راتسيوننان قانتتى (ساحاروزانى) تولىق الىپ تاستاۋ ادام دەنساۋلىعىنا بۇرىن ايتىلعاننان دا بەتەر زييان كەلتٸرۋٸ مٷمكٸن. چيكاگودا ٶتكەن ەندوكرينولوگييالىق قوعامنىڭ جىل سايىنعى ENDO 2026 سەزٸندە تانىستىرىلعان جاڭا زەرتتەۋ نەتيجەلەرٸ وسىنداي كٷتپەگەن قورىتىندىعا ەكەلدٸ, دەپ حابارلايدى EurekAlert.
كۋۆەيتتەگٸ داسمان ديابەت ينستيتۋتىنىڭ يممۋنولوگييا جەنە ميكروبيولوگييا بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى راشيد احمادتىڭ ايتۋىنشا, مايى از ديەتادان قانتتى مٷلدەم الىپ تاستاۋ ٸشەك ساۋلىعىن بۇزىپ, قابىنۋ پروتسەستەرٸ مەن مەتابوليكالىق بۇزىلۋلارعا جول اشادى.
«بٸز ٷشٸن بۇل كٷتپەگەن جاڭالىق بولدى. قانتتان ٷزٸلدٸ-كەسٸلدٸ باس تارتقاننان كٶرٸ, تاعامنىڭ تەڭگەرٸمدٸ بولعانى ەلدەقايدا ماڭىزدى», — دەيدٸ عالىم.
زەرتتەۋ قالاي جٷرگٸزٸلدٸ?
عالىمدار 16 اپتا بويى زەرتحانالىق تىشقانداردىڭ ەكٸ توبىنا باقىلاۋ جٷرگٸزدٸ:
1-توپ: قۇرامىندا قانتى بار, بٸراق مايى از ديەتا تۇتىندى.
2-توپ: قۇرامىندا قانتى مٷلدەم جوق, مايى از ديەتامەن قورەكتەندٸ.
ماماندار جانۋارلاردىڭ گليۋكوزاعا تٶزٸمدٸلٸگٸن, ينسۋلينگە سەزٸمتالدىعىن, ٸشەك ميكروبيوماسىنىڭ قۇرامىن, سونداي-اق باۋىر مەن توق ٸشەكتەگٸ قابىنۋ بەلگٸلەرٸن باعالادى.
نەتيجەسٸ قانداي?
ەكٸ توپتاعى تىشقانداردىڭ سالماعىندا ەرەكشە ايىرماشىلىق بايقالماعان. الايدا, قانتتى مٷلدەم تۇتىنباعان جانۋارلاردىڭ دەنساۋلىعىندا مىناداي ەلەۋلٸ زارداپتار انىقتالدى:
- گليۋكوزا دەڭگەيٸن باقىلاۋدىڭ بۇزىلۋى;
- ينسۋلينورەزيستەنتتٸك (ديابەتتٸڭ العاشقى بەلگٸسٸ);
- ٸشەك ميكروفلوراسىنىڭ تەڭگەرٸمسٸزدٸگٸ (ديسباكتەريوز);
- ٸشەكتٸڭ قابىنۋى;
- باۋىردىڭ مايلانۋ بەلگٸلەرٸ.
بۇل بٸزگە نە بەرەدٸ?
وسى ۋاقىتقا دەيٸن مايى از ەرٸ قانتسىز قاتاڭ ديەتالاردىڭ اعزاعا تيگٸزەر ناقتى سالدارى جەتە زەرتتەلمەگەن بولاتىن. عالىمداردىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل جاڭالىق بولاشاقتا تاماقتانۋ بويىنشا ۇسىنىستاردى ٶزگەرتۋٸ مٷمكٸن. ەندٸگٸ تاڭدا باستى نازار قانتتى شەكتەۋگە ەمەس, ٸشەكتٸڭ ساۋ ميكروبيوماسىن ساقتاۋعا باعىتتالۋى تيٸس.
ماماندار مەتابوليكالىق بۇزىلۋلاردىڭ, باۋىردىڭ مايلى اۋرۋىنىڭ جەنە سوزىلمالى قابىنۋلاردىڭ الدىن الۋ ٷشٸن راتسيونداعى كٶمٸرسۋلاردىڭ (سونىڭ ٸشٸندە قانتتىڭ دا) قالىپتى ەرٸ تەڭگەرٸمدٸ مٶلشەرٸن ساقتاۋ كەرەكتٸگٸن ەسكەرتەدٸ.
