieti pániniń muǵalimi retinde mektepten bastap, keiin kolledjde jalǵastyrdy. 2016 jyldan QBTÝ-da oqytýshy bolyp jumys istep, prorektorlyq qyzmetke deiin kóterildi.
Sport jáne ekstremaldy týrizmdegi áielder
Maqpal Býrasheva – Qazaqstandaǵy áielder alpinizminiń kóshbasshysy, birneshe álemdik shyńdardy baǵyndyrǵan sportshy. Ol jastardy alpinizmge baýlyp, taýly aimaq týrizminiń damýyna úles qosyp keledi.
Abiba Ábýjaqynova – dziýdoshy. Tashkenttegi álem chempionatynda medal alǵan tuńǵysh qazaq qyzy atandy. Ol 48 keli salmaqta úzdik úshtikke engen bolatyn.
Olga Rypakova - jeńil atlet. Qatarynan úsh Olimpiadada júlde alǵan. Ol 2012 jyly London Olimpiadasynda chempion atansa, 2008 jylǵy oiyndarda ekinshi, 2016 jylǵy Rio dodasynda úshinshi orynnan kórindi. Olga Olimpiadanyń júldeler jiyntyǵyn tolyq jinaǵan Qazaqstandaǵy jalǵyz sportshy áiel. Sondai-aq, ol úsh qarǵyp sekirýden Aziia rekordynyń iegeri.
Media jáne mádeniet salasyndaǵy top-menedjerler
Lázzat Tanysbai – media menedjer jáne jýrnalist
Lázzat Muratqyzy Tanysbai – qazaqstandyq jýrnalist jáne media menedjer. 2019 jyldyń sáýir aiynan bastap quramyna respýblikalyq 4telearna jáne 4 radio, sondai-aq 14 aimaqtyq telearna kiretin “Qazaqstan” respýblikalyq teleradiokorporatsiiasy” AQ basqarma tóraiymy qyzmetin atqarýda.
Maqpal Jumabai – ádebiet, óner jáne media salasynyń menedjeri
Maqpal Jumabai – aqyn, QR Jazýshylar Odaǵynyń múshesi, QR Prezidenti janyndaǵy jastar saiasaty jónindegi keńestiń múshesi. Qazaqstannyń www.kitap.kz ashyq kitaphanasy, ÓzgeEpic qazirgi zamanǵy óner keńistigi sekildi tyń jobalary arqyly ádebiet pen mádeniettiń damýyna eleýli eńbek sińirdi. Qazirgi ýaqytta Sh.Shaiahmetov atyndaǵy «Til-Qazyna» respýblikalyq ulttyq-ǵylymi praktikalyq ortalyǵynyń bas direktory.
Keleshektiń kóshbasshylary
Qazaqstanda jańa formatsiiadaǵy áiel kóshbasshylar qalyptasty. Olar – búgindi emes, bolashaqty ózgertetin jandar. Aldaǵy ýaqytta olardyń esimderi tehnologiia, qarjy, ekologiia jáne mádeniet salalarynda aiqyn tanylady.
Olar – eldiń damýyn jedeldetetin kúsh. Jańa ideialarymen, batyl sheshimderimen Qazaqstandy jahandyq deńgeide ilgeriletedi. Eń bastysy – keler urpaqqa úlgi bolyp, teńdik pen progrestiń negizin qalaidy.
Olar – keleshekti jasaityn tulǵalar!
.jpeg)