Qurmetti dostar! Eki kún buryn men osy paraqshada «qazaq bolǵan, bar jáne bola beredi» dep jazǵan edim.
Biz «qym-qiǵashy», «shuǵyl burylystary» kóp, bylaisha aitqanda týrbýlentti zamanǵa kirip bara jatyrmyz. Erteń búgingi bolyp jatqan kúrdeli geosaiasi, geoekonomikalyq úrdister (protsester) «jumaq kúni» bolyp kórinýi yqtimal.
Álem gibridti oiyndar dáýirine bet aldy. Syrttan keletin táýekel men qaýip-qater kúnnen kúnge qabattalyp keledi. Osyndai qysyltaiań zamanda Qazaqstan táýelsiz memleket retinde memlekettik institýttardy damyta otyryp, óziniń negizgi qundylyqtaryn aiqyndap alýy ózekti másele. Men – ózim, qazaqtyń mádeni kody, qazaqi salt-dástúrdiń bolashaqqa jaǵymdy áseri, ultymyzdyń mádeni qundylyqtaryn eksporttaý týraly másele kóterip júrip, osy basym baǵyttardy «nege memlekettik deńgeide kótermeidi eken, erteń kesh bolady ǵoi...» dep qapyda qalyp, memlekettiń osy pozitsiiasyn synǵa da alǵan kezderim boldy. Óitkeni jaqyn bolashaqta mádeniet degenimiz ekonomikalyq kategoriiaǵa ainala otyryp, kimniń mádenietiniń tamyry tereńde – sol halyq ozyq bolatyn kezeńge de jetemiz. Ol anyq.
Búgin «Egemen Qazaqstan» únjariiasynda Elbasy N.Á. Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhani jańarý» atty maqalasy shyǵypty. Oqyp shyqtym, jaqsy áser qaldyra otyryp, ultymyzdyń mádenietin jańǵyrtýdyń jańa belesterin kórip otyrmyn. Kóp sózden góri naqty is jasaǵan paidaly. Qus qanatyn qaqpasa, artqa sheginbeidi, ol qulaidy. Dál sol siiaqty elimizdiń ulttyq rýhani-mádeni qundylyqtaryn modernizatsiia jasamasa ultymyzdyń bolashaǵy bulyńǵyr. Osy maqalada qazaq halqynyń rýhani modernizatsiiasynyń baǵdary kórinip turǵany anyq.
1. Qazaqtyń salt-dástúri, mádeni kody bolashaǵymyzdyń negizgi baǵdary degen tuǵyrnama resmi túrde paid boldy. Meni bul másele qýantady.
2. 2018 jyldan bastap latyn árpine kóshý protsesi bastalady. Mektepterde, joǵary oqý oryndarynda oqýlyqtardy latyn árpine kóshirý protsesi lezde bastalaiyn dep otyr. Bul qýantarlyq másele. Elimiz álemniń 80 paiyzynan astam halqy erkin qoldanatyn mádeni keńistikke kiremiz. Sonymen birge, bul jańa tehnologiialar men jańashyldyqtyń jańa bir bet-perdesi ashylady degen sóz! 2017 jyldyń aiaǵyna deiin ǵalymdardyń kómegimen, barsha qoǵam ókilderimen aqyldasa otyryp, qazaq álipbiiniń jańa grafikadaǵy biryńǵai standartty nusqasyn qabyldaýǵa sheshim qabyldanǵan 2018 jyldan bastap jańa álipbidi úiretetin mamandardy jáne orta mektepterge arnalǵan oqýlyqtardy daiyndaýǵa kirisý josparlanyp otyr.
3. Gýmianitarlyq mamandyqtardy daiarlaityn barlyq kafedralar qalpyna keletin boldy. Bul burynnan beri bizdiń aityp-aityp, mezi bolyp, jiliginiń sińiri maidalanyp ketken másele. Iaǵni, qazaq halqynyń tarihy, salt-dástúrine basymdylyq beriledi degen sóz.
4. Aldaǵy birneshe jylda gýmanitarlyq bilimniń barlyq baǵyttary boiynsha álemdegi eń jaqsy 100 oqýlyqty ártúrli tilderden qazaq tiline aýdaryp, jastarǵa dúnie júzindegi tańdaýly úlgilerdiń negizinde bilim alýǵa múmkindik daiarlanýda. 2018-2019 oqý jylynyń ózinde stýdentterdi osy oqýlyqtarmen oqyta bastaýǵa josparlanǵan.
5. «Qazaqstanyń qasietti rýhani qundylyqtary» nemese «Qazaqstannyń kieli jerleriniń geografiiasy» jobasy usynylýda. Ishki rýhani týrizmdi damytýdyń alǵysharty. Ultymyzdy óz tarihy men mádenieti úshin maqtaný, ony jete bilýdiń naǵyz kerek tetigi.
6. «Jahandaǵy zamanaýi qazaqstandyq mádeniet» jobasyn iske asyrý josparlanýda. Bul másele bizdiń oilaǵanymyzdan asyp túsip otyr! Rýhani modernizatsiia degenimiz osy.
Shyny kerek, men óz kózime senbei otyrǵan jaǵdaiym bar! Óte qajetti, ózekti sheshimder kesheni, men tolyǵymen qoldaimyn! Táýelsiz memlekettiń óz «kún tártibi» bolýy qajet! Táýelsiz kún tirtibi degenimiz osy bolsa kerek.
Erlan Sairovtyń feisbýktegi jazbasynan
