كٷنٸ كەشە ۇلتىمىزدىڭ ارىستاي ازاماتتارىنىڭ بٸرٸ, بەلگٸلٸ جۋرناليست, تانىمال تەلەجٷرگٸزۋشٸ بەيسەن قۇرانبەكتەن قاپىدا ايىرىلىپ, قابىرعامىز سٶگٸلدٸ. ٶزەكتٸ ٶرتەگەن ٶكٸنٸشتەن كٶز جاسىمىز كٶل بولدى. دەگەنمەن جاراتقاننىڭ ەمٸرٸنە كٶنبەسكە شارا جوق. ول كٸسٸنٸڭ جارقىن بەينەسٸ جٷرەگٸمٸزدە مەڭگٸ ساقتالماق.
***
قاسقا تۇلپارعا مٸنگٸزگەن, اعام-اي,
قاستى ورداعا كٸرگٸزگەن, اعام-اي,
حان ۇلىنداي جٷرگٸزگەن, اعام-اي,
قاي ٸسٸمە دە ماقۇل بولعانىم-اي,
اداسقان جەردە اقىل بولعانىم-اي,
باۋىرىڭدا جٷرٸپ باتىر بولعانىم-اي,
قاس جاۋىرىنىما قالقان بولعانىم-اي,
الاتاۋداي ارقام بولعانىم-اي,
بٸر ٶزٸ بٷكٸل ورتام بولعانىم-اي,
قاراڭعى كٸرسە, جارىق بولعانىم-اي,
قارا دا باسى حالىق بولعانىم-اي,
قايىرا كٶرۋگە زارىق بولعانىم-اي!
ەرلان جٷنٸس
قازاناما
جوق!..
جازبايمىن, سٸز جايلى جامان حابار,
جازسام جايراپ جارالى دالاڭ قالار!
ارۋاناداي اڭىراپ اناڭ قالار,
قارس ايىرىلىپ مەنٸڭ ۇلتتىق سانام قالار!
جوق!..
جازبايمىن, سٸز جايلى جامان حابار,
سەنبەيمٸن!
«سٸزدٸ ٶلدٸ» دەگەندەرگە,
قاۋەسەتكە, جوقتاۋعا, ٶلەڭدەرگە.
قايعىسىنداي قازاقتىڭ –
قايران تۇلعاڭ,
قالاي عانا سييادى دەنەڭ كٶرگە?
دوستىم:
«ول ەندٸ جوق» دەپ ايتا كٶرمە,
تەرەڭ بٸر اعىستار دا قايتادى ٶرگە.
بار-داعى باسىن سٷيە الاشىڭنىڭ,
بار-داعى «جىلاما!» دە بايتاق ەلگە.
جوق!..
جازبايمىن, ول جايلى حابار جامان,
كٷننٸڭ جٷزٸن قاراشى تالاۋراعان!
قاسيەتٸ ول – قازاقتىڭ تونالماعان,
زۇلپىحارىڭ ەدٸ ول – جوعالماعان!
اراسىنان كٸل دانا, دارالاردىڭ,
مەن ونى مەڭگٸلٸككە ساناعانمىن.
جەردەن ۇزاق بٸر جاققا بارا تۇرام,
قازاسى ەسكٸرگەنشە نار اعامنىڭ!..
ۇلاربەك دەلەيۇلى
جاقسى ادام
جاقسى ەدٸ,
جاقسى ەدٸ عوي, شىن جاقسى ەدٸ,
جالعاننىڭ نەگە وسىلاي تىنباق سوڭى?
بەرٸنە جاناشىر بوپ جٷرمەكشٸ ەدٸ,
ەلٸ دە الاشىم! - دەپ تۇرماقشى ەدٸ.
جاقسى ەدٸ,
جاقسى ەدٸ عوي, شىن جاقسى ەدٸ,
جانىمنىڭ باسىلار ما قۇرعاق شٶلٸ?
بۇيىرتىپ عازيز-عۇمىر, عاشىق-تاعدىر
بۇل ٶمٸر تۇر ما تاعى بۇلداپ سونى?..
جاقسى ەدٸ,
جاقسى ەدٸ عوي, شىن جاقسى ەدٸ,
"بارمىسىڭ, باتىرىم" دەپ, تٸل قاتسا, ٶڭٸ
جىپ-جىلى شۋاق شاشقان كٷندەي بولىپ,
تۇراتىن جان نۇرىمەن جىرعاپ سەنٸ.
جاقسى ەدٸ,
جاقسى ەدٸ عوي, شىن جاقسى ەدٸ,
تٸرلٸكتٸڭ تاعى الماسىپ تۇر باق-سورى.
كٶڭٸلدٸڭ قايعىسىنا داۋا بولىپ,
كٶزٸمنٸڭ جاسىن بٸرەۋ قۇرعاتسا ەدٸ.
جاقسى ەدٸ,
جاقسى ەدٸ عوي, شىن جاقسى ەدٸ,
جالعاننىڭ شەشٸلمەدٸ-اۋ جۇمباق-شەرٸ.
جاقسى ادام! - دەگەن جالعىز سٶزدە ونىڭ,
بار اتاق, ابىرويى, قۇرمەت, شەنٸ!
قالقامان سارين
ەل ەندٸ ەر بەيسەندەي ۇل تۋار ما?
وۋ, قازاقتىڭ ارىسى – بەيسەن اعام,
جەتٸسۋدىڭ جەرٸندەي جايساڭ ادام.
قاي ابىزدىڭ دارىدى اق باتاسى,
تۋدى ەكەن سەندەي ۇلدى قايسى انا جان?!
سابىر جٷرەك, سابىر كٶز, سابىر باسىم,
جوقتاۋ, ازا كٸدٸرسٸن, دامىلداسىن!
جاسىنداي جارق ەتتٸڭ دە كەتە باردىڭ,
قايىستىرىپ قازاقتىڭ قابىرعاسىن.
قازاقتىڭ اسپانىنان اققان جۇلدىز,
ٸسٸڭمەن ماقتاندى جۇرت, شاتتاندى ۇل-قىز.
جالعان دٷنيە سيياقتى بارادى ٶتٸپ
بٸر كٶرٸنٸپ ايدىنعا باتقان قۇندىز.
شاڭىنداي اقشۋلانعان كەرقۇلا اتتىڭ,
عايىپ بولىپ, جۇرتىڭدى كٶپ جىلاتتىڭ.
سارى ارقانىڭ دالاسى كٷڭٸرەنٸپ,
كەڭسٸرٸگٸ اشىدى كەربۇلاقتىڭ.
بەيسەن – عۇمىر, قول جەتپەس ەلەس, ارمان,
قادالدى قاتال اجال جەبەسٸ الدان.
ەل ەندٸ ەر بەيسەندەي ۇل تۋار ما,
جٷرەگٸن قازاعىنا بەرە سالعان?!
ەدٸل, جايىق ەگٸلٸپ, تۋلاپ اعىپ,
ۇلى تاۋلار ۇلارداي شۋلادى انىق.
سەن تۋعان ەل بەيساعا, كٷرسٸنۋدە,
كٸرپٸگٸن كٶز جاسىمەن دىمداپ الىپ.
باقۇل بۇل, ساعىنامىز, قوش, بەيسەكەم,
الاشپەن اسقاق رۋحىڭ دوس, بەيسەكەم.
ەركەلەۋگە شەك قويعان اساۋ تاعدىر,
ەتتەڭ-اي, ەرتە ٶلۋگە شەك قويسا ەكەن!?
ەل بولساق, ۇل تۋارمىز ەر بەيسەندەي,
بەيسەن كەتتٸ, سەندٸك-اۋ, سەنبەي-سەنبەي...
بەيسەكە جۇلدىز بولسىن ٸز-ۇرپاعىڭ,
تۇراتىن كٶكتە جايناپ سەندەي سٶنبەي...!
ەدٸلەت احمەتۇلى
بەيسەن باۋىرعا...
بٸلدٸڭ بە ەكەن, قىسقا ٶمٸر سٷرەرٸڭدٸ,
جۇرتقا بەرگەن جان ەدٸڭ جٷرەگٸڭدٸ.
التى الاشتىڭ بالاسىن اڭىراتقان,
«ايتۋعا وڭاي» بولماي تۇر بۇل ٶلٸمدٸ.
جاقسى ادامدى تٸرلٸكتە ەلەپتٸ كٸم?
جەل سوققاندا باسادى تەرەكتٸ مۇڭ.
اجالىڭمەن ۇقتىردىڭ اقىرعى رەت,
ٶلٸمگە دە «قارەكەت» كەرەكتٸگٸن!
ەلٸبەك شەگەباي
***
قارىس ايرىلسا قارا جەر
قايعىڭ تولار ما, قازاق?
جىلاساڭ كٶزٸڭنٸڭ جاسى ايدىن بولار ما, قازاق?!
كٷن مەن تٷن كٷڭٸرەنسە جەڭٸلدەسەمشٸ,
باسۋ ايتسا عوي ٶمٸر بەسەڭسٸپ...
شاقىردى ما ەكەن جاسىل مەكەنٸڭ,
بايانسىز باقتىڭ باسىمدا ەكەنٸن
ۇقتىرىپ; كەتتٸڭ اھ ۇردى كٶكتەم,
اھ ۇردى كٶكتەم - اقىرعى كٶكتەم...
لاپ ەتٸپ سٶندٸ شىرپى كٷن بٷگٸن,
سۋارىلدى ۋعا كٸرپٸگٸم بٷگٸن...
قوش, جٷرەك!
قوش, سٶز!
قوش, اعا!
قوزىباي قۇرمان
***
ٶزەن كٶردٸم,
قۇمىعىپ جىلاپ اققان,
و, قۇدٸرەت, جٷرەككە سىنا قاققان.
انا جاقتان ۇيتقىپ داۋىل تۇردى,
ىزعار قاردى جٷرەكتٸ مىنا جاقتان.
دٷربەلەڭگە سالعان شاق,
شاتپاق بەرٸ,
الا ما دەپ ويلاپ ەم اقتاپ تاعى.
ٶزٸڭ جٷرگەن جولداردىڭ داڭعىلىن-اي,
ٶزٸڭ تيٸپ كەتكەننٸڭ ەپپاق بەرٸ.
كٶرگەن ونى كٶز بار عوي, سانا بٸلٸپ,
كٶڭٸلدەردٸڭ توڭى دا جاڭا جٸبٸپ...
ٶز دەرتٸڭدٸ ەلەمەي قالعانىڭ-اي
ٶزگەلەردٸڭ جاراسىن تاڭا جٷرٸپ.
جاۋىن كٶردٸم,
تولاسسىز تٶككەن كەلٸپ,
ايتادى ەلٸڭ سەنٸ ەندٸ كٶپتەن بٶلٸپ.
كەشٸگە تۇر, دەيتٸن ەك, مامىرعا سەل,
كەتەرٸڭدٸ بٸلگەندە كٶكتەمگە ەرٸپ.
روزا سەيلحانوۆا
***
جاقسى ادام كەتكەندە,
اسپان دا جىلايدى,
تاستار دا جىلايدى,
اسقار دا قۇلايدى,
ەسكە الىپ قۇدايدى.
جاقسى ادام كەتكەندە,
جەرگە دە تىم اۋىر,
ەلگە دە تىم اۋىر,
كٶرگە دە تىم اۋىر,
زاڭدىلىق سٸرە بۇل.
نۇرتاس تۇرعانبەكۇلى
