Májilis Tóraǵasynyń orynbasary, «Nur Otan» partiiasy fraktsiiasynyń jetekshisi Gúlmira Isimbaevanyń qatysýymen partiia fraktsiiasynyń janyndaǵy Áleýmettik keńes pen Áleýmettik-mádeni damý komiteti birlesip, halyqtyń egde shaǵyndaǵy belsendiligi jáne qarttyqty qadirleý taqyrybyna arnalǵan otyrys ótkizdi.
«Jastyń jasyǵynan káriniń asyly artyq» degen qazaqta maqal bar. Sol aitpaqshy, halyqtyń egde shaǵyndaǵy belsendiligi keide jastardyń áreketinen asyp ketip jatady. Tek olarǵa belsendi áreket arenasyn jasap, qoldaryn ashyq qylý kerek. Ol úshin ne istegen jón? Otyrystyń ózekti máselesi negizinen osyǵan oiysty.
Statistikaǵa júginer bolsaq, halyqtyń qartaiýy jyldan jylǵa artyp keledi. Bul jahandyq úrdisterdiń biri – halyqtyń qartaiýyn sipattaityn demografiialyq irgeli qubylystarmen bailanysty. Halyqtyń qartaiýy ekonomikaǵa salmaqty problemalar alyp kelýi múmkin, óitkeni, egde jastaǵy adamdardyń úles salmaǵy ósken saiyn eńbekke jaramdy adamdarǵa demografiialyq salmaq arta túsedi. Dúnie júzindegi memleketterdi halqynyń qartaiýy sanatyna jatqyzý kórsetkishi jalpy halyqtyń 7 paiyzdyq úlesi jasy 65 jastan asqan jaǵdaida qabyldanady.
Birlesken otyrysqa qatysýshylar Qazaqstannyń atalǵan kórsetkish deńgeiine jaqyndap qalǵanyn atap ótti. Statistika málimetterine qaraǵanda, elimizde 1 974 254 zeinet jasyndaǵylar bar bolsa, bul jalpy halyq sanynyń 11,3%-yn quraidy. 65 jastan asqandardyń úlesi turaqty túrde ósýde, olar 2012 jyly 6,52%-dy qurasa, 2015 jyly 6,78%-ǵa jetken. Sondyqtan, Qazaqstan egde jastaǵy adamdardyń údemeli ósýine bailanysty qartań memleket sanalady.
Qoǵamnyń qartaiýy – bolmai qoimaityn tabiǵi úrdis. Qazaqstan Respýblikasy úshin halqynyń aman-saýlyǵy men ómir súrý jasynyń uzaqtyǵy eń basty jáne qajetti másele bolyp tabylady. Meditsinanyń, tehnikalyq progrestiń damýy «belsendi qartaiý» jasynyń, iaǵni egde jastaǵy adamdardyń belsendi jáne tiimdi ómir súrýleriniń ósýine jaǵdailar jasaýy tiis.
Otyrys qorytyndysy boiynsha qatysýshylar qartaiý problemasy jónindegi Madrid halyqaralyq is-qimyl jospary jáne 2012 jylǵy Vena konventsiiasyna sáikes, «Qazaqstan Respýblikasyndaǵy egde jastaǵy adamdardyń ómir súrý sapasyn jaqsartý boiynsha «Ulttyq is-qimyl josparyn» ázirleý kerektigin jáne naýqastyń aldyn alý men olardy erte kezeńinde anyqtaýǵa kóńil bóle otyryp diagnostika jasaýǵa qatań tártippen qaraýdy engizý jáne naýqastardy jas shamalaryna qarai biriktirip emdeýdiń máselelerin qarastyrý týraly usynystar qabyldady.
Jaqsybai SAMRAT,
«Egemen Qazaqstan»
.jpeg)