Qazaqstannyń depozitterge kepildik berý qory (QDKBQ) kepildik berilgen ótemdi tóleý tártibin ońailatady, dep habarlaidy "Ult aqparat".
2021 jyldyń 2 qańtarynda Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti «Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine ekonomikalyq ósýdi qalpyna keltirý máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblikasynyń zańyna qol qoidy.
Atalmysh zań eldiń áleýmettik-ekonomikalyq turaqtylyǵyn saqtaýǵa baǵyttalǵan.
Zań depozitterge kepildik berý júiesiniń máseleleri boiynsha jańa mańyzdy engizilimderdi qarastyrady. Olar azamattarǵa kepildik berilgen ótemdi tóleý tártibin ońailatady.
Alǵashqy qadam. 2021 jyldyń 1 mamyrynan bastap kepildik berilgen ótem tóleýdiń jańa tártibi iske qosylady.
Soǵan sáikes, litsenziiasynan aiyrylǵan banktiń salymshylary kepildik berilgen ótemdi tóleý jónindegi ótinishti agent banktiń bólimshesine barmai-aq, tikelei Qazaqstannyń depozitterge kepildik berý qoryna (QDKBQ, Qor) elektrondyq tásilmen bere alady.
«Tengri Bank» AQ salymshylaryna, sondai-aq qazirgi ýaqytta taratylyp jatqan bankterdiń («Valiýt-Tranzit Bank» AQ, «Qazinvestbank» AQ, «Delta Bank» AQ, «Qazaq Banki» AQ, «Eksimbank Qazaqstan» AQ jáne «Astana Banki» AQ) salymshylaryna da osyndai múmkindik beriledi.
Osylaisha tólem alý úshin agent bankke áli kúnge deiin barmai júrgen 450 myńnan astam salymshy 2021 jyldyń 1 mamyrynan bastap kepildik berilgen ótemdi alý jónindegi ótinishti onlain túrinde bere alady.
Bul rette dástúrli banktik qyzmet kórsetý tásilin qalaityn, sondai-aq ótem alýǵa úshinshi tulǵalary (muragerler, senimhat boiynsha ókilder jáne basqa da quqyq ielenýshiler) ótinish bere alatyn salymshylar úshin agent bank arqyly kepildik berilgen ótem tóleý tártibi saqtalady.
Kepildik berilgen ótemdi tóleý jónindegi ótinishti qor elektrondy jáne jazbasha túrde (agent bank arqyly) tólem bastalǵan kúnnen bastap 1 jyl ishinde, al taratý úderisindegi bankterdiń salymshylarynan 2022 jyldyń 1 mamyryna deiin qabyldaidy.
Kepildik berilgen ótemdi tóleý jónindegi ótinishti onlain berý – qazirgi qoldanystaǵy tólem tártibin ońailatady jáne salymshylarǵa yńǵaily jaǵdai jasai otyryp, tólem alýdyń anaǵurlym tartymdy tásiline ainalatyn bolady.
Bul salymshylardyń ýaqytyn únemdeidi, agent bankke barýǵa ketetin jol shyǵynyn azaitady jáne alǵashqy tólem kúnderi adamdardyń tym kóp shoǵyrlanýyn báseńdetedi.
Bul ásirese COVID-19 koronavirýstyq infektsiia pandemiiasy kezeńinde óte mańyzdy.
Ekinshi qadam. Salymshylardyń tólem bastalǵannan beri 1 jyl boiy talap etpegen kepildik berilgen ótem somalaryn QDKBQ olardyń «Biryńǵai jinaqtaýshy zeinetaqy qory» aktsionerlik qoǵamyndaǵy (BJZQ) zeinetaqy shottaryna erikti zeinetaqy jarnalary retinde aýdarady.
Kepildik berilgen ótemdi tóleý merzimi aiaqtalýǵa 30 jumys kúni qalǵanda qor salymshylarǵa ótem tóleý aiaqtalatyn kún jáne salymshylardyń 1 jyl boiy talap etpegen ótem somalary BJZQ-ǵa aýdarylatyndyǵy týraly BAQ jáne óz saity arqyly habarlaidy.
BJZQ-ǵa aýdarylǵan kepildik berilgen ótem somasy salymshynyń erikti zeinetaqy jarnasy bolyp tanylady jáne (eseptelgen investitsiialyq tabysty qospaǵanda) salyq salýdan bosatylady. Erikti zeinetaqy jarnalaryn esepke alý boiynsha zeinetaqy shottary avtomatty túrde ashylady. Ol úshin BJZQ-ǵa barýdyń qajeti joq.
Bul tártip 2021 jyldyń 1 mamyrynan bastap iske qosylady jáne «Tengri Bank» AQ salymshylaryna, sondai-aq qazirgi ýaqytta taratylyp jatqan bankterge de («Valiýt-Tranzit Bank» AQ, «Qazinvestbank» AQ, «Delta Bank» AQ, «Qazaq Banki» AQ, «Eksimbank Qazahstan» AQ jáne «Astana Banki» AQ) qoldanylady.
Tólem bastalǵan kúnnen bastap 1 jyl boiy nemese 2022 jyldyń 1 mamyryna deiin qandai da bir dáleldi sebeptermen ótem alýǵa kele almaǵan salymshylar úshin Qorǵa kepildik berilgen ótemdi alýǵa (rastaityn qujattarmen birge) jazbasha ótinish berý quqyǵy saqtalady.
Dáleldi sebepter tizimi «Qazaqstan Respýblikasynyń ekinshi deńgeidegi bankterinde ornalastyrylǵan depozitterge mindetti kepildik berý týraly» Zańda tikelei qarastyrylǵan.
Ótinish bankti májbúrlep taratý týraly málimetter Biznes-sáikestendirý nómirleriniń ulttyq tizilimine engizilgen kúnge deiin nemese kepildik berilgen ótem somasy BJZQ-ǵa aýdarylǵan jaǵdaida, salymshynyń erikti zeinetaqy jarnalary esebinen zeinetaqy tólemderin alý quqyǵy týyndaǵanǵa deiin berilýi múmkin.
Ýshinshi jańa engizilim – sheteldik bankterdiń filialdaryndaǵy depozitterdi qorǵaý. Sheteldik bankterdiń Qazaqstan aýmaǵynda ashylatyn filialdary ýákiletti organnyń jeke tulǵalardyń depozitterin qabyldaýǵa, bank shottaryn ashý men júrgizýge bergen litsenziiasyn alǵan sátten bastap depozitterge mindetti kepildik berý júiesiniń qatysýshylary atanady.
Osylaisha azamattardyń sheteldik bankterdiń filialdarynda ashylǵan depozitterine de Qor kepildigi qoldanylady.
