فوتو: ortalyq.kz
رەسمي ستاتيستيكا دەرەكتەرٸ بويىنشا جىل سايىن رەسپۋبليكادا 200 مىڭ بالا جاراقات الادى, سونىڭ 70 پايىزى ٷيدە بولادى. ٶتكەن جىلى جاراقات الۋ مەن جازاتايىم جاعدايدىڭ كەسٸرٸنەن 1093 بالا قايتىس بولدى, 1000 بالانىڭ دەنساۋلىعىنا قاتتى نۇقسان كەلٸپ, مٷگەدەك بولىپ قالدى.
بالالاردىڭ ٶلٸم-جٸتٸمٸ بويىنشا سىرتقى سەبەپتەردەن: كٶلٸك قاعىپ كەتۋ جاعدايلارى (22%) الدا تۇر, ودان كەيٸن اياق استىنان سۋعا باتىپ كەتۋ (13,4%), بيٸكتەن قۇلاۋ (5,4%), وتپەن ويناپ قايعىلى جاعدايعا دۋشار بولۋ (5%) دەرەكتەرٸ جيٸ كەزدەسەدٸ.
"بۇل ساۋ بالانى ٶلتٸرۋمەن بٸردەي"
"دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ ٶلٸم-جٸتٸم ستاتيستيكاسىنىڭ ٶسٸمٸنە قاتتى الاڭداۋلى, 20% بالالاردى بٸز اۋرۋ سالدارىنان جوعالتىپ وتىرعان جوقپىز, بۇل ساۋ بالانى ٶلتٸرۋمەن بٸردەي. ٶلٸم-جٸتٸمنٸڭ سىرتقى سەبەپتەرٸنٸڭ اراسىندا اناعۇرلىم ماڭىزدىسى – جول-كٶلٸك وقيعالارى مەن سۋعا باتىپ كەتۋ جەنە بيٸكتەن قۇلاۋ بولىپ وتىر. جكو كەزٸندە بالالاردىڭ قازا تابۋىنىڭ كٶبەيۋٸ بۇل مەسەلەنٸ شەشۋدە ۆەدومستۆوارالىق كەشەندٸ ەدٸستٸڭ قاجەت ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ", - دەيدٸ قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى وكق الاڭىندا ٶتكەن «دٶڭگەلەك ٷستەلدە» قردسم انا مەن بالا دەنساۋلىعىن قورعاۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى ماعريپا ەمبەرگەنوۆا.
جول-كٶلٸك وقيعالارى كەزٸندە بالالاردىڭ قايتىس بولۋى جٷرگٸزۋشٸلەردٸڭ جول قوزعالىسى ەرەجەسٸن بۇزۋى, ۆەلوسيپەدتەر مەن ساموكاتتارعا ارنالعان شلەمدٸ جەنە باسقا دا جەكە قاۋٸپسٸزدٸك قۇرالدارىنىڭ جوقتىعى سەبەپ بولادى ەكەن.
م. ەمبەرگەنوۆانىڭ ايتۋىنشا, بالالاردىڭ جارتىسىنا جۋىعى سۋعا تٷسكەندە جٷزۋگە قاجەت قاۋٸپسٸزدٸك قۇرالدارىن, ياعني قۇتقارۋ جيلەتتەرٸن, بەلدٸكتەر مەن جەڭدٸكتەرٸن پايدالانبايدى. سونىمەن قاتار سۋعا تٷسەتٸن جاعاجايلاردا قاۋٸپسٸزدٸك شارالارى ساقتالماعان.
"قايعىلى جاعدايلاردىڭ 80%-ى اتا-انالاردىڭ كٸنەسٸنەن"
بالالاردىڭ بيٸكتەن, ەسٸرەسە تەرەزەدەن قۇلاۋى قازاقستانداعى بالالار اراسىنداعى ٶلٸم-جٸتٸم سەبەپتەرٸنٸڭ ٸشٸندە ٷشٸنشٸ ورىندا. سوڭعى 3 جىلدا تەرەزەدەن قۇلاۋ ستاتيستيكاسى ارتىپ, ٶتكەن جىلى 492 جاعدايعا دەيٸن ٶستٸ, سودان بولاتىن ٶلٸم-جٸتٸم دە كٶبەيدٸ. كٸشكەنتاي بالا ٶسٸپ كەلە جاتقان پەتەرلەردە مٸندەتتٸ تٷردە تٷرلٸ مەحانيكالىق قورعانىس قۇرالدارىن ورناتۋ ارقىلى بالانىڭ تەرەزەدەن قۇلاۋىنىڭ الدىن الۋعا بولادى دەيدٸ ماماندار.
مامانداردىڭ سٶزٸنشە بالالاردىڭ ٶلٸمٸنە ەكەلەتٸن قايعىلى جاعدايلاردىڭ نەگٸزگٸ سەبەپكەرلەرٸ - بالانى قاراۋسىز قالدىراتىن ەرەسەكتەردٸڭ جاۋاپسىزدىعى.
ددۇ مەن يۋنيسەف-تٸڭ «بالا جاراقاتتانۋىنىڭ الدىن الۋ تۋرالى» ماقالاسىندا بالالارعا قاتىستى قايعىلى جاعدايلاردىڭ 80%-ى اتا-انالاردىڭ كٸنەسٸنەن بولاتىنى ايتىلعان. ەرەسەكتەر بالالارىن ٷيدە, اۆتوكٶلٸكتە جالعىز قالدىرادى, كٶلٸكتە بالا تۇنشىعادى, كٶلٸك جٷرٸپ كەلە جاتقاندا قاۋٸپسٸزدٸك بەلدٸكتەرٸن تاقپايدى نەمەسە بالالار كرەسلوسىن پايدالانبايدى, سۋ قويمالارى مەن باسقا دا قاۋٸپتٸ ورىنداردا ولارعا دۇرىس قارامايدى.
ٶزەكتٸ مەسەلەنٸ شەشۋ ٷشٸن قر بالالار جاراقاتىنىڭ الدىن الۋ بويىنشا 2025-2027 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسىن ەزٸرلەۋ ٷشٸن حالىقارالىق ۇيىمدار ٶكٸلدەرٸنٸڭ (ددۇ, بۇۇ بالالار قورى(يۋنيسەف) قاتىسۋىمەن ۆەدومستۆوارالىق جۇمىس توبى قۇرىلدى, دەپ مەلٸمدەدٸ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ ٶكٸلٸ.
