"Qasieti ol – Qazaqtyń tonalmaǵan..."

"Qasieti ol – Qazaqtyń tonalmaǵan..."

Kúni keshe ultymyzdyń arystai azamattarynyń biri, belgili jýrnalist, tanymal telejúrgizýshi Beisen Quranbekten qapyda aiyrylyp, qabyrǵamyz sógildi. Ózekti órtegen ókinishten kóz jasymyz kól boldy. Degenmen Jaratqannyń ámirine kónbeske shara joq. Ol kisiniń jarqyn beinesi júregimizde máńgi saqtalmaq.

***

Qasqa tulparǵa mingizgen, aǵam-ai,
Qasty ordaǵa kirgizgen, aǵam-ai,
Han ulyndai júrgizgen, aǵam-ai,

Qai isime de maqul bolǵanym-ai,
Adasqan jerde aqyl bolǵanym-ai,
Baýyryńda júrip batyr bolǵanym-ai,

Qas jaýyrynyma qalqan bolǵanym-ai,
Alataýdai arqam bolǵanym-ai,
Bir ózi búkil ortam bolǵanym-ai,

Qarańǵy kirse, jaryq bolǵanym-ai,
Qara da basy halyq bolǵanym-ai,
Qaiyra kórýge zaryq bolǵanym-ai!

Erlan Júnis

QAZANAMA

Joq!..
Jazbaimyn, Siz jaily jaman habar,
Jazsam jairap jaraly dalań qalar!
Arýanadai ańyrap anań qalar,
Qars aiyrylyp meniń ulttyq sanam qalar!
Joq!..
Jazbaimyn, Siz jaily jaman habar,

Senbeimin!
«Sizdi óldi» degenderge,
Qaýesetke, joqtaýǵa, óleńderge.
Qaiǵysyndai qazaqtyń –
Qairan tulǵań,
Qalai ǵana siiady deneń kórge?

Dostym:
«Ol endi joq» dep aita kórme,
Tereń bir aǵystar da qaitady órge.
Bar-daǵy basyn súie Alashyńnyń,
Bar-daǵy «Jylama!» de baitaq elge.

Joq!..
Jazbaimyn, Ol jaily habar jaman,
Kúnniń júzin qarashy talaýraǵan!
Qasieti ol – Qazaqtyń tonalmaǵan,
Zulpyharyń edi ol – joǵalmaǵan!

Arasynan kil dana, daralardyń,
Men ony Máńgilikke sanaǵanmyn.
JERden uzaq bir jaqqa bara turam,
Qazasy eskirgenshe Nar aǵamnyń!..

Ularbek Dáleiuly


JAQSY ADAM

Jaqsy edi, 
Jaqsy edi ǵoi, shyn jaqsy edi,
Jalǵannyń nege osylai tynbaq sońy? 
Bárine janashyr bop júrmekshi edi, 
Áli de Alashym! - dep turmaqshy edi.

Jaqsy edi, 
Jaqsy edi ǵoi, shyn jaqsy edi,
Janymnyń basylar ma qurǵaq shóli? 
Buiyrtyp ǵaziz-ǵumyr, ǵashyq-taǵdyr
Bul ómir tur ma taǵy buldap sony?..

Jaqsy edi, 
Jaqsy edi ǵoi, shyn jaqsy edi,
"Barmysyń, batyrym" dep, til qatsa, óńi
jyp-jyly shýaq shashqan kúndei bolyp,
turatyn jan nurymen jyrǵap seni. 

Jaqsy edi, 
Jaqsy edi ǵoi, shyn jaqsy edi,
Tirliktiń taǵy almasyp tur baq-sory.
Kóńildiń qaiǵysyna daýa bolyp, 
Kózimniń jasyn bireý qurǵatsa edi.

Jaqsy edi, 
Jaqsy edi ǵoi, shyn jaqsy edi, 
Jalǵannyń sheshilmedi-aý jumbaq-sheri.
Jaqsy adam! - degen jalǵyz sózde onyń, 
Bar ataq, abyroiy, qurmet, sheni!

Qalqaman Sarin

El endi er Beisendei ul týar ma? 

Oý, qazaqtyń arysy – Beisen aǵam,
Jetisýdyń jerindei jaisań adam. 
Qai abyzdyń darydy aq batasy,  
Týdy eken sendei uldy qaisy ana jan?! 

Sabyr júrek, sabyr kóz, sabyr basym,  
Joqtaý, aza kidirsin, damyldasyn!
Jasyndai jarq ettiń de kete bardyń,  
Qaiystyryp qazaqtyń qabyrǵasyn. 

Qazaqtyń aspanynan aqqan juldyz,  
Isińmen maqtandy jurt, shattandy ul-qyz.
Jalǵan dúnie siiaqty barady ótip
Bir kórinip aidynǵa batqan qundyz. 

Shańyndai aqshýlanǵan kerqula attyń, 
Ǵaiyp bolyp, jurtyńdy kóp jylattyń. 
Sary Arqanyń dalasy kúńirenip, 
Keńsirigi ashydy Kerbulaqtyń. 

Beisen – ǵumyr, qol jetpes eles, arman,
Qadaldy qatal ajal jebesi aldan. 
El endi er Beisendei ul týar ma, 
Júregin qazaǵyna bere salǵan?! 

Edil, Jaiyq egilip, týlap aǵyp, 
Uly taýlar ulardai shýlady anyq. 
Sen týǵan el Beisaǵa, kúrsinýde, 
Kirpigin kóz jasymen dymdap alyp. 

Baqul bul, saǵynamyz, qosh, Beisekem, 
Alashpen asqaq rýhyń dos, Beisekem. 
Erkeleýge shek qoiǵan asaý taǵdyr, 
Átteń-ai, erte ólýge shek qoisa eken!?

El bolsaq, ul týarmyz er Beisendei, 
Beisen ketti, sendik-aý, senbei-senbei...
Beiseke juldyz bolsyn iz-urpaǵyń, 
Turatyn kókte jainap sendei sónbei...! 

Ádilet Ahmetuly

Beisen baýyrǵa...

Bildiń be eken, qysqa ómir súrerińdi,
Jurtqa bergen jan ediń júregińdi.
Alty alashtyń balasyn ańyratqan,
«Aitýǵa ońai» bolmai tur bul ólimdi.

Jaqsy adamdy tirlikte elepti kim?
Jel soqqanda basady terekti muń.
Ajalyńmen uqtyrdyń aqyrǵy ret,
Ólimge de «Qareket» kerektigin!

Álibek Shegebai

***

Qarys airylsa qara jer
Qaiǵyń tolar ma, qazaq? 
Jylasań kózińniń jasy aidyn bolar ma, qazaq?! 

Kún men tún kúńirense jeńildesemshi, 
Basý aitsa ǵoi ómir báseńsip... 

Shaqyrdy ma eken jasyl mekeniń, 
Baiansyz baqtyń basymda ekenin

Uqtyryp; kettiń ah urdy kóktem,
Ah urdy kóktem - aqyrǵy kóktem...

Lap etip sóndi shyrpy kún búgin, 
Sýaryldy ýǵa kirpigim búgin... 

Qosh, júrek! 
Qosh, sóz! 
Qosh, aǵa!

Qozybai Qurman

***

Ózen kórdim, 
qumyǵyp jylap aqqan,
O, qudiret, júrekke syna qaqqan.
Ana jaqtan uitqyp daýyl turdy,
Yzǵar qardy júrekti myna jaqtan.

Dúrbeleńge salǵan shaq,
shatpaq bári,
Ala ma dep oilap em aqtap taǵy.
Óziń júrgen joldardyń dańǵylyn-ai,
Óziń tiip ketkenniń áppaq bári.

Kórgen ony kóz bar ǵoi, sana bilip,
Kóńilderdiń tońy da jańa jibip...
Óz dertińdi elemei qalǵanyń-ai
Ózgelerdiń jarasyn tańa júrip.

Jaýyn kórdim, 
tolassyz tókken kelip,
Aitady eliń seni endi kópten bólip.
Keshige tur, deitin ek, mamyrǵa sál,
Keterińdi bilgende kóktemge erip.

Roza Seilhanova

***

Jaqsy adam ketkende, 
Aspan da jylaidy, 
Tastar da jylaidy, 
Asqar da qulaidy, 
Eske alyp Qudaidy. 

Jaqsy adam ketkende, 
Jerge de tym aýyr, 
Elge de tym aýyr, 
Kórge de tym aýyr, 
Zańdylyq sirá bul. 

Nurtas Turǵanbekuly