ALTYN DOMBYRA jəne TAÝYQTAR
Bizde barlyq jaǵdaidyń, qamqorlyqtyń, syi-qurmettiń estrada fanershikteri men aityskerlerge ǵana jasalatyny nesi eken?! Əý bastan qazaqtyń kieli dombyrasynyń iesi ənshi men kúishi emes pe edi? Búginge aiqyn bolǵan bir anyq jait bar: ol qazaqtyń əlemdegi eń bai mýzykalyq muraǵa ie halyq ekendigi. Zamana tezinen ótip, búginge jetken on myńdai kúi men bes myńdai ənimiz bar eken! Babalardan miras bolǵan bul shyǵarmalardy dúniege əkelgen altyn saýsaq ənshiler men kúishiler edi ǵoi. Bul kúnde sol murany kózdiń qarashyǵyndai saqtap, elge nasihattap júrgender taǵy da sol ənshiler men kúishilerimiz emes pe?! Endeshe, "Altyn dombyra" kúishi men ənshiniń joly ǵoi. Nege "Altyn dombyradan" ənshi, kúishi ónerpazdar syrt qalady?! Birjannyń qolyndaǵy dombyrasyn tartyp alǵan "Janbota poshtabaishylyq" qashanǵa deiin jalǵasady?!
Aqyry bastaǵan soń, aitaiyn, qazaq qoǵamynda bir qyzyq (bəlkim shyjyq) qubylys oryn alyp otyr: óner dese, qazaqtyń kóz aldyna aýyz jybyrlatqysh fanershik ənshiler men saqaly bar, murty joq, shapanyn súiretken aityskerler ǵana keletin bolǵan kúnge jettik. Bul kúnde jurt dúniede budan asqan óner bar dep oilamaityn bolǵan. Əitpese, ónerdiń tóresi ən men kúi edi ǵoi, qashanda! Burynǵy qazaq úshin solai bolǵan. "Qulaqtan kirip boidy alǵan əsem ən men tətti kúi" - ónerdiń asyly, jaýhary sanalǵan. Osylai degen Abai: "Mal úshin janyn jaldap, qobyz ben dombyra alyp, topta sarnaǵan" aqyndardy jek kórgen. Al qazir ne boldyq: ənshi men kúishini kúresinge tastadyq. Olardyń aýzyndaǵy nesibesin fanershikter men ýahabit aityskerlerge julyp alyp berdik. Salystyrý úshin aitaiyn: Əmire Qashaýbaev atyndaǵy jəne Júsipbek Elebekov atyndaǵy respýblikalyq ənshiler konkýrsynyń bas báigesin alǵan ənshige beriletin júlde eki júz myń teńge. Al aityskerlerge berilip júrgen "Altyn dombyranyń" quny 120 myń dollar turady deidi, ras bolsa. Asta tók ótetin astarda tigiletin 50, 100 myń dollardyń qymbat kólikterin bylai qoiyńyz. Al sol astarda qazaqtyń əni men kúiine oryn joq. Sebebi úkili dombyraly ənshi men kúishi as iesine tiimsiz. Óitkeni ənshi men kúishi onyń bir zamanda kim bolǵany belgisiz (qazir batyr iaki bi) ata babasyn madaqtap, maqtap, jyrlap, "nurlap" bermeidi ǵoi. Sondyqtan qai asta, ait pen toida bolsyn: "Alataýdan, Arqadan aqyndarym kelipsiń", al "ənshi men kúishini qoidai qý qamshymen" deitin "tapqa bólýshilik" saltanat quryp alǵan. Tipti, dos-jaranyń toiyna barsań, dombyra ornyna disk suraityn halge jettik.
Mineki, aǵaiyn, óner men ónerpazdy osylai alalaityn boldyq. Sebebi ənshi men kúishiden "paida" joq. Tym bolmasa, "durystap" ýahabist bola almaidy. Óitkeni "qurǵyr" ən men kúi tym biik, tym asqaq. Jerdegi jemge kózi qyzaryp túspeidi. Kimniń tarysy pisse, sonyń taýyǵy bolmaidy. Al qazir bilikke "taýyq" kerek. Óitkeni taýyqtan keler qaýip joq. Qiturqy aǵymdarǵa da solai. "Din taratý" úshin "taýyqtar" taptyrmaityn "qus". "Shirkin, taýyq, shyr ainalar, jemiń bolsa, qolyńda..!"
Erlan Tóleýtaidyń feisbýktegi jazbasynan
