Búgin Qazaqstan halqy Assambleiasy jýrnalister men sarapshylar klýbynyń keńeitilgen otyrysy ótti. TEDx formatynda ótken jiynda kásibi jýrnalister ózderi jumys istep jatqan salanyń búgingi kelbetin aityp, tájiribesimen bólisti. Sondai-aq «Qazaqstaný» jobasyn júzege asyrýda birshama usynystar bildirdi.
Assambleia tóraǵasynyń orynbasary L.Prokopenko el birligi degende BAQ ókilderiniń kúshi, qyzmeti úlken ról oinaitynyn aityp ótti. Sondyqtan jýrnalisterge Assambleia bastamalaryn kóptep nasihattaýǵa shaqyrdy.
– Bizdiń birligimiz eń aldymen qazaq halqyna bailanysty. Qazaq halqy – eldegi turaqtylyqtyń, aýyzbirshilik pen kópultty qoǵamnyń bastamashysy. Sondyqtan jýrnalister qaýymyna gazet, portal ne televiziia bolsyn Assambleia bastamalary jaiynda halyqqa jii aqparat berip otyrýdy suraimyz.
Etnosaralyq yntymaqty nasihattaityn derekti film túsirilmek. Bul – Aqparat jáne kommýnikatsiialar ministrliginiń aqparat komitetiniń tóraǵasy Erjan Núkejanovtyń aitqany.
– Etnosaralyq, dinaralyq kelisim elimizdegi tatýlyq pen turaqtylyqtyń basty kepili. Sol sebepti bul kelisimdi nyǵaitýdaǵy aqparat salasyndaǵy jumys Aqparat jáne kommýnikatsiialar ministrliginiń basty baǵyttarynyń biri, – dep E.Núkejanov jýrnalisterdi kele jatqan tól merekelerimen quttyqtap ótti.
Shara TEDx formatynda jalǵasyp, respýblikalyq «Aiqyn» gazetiniń bas redaktory Nurtóre Júsip qazaq halqynyń tarihyn bilip, qurmetteýdegi kemshilikke toqtaldy.
– Qazaqtaný sózi eki túrli mánge ie. Onyń birinshisi qazaq ultynyń turmys-tirligin taný bolsa, ekinshisi qazaq bolyp qalý uǵymyn bildiredi. Asharshylyq jyldary tórt million qazaqtyń joiylyp ketkenin bilemiz. 2002 jyly Shveitsariianyń Jeneva qalasynda boldym. Qalany aralap júrgenmin. Qarasam, alyp taqta tur eken. Álem boiynsha epidemiia, tabiǵat apattary, olardyń zardaby týraly aqparat jazylypty. Biraq qai jaǵynan qarasam da asharshylyq jyldaryndaǵy qazaq genotsidi jóninde bir de bir aqpar tappadym. Álem 1920-21, 1930-33 jyldardaǵy qazaq tragediiasyn bilmeidi. Ol da tarihqa selqostaý qaraityn ózimizdiń kinámiz. Izrailde fashister óltirgen alty million evreidi búkil memleket bolyp bir minýt únsiz eske alý sáti bar. Transport toqtaidy, adamdar jumysyn qoia salady, tipti aqsha aýdarymdary da bir minýtqa úziledi. Ózimizge de, keler urpaqqa da tarihty qadirleýge birden-bir úlgi bolarlyq nárse eken bul.
N.Júsip ulty men dinine qaramastan ár qazaqstandyq Tilashar, Tusaýkeser syndy dástúrdi berik ustansa, «Qazaqtaný» jobasynyń basty maqsaty oryndalatynyn aitty.
– Qazaq mádenietiniń, dástúri men tarihynyń tóńireginde bastyń birigýi – ózge ulttar men qazaq halqyn jaqyndastyra túsedi.
«Habar» telearnasynyń direktory Erlan Igisinov BAQ ókilderiniń «Qazaqstaný» jobasy týraly aqparat berýine kóńili tolmaitynyn jetkizdi.
– Jobanyń tusaýy Kókshe óńirinde kesilgen soń biz joba týraly arnaiy material berdik. Basqa televiziia men saittar, gazet-jýrnaldar joba týraly ne dedi eken dep kompiýterdiń aldyna otyra qaldym. Blogerlerdiń paraqshasyn da tekserip shyqtym. Ókinishke qarai, aqparat az. Bolǵan kúnniń ózinde de tolyq emes, oqyrmanǵa joba týraly tolyq kartinany bere almaǵan. Muny «Habar» arnasynyń direktory ne jýrnalistikanyń ókili retinde emes, Qazaqstanda turatyn, osynda bala-shaǵasyn ósirip otyrǵan azamat retinde aityp turmyn. Nurtóre aǵanyń usynysyn qoldaimyn. Qazaqsha sóileitin, sóilemeitinine qaramastan turyp jatqan elge qurmet úshin onyń dástúrin ustanǵannyń nesi aiyp? Nemerelerimniń «quda túsý degen ne?», «qyz aittyrǵanda kimdi aittyrady?» dep suraq qoiýynan saqtasyn. Ondai saýaldy estimeýde jýrnalisterdiń eńbegi zor bolmaq, – dedi Erlan Igisinov.
Nurtóre Júsip «Qazkontent» AQ basqarma tóraǵasy Evgenii Kochetovtyń dombyrany ájeptáýir tartatynyna tánti. Al, óz kezeginde, E.Kochetov dombyra tartýdy úiretetin videorolikter túsirý qolǵa alynǵanyn aityp, kópshilikti qýantty.
– Qazaq folklor óneri jaiynda izdep, internetke tere qalsańyz, mardymsyz málimet tabasyz. Men shyǵarmashyl adammyn. Dombyra tartyp, kúi shertkim keledi. Alaida úirene qalaiyn desem, ulttyq aspapty úiretetin videolardy kóre almaimyn. Sondyqtan jaqynda dombyra tartýdy úiretetin videorolikter túsirýdi qolǵa almaqpyz. Videorolikter qazaqqa jaqyn bolýdy qalaityn, dombyrada qazaqsha án aityp, kúi shertkisi keletinder úshin asa paidaly bolmaq, – dedi E.Kochetov.
.jpeg)