بٷگٸن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جۋرناليستەر مەن ساراپشىلار كلۋبىنىڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسى ٶتتٸ. TEDx فورماتىندا ٶتكەن جيىندا كەسٸبي جۋرناليستەر ٶزدەرٸ جۇمىس ٸستەپ جاتقان سالانىڭ بٷگٸنگٸ كەلبەتٸن ايتىپ, تەجٸريبەسٸمەن بٶلٸستٸ. سونداي-اق «قازاقستانۋ» جوباسىن جٷزەگە اسىرۋدا بٸرشاما ۇسىنىستار بٸلدٸردٸ.
اسسامبلەيا تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى ل.پروكوپەنكو ەل بٸرلٸگٸ دەگەندە باق ٶكٸلدەرٸنٸڭ كٷشٸ, قىزمەتٸ ٷلكەن رٶل وينايتىنىن ايتىپ ٶتتٸ. سوندىقتان جۋرناليستەرگە اسسامبلەيا باستامالارىن كٶپتەپ ناسيحاتتاۋعا شاقىردى.
– بٸزدٸڭ بٸرلٸگٸمٸز ەڭ الدىمەن قازاق حالقىنا بايلانىستى. قازاق حالقى – ەلدەگٸ تۇراقتىلىقتىڭ, اۋىزبٸرشٸلٸك پەن كٶپۇلتتى قوعامنىڭ باستاماشىسى. سوندىقتان جۋرناليستەر قاۋىمىنا گازەت, پورتال نە تەلەۆيزييا بولسىن اسسامبلەيا باستامالارى جايىندا حالىققا جيٸ اقپارات بەرٸپ وتىرۋدى سۇرايمىز.
ەتنوسارالىق ىنتىماقتى ناسيحاتتايتىن دەرەكتٸ فيلم تٷسٸرٸلمەك. بۇل – اقپارات جەنە كوممۋنيكاتسييالار مينيسترلٸگٸنٸڭ اقپارات كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى ەرجان نٷكەجانوۆتىڭ ايتقانى.
– ەتنوسارالىق, دٸنارالىق كەلٸسٸم ەلٸمٸزدەگٸ تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ باستى كەپٸلٸ. سول سەبەپتٸ بۇل كەلٸسٸمدٸ نىعايتۋداعى اقپارات سالاسىنداعى جۇمىس اقپارات جەنە كوممۋنيكاتسييالار مينيسترلٸگٸنٸڭ باستى باعىتتارىنىڭ بٸرٸ, – دەپ ە.نٷكەجانوۆ جۋرناليستەردٸ كەلە جاتقان تٶل مەرەكەلەرٸمەن قۇتتىقتاپ ٶتتٸ.
شارا TEDx فورماتىندا جالعاسىپ, رەسپۋبليكالىق «ايقىن» گازەتٸنٸڭ باس رەداكتورى نۇرتٶرە جٷسٸپ قازاق حالقىنىڭ تاريحىن بٸلٸپ, قۇرمەتتەۋدەگٸ كەمشٸلٸككە توقتالدى.
– قازاقتانۋ سٶزٸ ەكٸ تٷرلٸ مەنگە يە. ونىڭ بٸرٸنشٸسٸ قازاق ۇلتىنىڭ تۇرمىس-تٸرلٸگٸن تانۋ بولسا, ەكٸنشٸسٸ قازاق بولىپ قالۋ ۇعىمىن بٸلدٸرەدٸ. اشارشىلىق جىلدارى تٶرت ميلليون قازاقتىڭ جويىلىپ كەتكەنٸن بٸلەمٸز. 2002 جىلى شۆەيتسارييانىڭ جەنەۆا قالاسىندا بولدىم. قالانى ارالاپ جٷرگەنمٸن. قاراسام, الىپ تاقتا تۇر ەكەن. ەلەم بويىنشا ەپيدەمييا, تابيعات اپاتتارى, ولاردىڭ زاردابى تۋرالى اقپارات جازىلىپتى. بٸراق قاي جاعىنان قاراسام دا اشارشىلىق جىلدارىنداعى قازاق گەنوتسيدٸ جٶنٸندە بٸر دە بٸر اقپار تاپپادىم. ەلەم 1920-21, 1930-33 جىلدارداعى قازاق تراگەديياسىن بٸلمەيدٸ. ول دا تاريحقا سەلقوستاۋ قارايتىن ٶزٸمٸزدٸڭ كٸنەمٸز. يزرايلدە فاشيستەر ٶلتٸرگەن التى ميلليون ەۆرەيدٸ بٷكٸل مەملەكەت بولىپ بٸر مينۋت ٷنسٸز ەسكە الۋ سەتٸ بار. ترانسپورت توقتايدى, ادامدار جۇمىسىن قويا سالادى, تٸپتٸ اقشا اۋدارىمدارى دا بٸر مينۋتقا ٷزٸلەدٸ. ٶزٸمٸزگە دە, كەلەر ۇرپاققا دا تاريحتى قادٸرلەۋگە بٸردەن-بٸر ٷلگٸ بولارلىق نەرسە ەكەن بۇل.
ن.جٷسٸپ ۇلتى مەن دٸنٸنە قاراماستان ەر قازاقستاندىق تٸلاشار, تۇساۋكەسەر سىندى دەستٷردٸ بەرٸك ۇستانسا, «قازاقتانۋ» جوباسىنىڭ باستى ماقساتى ورىندالاتىنىن ايتتى.
– قازاق مەدەنيەتٸنٸڭ, دەستٷرٸ مەن تاريحىنىڭ تٶڭٸرەگٸندە باستىڭ بٸرٸگۋٸ – ٶزگە ۇلتتار مەن قازاق حالقىن جاقىنداستىرا تٷسەدٸ.
«حابار» تەلەارناسىنىڭ ديرەكتورى ەرلان يگٸسٸنوۆ باق ٶكٸلدەرٸنٸڭ «قازاقستانۋ» جوباسى تۋرالى اقپارات بەرۋٸنە كٶڭٸلٸ تولمايتىنىن جەتكٸزدٸ.
– جوبانىڭ تۇساۋى كٶكشە ٶڭٸرٸندە كەسٸلگەن سوڭ بٸز جوبا تۋرالى ارنايى ماتەريال بەردٸك. باسقا تەلەۆيزييا مەن سايتتار, گازەت-جۋرنالدار جوبا تۋرالى نە دەدٸ ەكەن دەپ كومپيۋتەردٸڭ الدىنا وتىرا قالدىم. بلوگەرلەردٸڭ پاراقشاسىن دا تەكسەرٸپ شىقتىم. ٶكٸنٸشكە قاراي, اقپارات از. بولعان كٷننٸڭ ٶزٸندە دە تولىق ەمەس, وقىرمانعا جوبا تۋرالى تولىق كارتينانى بەرە الماعان. مۇنى «حابار» ارناسىنىڭ ديرەكتورى نە جۋرناليستيكانىڭ ٶكٸلٸ رەتٸندە ەمەس, قازاقستاندا تۇراتىن, وسىندا بالا-شاعاسىن ٶسٸرٸپ وتىرعان ازامات رەتٸندە ايتىپ تۇرمىن. نۇرتٶرە اعانىڭ ۇسىنىسىن قولدايمىن. قازاقشا سٶيلەيتٸن, سٶيلەمەيتٸنٸنە قاراماستان تۇرىپ جاتقان ەلگە قۇرمەت ٷشٸن ونىڭ دەستٷرٸن ۇستانعاننىڭ نەسٸ ايىپ? نەمەرەلەرٸمنٸڭ «قۇدا تٷسۋ دەگەن نە?», «قىز ايتتىرعاندا كٸمدٸ ايتتىرادى?» دەپ سۇراق قويۋىنان ساقتاسىن. ونداي ساۋالدى ەستٸمەۋدە جۋرناليستەردٸڭ ەڭبەگٸ زور بولماق, – دەدٸ ەرلان يگٸسٸنوۆ.
نۇرتٶرە جٷسٸپ «قازكونتەنت» اق باسقارما تٶراعاسى ەۆگەنيي كوچەتوۆتىڭ دومبىرانى ەجەپتەۋٸر تارتاتىنىنا تەنتٸ. ال, ٶز كەزەگٸندە, ە.كوچەتوۆ دومبىرا تارتۋدى ٷيرەتەتٸن ۆيدەوروليكتەر تٷسٸرۋ قولعا الىنعانىن ايتىپ, كٶپشٸلٸكتٸ قۋانتتى.
– قازاق فولكلور ٶنەرٸ جايىندا ٸزدەپ, ينتەرنەتكە تەرە قالساڭىز, ماردىمسىز مەلٸمەت تاباسىز. مەن شىعارماشىل اداممىن. دومبىرا تارتىپ, كٷي شەرتكٸم كەلەدٸ. الايدا ٷيرەنە قالايىن دەسەم, ۇلتتىق اسپاپتى ٷيرەتەتٸن ۆيدەولاردى كٶرە المايمىن. سوندىقتان جاقىندا دومبىرا تارتۋدى ٷيرەتەتٸن ۆيدەوروليكتەر تٷسٸرۋدٸ قولعا الماقپىز. ۆيدەوروليكتەر قازاققا جاقىن بولۋدى قالايتىن, دومبىرادا قازاقشا ەن ايتىپ, كٷي شەرتكٸسٸ كەلەتٸندەر ٷشٸن اسا پايدالى بولماق, – دەدٸ ە.كوچەتوۆ.
.jpeg)