Ratsionnan qantty (saharozany) tolyq alyp tastaý adam densaýlyǵyna buryn aitylǵannan da beter ziian keltirýi múmkin. Chikagoda ótken Endokrinologiialyq qoǵamnyń jyl saiynǵy ENDO 2026 sezinde tanystyrylǵan jańa zertteý nátijeleri osyndai kútpegen qorytyndyǵa ákeldi, dep habarlaidy EurekAlert.
Kýveittegi Dasman diabet institýtynyń Immýnologiia jáne mikrobiologiia bóliminiń basshysy Rashid Ahmadtyń aitýynsha, maiy az dietadan qantty múldem alyp tastaý ishek saýlyǵyn buzyp, qabyný protsesteri men metabolikalyq buzylýlarǵa jol ashady.
«Biz úshin bul kútpegen jańalyq boldy. Qanttan úzildi-kesildi bas tartqannan kóri, taǵamnyń teńgerimdi bolǵany áldeqaida mańyzdy», — deidi ǵalym.
Zertteý qalai júrgizildi?
Ǵalymdar 16 apta boiy zerthanalyq tyshqandardyń eki tobyna baqylaý júrgizdi:
1-top: Quramynda qanty bar, biraq maiy az dieta tutyndy.
2-top: Quramynda qanty múldem joq, maiy az dietamen qorektendi.
Mamandar janýarlardyń gliýkozaǵa tózimdiligin, insýlinge sezimtaldyǵyn, ishek mikrobiomasynyń quramyn, sondai-aq baýyr men toq ishektegi qabyný belgilerin baǵalady.
Nátijesi qandai?
Eki toptaǵy tyshqandardyń salmaǵynda erekshe aiyrmashylyq baiqalmaǵan. Alaida, qantty múldem tutynbaǵan janýarlardyń densaýlyǵynda mynadai eleýli zardaptar anyqtaldy:
- Gliýkoza deńgeiin baqylaýdyń buzylýy;
- Insýlinorezistenttik (diabettiń alǵashqy belgisi);
- Ishek mikroflorasynyń teńgerimsizdigi (disbakterioz);
- Ishektiń qabynýy;
- Baýyrdyń mailaný belgileri.
Bul bizge ne beredi?
Osy ýaqytqa deiin maiy az ári qantsyz qatań dietalardyń aǵzaǵa tigizer naqty saldary jete zerttelmegen bolatyn. Ǵalymdardyń pikirinshe, bul jańalyq bolashaqta tamaqtaný boiynsha usynystardy ózgertýi múmkin. Endigi tańda basty nazar qantty shekteýge emes, ishektiń saý mikrobiomasyn saqtaýǵa baǵyttalýy tiis.
Mamandar metabolikalyq buzylýlardyń, baýyrdyń maily aýrýynyń jáne sozylmaly qabynýlardyń aldyn alý úshin ratsiondaǵy kómirsýlardyń (sonyń ishinde qanttyń da) qalypty ári teńgerimdi mólsherin saqtaý kerektigin eskertedi.
