Foto: ortalyq.kz
Resmi statistika derekteri boiynsha jyl saiyn respýblikada 200 myń bala jaraqat alady, sonyń 70 paiyzy úide bolady. Ótken jyly jaraqat alý men jazataiym jaǵdaidyń kesirinen 1093 bala qaitys boldy, 1000 balanyń densaýlyǵyna qatty nuqsan kelip, múgedek bolyp qaldy.
Balalardyń ólim-jitimi boiynsha syrtqy sebepterden: kólik qaǵyp ketý jaǵdailary (22%) alda tur, odan keiin aiaq astynan sýǵa batyp ketý (13,4%), biikten qulaý (5,4%), otpen oinap qaiǵyly jaǵdaiǵa dýshar bolý (5%) derekteri jii kezdesedi.
"Bul saý balany óltirýmen birdei"
"Densaýlyq saqtaý ministrligi ólim-jitim statistikasynyń ósimine qatty alańdaýly, 20% balalardy biz aýrý saldarynan joǵaltyp otyrǵan joqpyz, bul saý balany óltirýmen birdei. Ólim-jitimniń syrtqy sebepteriniń arasynda anaǵurlym mańyzdysy – jol-kólik oqiǵalary men sýǵa batyp ketý jáne biikten qulaý bolyp otyr. JKO kezinde balalardyń qaza tabýynyń kóbeiýi bul máseleni sheshýde vedomstvoaralyq keshendi ádistiń qajet ekenin kórsetedi", - deidi QR Prezidenti janyndaǵy OKQ alańynda ótken «dóńgelek ústelde» QRDSM Ana men bala densaýlyǵyn qorǵaý Departamentiniń direktory Maǵripa Embergenova.
Jol-kólik oqiǵalary kezinde balalardyń qaitys bolýy júrgizýshilerdiń jol qozǵalysy erejesin buzýy, velosipedter men samokattarǵa arnalǵan shlemdi jáne basqa da jeke qaýipsizdik quraldarynyń joqtyǵy sebep bolady eken.
M. Embergenovanyń aitýynsha, balalardyń jartysyna jýyǵy sýǵa túskende júzýge qajet qaýipsizdik quraldaryn, iaǵni qutqarý jiletterin, beldikter men jeńdikterin paidalanbaidy. Sonymen qatar sýǵa túsetin jaǵajailarda qaýipsizdik sharalary saqtalmaǵan.
"Qaiǵyly jaǵdailardyń 80%-y ata-analardyń kinásinen"
Balalardyń biikten, ásirese terezeden qulaýy Qazaqstandaǵy balalar arasyndaǵy ólim-jitim sebepteriniń ishinde úshinshi orynda. Sońǵy 3 jylda terezeden qulaý statistikasy artyp, ótken jyly 492 jaǵdaiǵa deiin ósti, sodan bolatyn ólim-jitim de kóbeidi. Kishkentai bala ósip kele jatqan páterlerde mindetti túrde túrli mehanikalyq qorǵanys quraldaryn ornatý arqyly balanyń terezeden qulaýynyń aldyn alýǵa bolady deidi mamandar.
Mamandardyń sózinshe balalardyń ólimine ákeletin qaiǵyly jaǵdailardyń negizgi sebepkerleri - balany qaraýsyz qaldyratyn eresekterdiń jaýapsyzdyǵy.
DDU men IýNISEF-tiń «Bala jaraqattanýynyń aldyn alý týraly» maqalasynda balalarǵa qatysty qaiǵyly jaǵdailardyń 80%-y ata-analardyń kinásinen bolatyny aitylǵan. Eresekter balalaryn úide, avtokólikte jalǵyz qaldyrady, kólikte bala tunshyǵady, kólik júrip kele jatqanda qaýipsizdik beldikterin taqpaidy nemese balalar kreslosyn paidalanbaidy, sý qoimalary men basqa da qaýipti oryndarda olarǵa durys qaramaidy.
Ózekti máseleni sheshý úshin QR balalar jaraqatynyń aldyn alý boiynsha 2025-2027 jyldarǵa arnalǵan Jol kartasyn ázirleý úshin halyqaralyq uiymdar ókilderiniń (DDU, BUU Balalar qory(IýNISEF) qatysýymen Vedomstvoaralyq jumys toby quryldy, dep málimdedi Densaýlyq saqtaý ministrliginiń ókili.
