«Boks Amerikada týyp, Qazaqstanda óldi», - depti bir bilgish. Aitady-aý. Álginiń neni meńzep turǵanyn oqyǵanda tipti tań qaldyq. Qara balany Qanatqa jyǵyp berippiz.
Ózimizge qatań qaraimyz, iia? Kózben ǵana emes, kishini úlkeitip kórsetetin kózáinek, ol az deseńiz mikroskop taýyp alamyz. Sosyn kóseýdi alyp, otty kósedik, kettik...
Boks tip-tiri. Ázir óletin túri joq. Ai aman, kún esende ol da sporttyń bir túri bolyp ómir súre beredi. Baiaǵyda Jandos Kókimovtyń jolyn keskende selt etpegen, tipti beride 1999 jyly Hiýstonda, bylaiǵy jarys emes, álem chempionatynda Kýba ókpelep qalady degendi jeleý etip, Ermahan Ibyraiymovty «qurbandyqqa» shalǵanda túgi ketpegen boks Qanatqa bola óle salady deisiz be? Sondyqtan betinen oty shyǵyp, álem aldynda qatty uialyp úilerinde otyrǵandar, terezedegi perdeni ysyryp, syrtqa bir qarańyzdar da dalaǵa shyǵa berińizder. Boks jankúierleri sizderge esh ókpelemeidi.
Qara baladan qatty uialyp qalǵandar bar eken. Olarǵa da aitaiyq. Besinshi raýndta bir uryp, qarsylasyn eki búktegen Qanat sodan keiin esten tanbasa boldy, jeńisti enshileitinin bilip turdy. Qandai da bir soqqyǵa shydaityn jigit emes pe, qashsa da pyssa da qarsylasyna aldyrmady. Nokdaýn esebinen jeńiske jetti. Ras, teń berýge de bolatyn edi, biraq báseke Qazaqstanda ótkenin de este ustaý kerek, negizi.
Silámniń ulyn aqtaý oida joq. Qaita súisindik. Ne degen minez! Qarsylasy ursa ezý tartady. Qasqyr sekildi. Qaqpandaǵa túskenin uryp kórińizshi, qyńsylamaidy, yr etýi, yrjyń etýi múmkin. Áitpese jata beredi. Sizge nazar aýdarmastan. Qanat ta solai. Endi janyna batatyn soqqy ótpegen shyǵar, biraq tynysy tarylǵanda betinen tartyp jiberse de ońai emes qoi.
Tynys demekshi. Júris kóp boldy. Solai sharshady. O bastan taktika durys tańdalmaǵan. Strategiia saýatty jasalmaǵan. Ol endi nelson,pelsondardyń kemshiligi. Taýdai Tursyn Edilov turǵanda ana bapkerdi Amerikadan nege aldyrtty eken, Qanatjan?
Kezi kelgende surarmyz. Jigittiń ezi bolǵanda Qanat ringte ezý tartpas edi. Qabaq shytqanyn kórdińiz be? Ózi tańdady. Ózi sońyna deiin jetkizýi tiis ekenin uqty. Ýolter Kaýtondokvońyz ońai qarsylas emes. Qanat ta qyzyq. Ony nege tańdaidy. Elge ákelip, ekpetinen túsiretin bireýdi shaqyrýy tiis edi. Joq, oǵan barmady. Ózine yńǵaisyz, boiy da uzyn, qoly da uzyn álemdik reitingte ózimen qatarlas jigitti tańdaǵan. Taǵy da qazaqstandyqtar shýlaǵan soń. «Durys bireýdi ákelip, jeńsei». – dep aiqailadyq qoi. Ýolter ótkende Demetriýsa Andradege qarsy soiqan salǵan. Beldik iesi bolǵannan keiin tańdaý Qanatqa tiesili edi. Joq, bul jerde Qanattyń qýylyq jaqqa attap baspaitynyn ǵana aitqymyz keldi. Múmkin ózin synap kórýdi de durys kórgen bolar. Kúni erteń Demetriýsa Andrademen kezdesip jatsa ózin saýatty ustaý úshin.
Golovkinmen salystaratyndar úshin. Gennadii tutas bir Respýblika mápelep ustap otyrǵan sportshy. «Emshekten» endi shyqsa bilmedik, biraq birazǵa deiin qos qaltasyn, qoiyn-qonshyn aqshaǵa toltyryp otyrdyq. El imidji úshin. Bir boksshy kerek edi. Janynda tilge júirik, iske pysyq top quryldy. Solar jón siltep, baǵyt berdi. Áitpese bul deńgeige ol da jete almas edi. Qairan qazaq aqshasy –ai, kimdi biikke shyǵarmadyń.
Golovkinniń Gena kezinen bilemin. Myqty sportshy. Ásirese áýesqoi ringte keremet edi. Afinyda altyn medal alady dep, úkilep apardyq. Sońy siyrquimyshaqtanyp, bitti. Qazaq balasyna qushaǵy jabyq, qabaǵy qatý meniń halqym qazaqstandyq balalarǵa qamqor áke, meiirban sheshedei qaraidy. Ol durys ta shyǵar. Sol Genadan eshkim áli suraǵan joq, Afiny finalynyń taǵdyryn. Onyń bar syrdy búrkemei aityp beretinine de kúmánim bar. Jaraidy, júz jylǵy áńgimeni jamap qaiteiin...
El qazynasynan qarjylandyrylǵan Genaǵa da keide ókpelep alamyn. Ókpelei salatynym, anaý EKSPO kezinde elge kelip, bir tóbelese salsa túgi ketpeitin edi. Jáne tegin emes. Ájeptáýir qalamaqyǵa! Ózi me. Ózgeleri me, bizdiń taraptan usynylǵan qarjyny qomsyndy degen de sóz. Anyǵyn Alla biledi!
Álgi Genaǵa taǵy ókpem bar. Biikke shyǵýyńa saty bolǵan qazaq qazynasy ǵoi. Osy eldegi birer baýyryńdy nege anderkartyńa nege tirkep qoimaisyń dep.. Ol jaǵyn ózi biler endi.. Genanyń mańynda saýatty uiymdastyrýshylar júrdi deitinimiz Lemeden keiin kileń sabalýǵa jaqyn júretin sabazdardy ringke shyǵaryp berdi. Alvares demeseńiz qalǵanynyń shamasy belgili edi ǵoi. Tipti Derevianchenko zamany da ótip ketken. Zamany deseńiz de ol da bir jar buzyp, taý qulatqan emes edi. Djeikosb deisiz be? Ol jigit te syrqatynan jazylyp, boksqa kirispep pa edi...
Uialyp boldyq pa? Endi Qanatty tuqyrtýdy sál qoia turaiyq. Ázirshe suranysqa ie bolǵan boksshynyń biri. Memleketke túk ziiany joq, qazynadan qarjy almaidy. Bir-eki azamattyń qoldaýyna súienip, anaý Arman Rysbekterdi qasyna ertip, boks jasap júr. Oǵan basqa bolmasa da Almaty riza, ailar óte boks kóredi. Al, sizder óz ózderińizden uialyp, boks óldi dep, nekrologqa tapsyrys berip... Qajet emes! Aza gúlge degen aqsha jinaý da kerek emes. Boks áli tiri. Qanat aman bolsa, talai jekpe jek ótkizedi, nemese uiymdastyrady. Qaita qoldap jibereiik. Abai atań aitty ǵoi., birińdi qazaq biriń dos, kórmeseń istiń bári bos», - dep. Qanat meniń dosym ári baýyrym. Tútip jeseńiz de sózim osy!
Amangeldi Seiithannyń feisbýktaǵy jazbasynan
