29 mamyr kúni QR Ulttyq mýzeiinde 31 mamyr saiasi qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý kúnine orai «Qasiretti jyldar taǵylymy» atty kórme jáne dóńgelek ústel ótti.
Kórmeniń ashylý saltanatynda sóz alǵan QR Ulttyq mýzeii direktorynyń orynbasary Maral Baltyshev: «Ol náýbat jyldardyń qazaq taǵdyryna tigizgen áseri zor. Saiasi qýǵynnyń qurbandary týraly maǵlumattar áli de zerttelip, zerdelenip jatqany anyq. Quǵyn-súrginge ushyraǵan tulǵalarymyzdy eske alyp, tarihymyzdy taný bizdiń basty paryzymyz. Búgingi kórme sonyń bir kórinisi bolmaq. Qazaqqa kelgen osyndai qiyndyqtardyń saldarynan halyq qyrylyp, sany azaiyp ketkeni aqiqat» dep, pikir bildirdi.
Táýelsiz Qazaqstannyń eń alǵash qabyldaǵan zańdarynyń biri 1993 j. 14 sáýirdegi «Jappai saiasi qýǵyn-súrgin qurbandaryn aqtaý týraly» Zań edi. 1997 j. QR Prezidenti Jarlyǵymen 31 mamyr saiasi qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý kúni bolyp jariialandy. Búginde elimizdiń túkpir-túkpirinde atalǵan dataǵa orai túrli sharalar uiymdastyrylýda.
Kórmege qýǵyn-súrgin qurbany bolǵan áýlet ókilderi – Qojykov Qoja Ahmet, Qojykov Qulahmet, Qojykova Latipanyń salǵan sýretteri qoiyldy. Qojyqovtar áýletiniń jeke kollektsiiasynan kórsetiletin týyndylar qatarynda qarapaiym aýyl turǵyndarynyń turmys-tirshiligin kórsetetin kartinalar da bar.
Qulahmet Qojykovtyń qyzy Sáýle Qojyqova: «L. Qojykova júzden astam órnektik týyndylardyń avtory. Onyń jumystary Máskeý, Sankt-Peterbýrg, Býdapesht, jáne Vashington mýzeilerinde saqtaýly. Onyń tárbielep ósirgen tórt uly da óner qairatkerleri. Qoja Ahmet Qojykov óte talantty kásibi grafik sýretshi, Qulahmet – teatr jáne kino sýretshisi, Sultan Ahmet – óner qairatkeri, Nurahmet – músinshi bolǵan. Búgingi kórmege Qojykovtar áýletiniń shyǵarmalary qoiylyp otyr. Jalpy 80-ge jýyq týyndy usynyldy» dedi.
Stalindik qýǵyn-súrginge zertteýshiler saiasi repressiiany, asharshylyqty, halyqtar deportatsiiasyn jatqyzady. Bul oqiǵalardan 4 milliondai Qazaqstan azamaty zardap kórdi. 1920-30-jyldardaǵy asharshylyqtan túrli derek boiynsha qazaq halqynyń jartysyna jýyǵy qyryldy. 20 myńnan astam adam túrmege qamaý, atý siiaqty qatal jazaǵa kesildi.
Kórmeniń ashylý saltanatynan keiin mýzeidiń kishi májilis zalynda «Qasiretti jyldar taǵylymy» taqyrybynda dóńgelek ústel ótti. Sharaǵa tarihshy ǵalymdar, mýzei salasynyń mamandary, saiasi qýǵyn-súrgin qurbandarynyń urpaqtary jáne Astana qalasyndaǵy JOO-nyń stýdentteri qatysty.
