Elorda tórindegi EKSPO halyqaralyq kórmesin tamashalaýda Ońtústik halqy belsendilik tanytýda. Jýyrda jahan nazaryndaǵy kórme qyzyǵyn Shymkenttegi Biǵaraevtar otbasy da kóppen birge kórip qaitty. Astanadan alǵan áserimiz sheksiz deidi saiahattap kelgender. 115 el men 22 halyqaralyq uiymnyń kórmege qoiǵan dúnielerimen, zamanaýi jańalyqtarymen tanysyp qaitqan otbasy óz áserlerimen tilshilermen de bólisti.
EKSPO aýmaǵyna qanat jaiǵan halyqaralyq pavilondardyń qai-qaisysyna bas suqsańyz da, adamzat igiligi úshin qýat kózin paidalanýdyń nebir ádisine tánti bolasyń. Máselen, Ońtústik Koreia pavilonynda turǵan “Hiýndai” avtomobiliniń sýtegimen júretinin aityp jatsa, Chehiia Astanaǵa elektr toǵymen ushatyn ushaq jáne qýat kózimen júretin velosiped ákelgen. Osy sekildi tyń tehnologiialardy óz kózimen kórip qaitqan Shymkenttik Aqerke kórmeniń kórnekisin aityp maqtandy
Quralbekova Aqerke, 7 synyp oqýshysy: “Maǵan Avstriia memleketi qatty unady. Men ózim sportqa jaqyn bolǵandyqtan, ol jaqtaǵy túrli sporttyq jabdyqtar boldy, solardy kórdim. Ápkem ekeýmiz velosiped teptik, al teledidardan energiiamen túrli beineler kórsetildi. Maǵan EKSPO kórmesi unady. Meniń armanym tolyqtai oryndaldy. Prezidentimiz Nursultan Nazarbaevqa raqmetimdi bildiremin.”
Shetel asyp barmasa da ár memletekettiń pavilondaryna kirip, olardyń qai baǵytta damyp jatqanyn tamashalaǵan Baqytgúl Artyqqyzy kórmeden keiin bolashaqqa talpynys, baǵyt-baǵdar alǵanyn aitady. Balalarynyń kókeiine bolashaqqa degen senim artqanyna máz-meiram bolǵan ana ár Qazaqstandyq EKSPOny kózben bir kórýge laiyq shara ekenin aitady.
Baqytgúl Esen, qala turǵyny: “Bolashaq energiiasy” dep aityldy, bul bolashaqtyń qamyn oilaǵandary. HHI ǵasyr, jer qoinaýyndaǵy bailyqtar sarqylyp jatyr. Mine, ǵalymdar sony oilap, halyqaralyq EKSPO kórmesinde bizdiń Qazaqstan osy taqyrypty tańdady. Óte oryndy dep oilaimyn. Erinbei barlyǵyn araladyq. Máselen, Latyn Amerikasyna 8 memleket kiredi eken. Olarda energiia 0 teńge eken. Tipti olar ony qaida jumsaryn bilmeidi. Bizdiń Qazaqstan soǵan jetý kerek. Kúnnen, jelden, sýdan energiiany alý kerek. Balalarymyz bárin kórdi. Olar bolashaǵyna sendi. Ǵylymǵa qyzyqty. Bul ne nárse dep, úńile qarap tamashalady. Sonyń ózi úlkeen jetistik dep oilaimyn.”
Sondai-aq, ózbek eliniń nanotehnologiialar ornalasqan pavilony da kózdiń jaýyn alady. Onda jańa tehnologiiamen ósirilgen kókónister, eń bastysy – kún sáýlesi jáne elektr qýatymen júretin kólikter qoiylǵan. Biǵaraevtar otbasynyń aitýynsha, sheteldikterdiń kórmede usynar qyzyqtary kóp. Ár eldiń ulttyq salt-dástúri, mýzyka jáne ulttyq aspaptaǵy áýenderi jadydan áli uzaq ýaqyt boiy ketpesi anyq. Aita keteiik, búgingi tańǵa deiin EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesin bir jarym millionnan astam adam tamashalady. Olardyń arasynda kórermen kóp jinalǵandary – Afrika Plaza, Mysyr jáne Úndistan pavilondary.
Gúljan Bainazarova
