"Qazaq osy nege bir-birin itshe talaǵysy kelip turady?.."

"Qazaq osy nege bir-birin itshe talaǵysy kelip turady?.."

Men de qazaqpyn. Biraq óz qazaǵymnyń keibir minezderi múlde unamaidy. Eń jamany bir-birine qaiyrymsyz, meirimsiz, qatygez. Itshe yryldasqanyn qoishy, qolynan kelse bir-birin itshe talaǵysy kelip turady. Itshe talap ta júr... 

Bir-biriniń kóńilin qaldyrýdy, jan-júregin jaralaýdy, bir-birin aiaqtan shalýdy, birin-biri túrtpekteýdi, bir-birine syn sadaǵyn qadaýdy, bir-biriniń alqymynan alýdy, jaǵa jyrtysýdy, aitysyp-tartysýdy, qolynda biligi barlary álsizin júndei tútýdi áli jalǵastyryp kele jatyr... Meiirim, qaiyrym, adamgershilik siiaqty asyl qasietterden aiyrylyp baramyz… Oǵan mysaldy alystan izdeýdiń keregi de joq. Osy feisbýktiń ózinde bir-birimizge qalam-qarý kezenip, «oqty» qarsha boratyp, «atysamyz» da jatamyz. Bir-birimizge bitispes, máńgilik maidan ashyp alǵan sekildimiz!.. Keide qolymyzǵa qarý berse, ne bolar edi dep oilaimyn... Oilaimyn da, janym jabyrqaý tartady...

Mine, osylai qashanda ózimizben-ózimiz jaq-jaq bolyp aitysyp-tartysamyz da jatamyz. Bir-birimizge or qazamyz, qaqpan quramyz, jarǵa iteremiz... Bir-birimizdi aiamaimyz. Kerek bolsa, kór qazyp, jerge tyǵyp jiberýge daiyn turamyz... Bir-birimizdi baýyrym dep qushaqqa basqannan, ózekke tepkendi jaqsy kóremiz. Sodan lázzat alamyz, janymyz rahattanady... Sony ózimizshe mártebe sanaimyz. 

Ortamyzdan sýyrylyp shyǵyp, oza shaýyp bara jatqan adamdy kúndep, "súrinse eken, qulasa eken, omaqasa jyǵylsa eken" dep mysyqtileýlenip otyramyz. Qoldaǵannyń ornyna, ishtarlyq tanytyp, bárimiz jabylyp, aǵash atqa otyrǵyzýǵa kúsh salamyz. Otyrǵyzyp qoiamyz da... 

Qyzmet, shen-shekpen, orden-medal úshin bir-birin aldap-arbaǵandy, arandatqandy, aiarlyq tanytqandy, túrmege toǵytqandy, sottatqandy mártebe sanaimyz. Ái, ol seniń óz baýyryń emes pe, qaita qutqarýǵa kúsh salmaisyń ba, jaqsylyq jasamaisyń ba, pále-jaladan arashalap almaisyń ba?!. Sony maqtan tutpaisyń ba?!. Bir-birińe keshirimshil, qorǵan bolmaisyń ba?..

Qazaq nege bir-birine osyndai meiirimsiz, qairymsyz, qatygez? Aýyzbirshilik joq. Altybaqan alaýyz. Nege? Nege? Osy suraqtyń jaýabyn tappai dal bolamyn.

Biz qaitip el bolamyz? Biz qalai ult bolamyz?.. Ózimizdi-ózimiz qurtyp tynbaimyz ba?.. 

Oilanaiyq, aǵaiyn! Oilanatyn, oianatyn, etek-jeńimizdi jinaityn ýaqyt jetti.

Evrei ultyna riza bolamyn. Qaida júrse de bir-birine jaqsylyq jasaýdy, qoldaýdy, qolushyn berýdi paryz sanaidy. Aýyzbirshilikteri kúshti. Bir-birin jaýǵa bermeidi, bir-birine jamandyq jasamaidy. Tipti soǵys keziniń ózinde ózderiniń bastaryn báigege tige otyryp, bir-birin quqarýǵa kúsh salǵan. Sany bizden az bolsa da, osyndai asyl qasietteriniń arqasynda álemdi bilep otyr. Al biz áli kúnge deiin ózimizdi-ózimiz bilei almai otyrmyz. Bir-birimizdi kórsetýge, ustap berýge, satqyndyq jasaýǵa beiim turamyz. Ony otyzynshy jyldardaǵy qýǵyn-súrginniń tarihynan anyq baiqaýǵa bolady. Ótirik qylymsymańyzdar, qazir de solaimyz!

Nege osyndaimyz? Biz qashan yntymaǵy uiysqan, bereke-birligi jarasqan ult bolamyz?

El bolamyz desek, ult bolamyz desek, táýelsizdigimiz baiandy bolsyn desek, eń aldymen osyndai kertarpa minez-qulyqtardan arylyp, osy jaǵyn basa oilasý kerek!..

Áli de kesh emes... Oilasaiyq, aǵaiyn!

Qazaqtyń qazaqtan basqa dosy da, qamqorshysy da, qoldaýshysy da joq! 

Endeshe, bir-birimizdi qoldaiyq, jyly sózder aitaiyq, jaqsylyq jasaiyq! Bir-birimizdi «baýyrym» dep baýyrymyzǵa basyp, qorǵan bolyp, qamqorshylyq tanytaiyq!

Bir-birimizge keshirimshil bolaiyq, qadirli jamaǵat! Onsyz qazaqta jarqyn bolashaq joq!

Dýman Ramazannyń feisbýktaǵy jazbasynan