ەلوردا تٶرٸندەگٸ ەكسپو حالىقارالىق كٶرمەسٸن تاماشالاۋدا وڭتٷستٸك حالقى بەلسەندٸلٸك تانىتۋدا. جۋىردا جاھان نازارىنداعى كٶرمە قىزىعىن شىمكەنتتەگٸ بيعاراەۆتار وتباسى دا كٶپپەن بٸرگە كٶرٸپ قايتتى. استانادان العان ەسەرٸمٸز شەكسٸز دەيدٸ ساياحاتتاپ كەلگەندەر. 115 ەل مەن 22 حالىقارالىق ۇيىمنىڭ كٶرمەگە قويعان دٷنيەلەرٸمەن, زاماناۋي جاڭالىقتارىمەن تانىسىپ قايتقان وتباسى ٶز ەسەرلەرٸمەن تٸلشٸلەرمەن دە بٶلٸستٸ.
ەكسپو اۋماعىنا قانات جايعان حالىقارالىق پاۆيلونداردىڭ قاي-قايسىسىنا باس سۇقساڭىز دا, ادامزات يگٸلٸگٸ ٷشٸن قۋات كٶزٸن پايدالانۋدىڭ نەبٸر ەدٸسٸنە تەنتٸ بولاسىڭ. مەسەلەن, وڭتٷستٸك كورەيا پاۆيلونىندا تۇرعان “حيۋنداي” اۆتوموبيلٸنٸڭ سۋتەگٸمەن جٷرەتٸنٸن ايتىپ جاتسا, چەحييا استاناعا ەلەكتر توعىمەن ۇشاتىن ۇشاق جەنە قۋات كٶزٸمەن جٷرەتٸن ۆەلوسيپەد ەكەلگەن. وسى سەكٸلدٸ تىڭ تەحنولوگييالاردى ٶز كٶزٸمەن كٶرٸپ قايتقان شىمكەنتتٸك اقەركە كٶرمەنٸڭ كٶرنەكٸسٸن ايتىپ ماقتاندى
قۇرالبەكوۆا اقەركە, 7 سىنىپ وقۋشىسى: “ماعان اۆسترييا مەملەكەتٸ قاتتى ۇنادى. مەن ٶزٸم سپورتقا جاقىن بولعاندىقتان, ول جاقتاعى تٷرلٸ سپورتتىق جابدىقتار بولدى, سولاردى كٶردٸم. ەپكەم ەكەۋمٸز ۆەلوسيپەد تەپتٸك, ال تەلەديداردان ەنەرگييامەن تٷرلٸ بەينەلەر كٶرسەتٸلدٸ. ماعان ەكسپو كٶرمەسٸ ۇنادى. مەنٸڭ ارمانىم تولىقتاي ورىندالدى. پرەزيدەنتٸمٸز نۇرسۇلتان نازارباەۆقا راقمەتٸمدٸ بٸلدٸرەمٸن.”
شەتەل اسىپ بارماسا دا ەر مەملەتەكەتتٸڭ پاۆيلوندارىنا كٸرٸپ, ولاردىڭ قاي باعىتتا دامىپ جاتقانىن تاماشالاعان باقىتگٷل ارتىققىزى كٶرمەدەن كەيٸن بولاشاققا تالپىنىس, باعىت-باعدار العانىن ايتادى. بالالارىنىڭ كٶكەيٸنە بولاشاققا دەگەن سەنٸم ارتقانىنا مەز-مەيرام بولعان انا ەر قازاقستاندىق ەكسپونى كٶزبەن بٸر كٶرۋگە لايىق شارا ەكەنٸن ايتادى.
باقىتگٷل ەسەن, قالا تۇرعىنى: “بولاشاق ەنەرگيياسى” دەپ ايتىلدى, بۇل بولاشاقتىڭ قامىن ويلاعاندارى. ححٸ عاسىر, جەر قويناۋىنداعى بايلىقتار سارقىلىپ جاتىر. مٸنە, عالىمدار سونى ويلاپ, حالىقارالىق ەكسپو كٶرمەسٸندە بٸزدٸڭ قازاقستان وسى تاقىرىپتى تاڭدادى. ٶتە ورىندى دەپ ويلايمىن. ەرٸنبەي بارلىعىن ارالادىق. مەسەلەن, لاتىن امەريكاسىنا 8 مەملەكەت كٸرەدٸ ەكەن. ولاردا ەنەرگييا 0 تەڭگە ەكەن. تٸپتٸ ولار ونى قايدا جۇمسارىن بٸلمەيدٸ. بٸزدٸڭ قازاقستان سوعان جەتۋ كەرەك. كٷننەن, جەلدەن, سۋدان ەنەرگييانى الۋ كەرەك. بالالارىمىز بەرٸن كٶردٸ. ولار بولاشاعىنا سەندٸ. عىلىمعا قىزىقتى. بۇل نە نەرسە دەپ, ٷڭٸلە قاراپ تاماشالادى. سونىڭ ٶزٸ ٷلكەەن جەتٸستٸك دەپ ويلايمىن.”
سونداي-اق, ٶزبەك ەلٸنٸڭ نانوتەحنولوگييالار ورنالاسقان پاۆيلونى دا كٶزدٸڭ جاۋىن الادى. وندا جاڭا تەحنولوگييامەن ٶسٸرٸلگەن كٶكٶنٸستەر, ەڭ باستىسى – كٷن سەۋلەسٸ جەنە ەلەكتر قۋاتىمەن جٷرەتٸن كٶلٸكتەر قويىلعان. بيعاراەۆتار وتباسىنىڭ ايتۋىنشا, شەتەلدٸكتەردٸڭ كٶرمەدە ۇسىنار قىزىقتارى كٶپ. ەر ەلدٸڭ ۇلتتىق سالت-دەستٷرٸ, مۋزىكا جەنە ۇلتتىق اسپاپتاعى ەۋەندەرٸ جادىدان ەلٸ ۇزاق ۋاقىت بويى كەتپەسٸ انىق. ايتا كەتەيٸك, بٷگٸنگٸ تاڭعا دەيٸن ەكسپو-2017 حالىقارالىق كٶرمەسٸن بٸر جارىم ميلليوننان استام ادام تاماشالادى. ولاردىڭ اراسىندا كٶرەرمەن كٶپ جينالعاندارى – افريكا پلازا, مىسىر جەنە ٷندٸستان پاۆيلوندارى.
گٷلجان باينازاروۆا
