«Táýekelsiz, talapsyz mal tabylmas» degendei, kez kelgen kásipti táýekelsiz júrgizý múmkin emes. Barlyq kásip erte me, kesh pe ártúrli formadaǵy qaýippen betpe-bet keledi. Jalpy qaýip pen táýekel ataýlyny operatsiialyq jáne strategiialyq dep bólýge bolady. Eger sizdiń qurǵan kompaniiańyz óz júrisinen jańylmai qundylyqtar óndirýdi jalǵastyrǵy kelse, qaýipterdi tiimdi basqarýdy úirenýi kerek.
Operatsiialyq qaýipke resýrstardyń azaiýy, jumys júiesiniń buzylýy men tutynýshylardyń shaǵym túsirýi siiaqty kúndelikti biznes protsesterde kezdesetin aqaýlardy jatqyzamyz. Oǵan qosa qural-jabdyqtardyń isten shyǵýy, shikizat kanaldarynyń jabylýy, urlyq, jumyskerlerdiń ketýi, derekterdiń joǵalýy, basshylyqqa baǵynbaý, kiber shabýyldar, IT júiesindegi aqaýlar da osy tizimdi tolyqtyrady.
Sońǵy kezde aldyńǵy qatarly uiymdar derekterdi saraptaý ádisimen (data science) operatsiialyq qaýipti azaitýdy jolǵa qoiǵan. Mysaly, oqytý mashinasy kele jatqan qaýipti eskertip, onyń aldyn alatyn sharalardy jasaýǵa kómektesedi.
Al strategiialyq qaýipter naryqtaǵy sharttar men qajettilikterge ýaqytyly jaýap qaitara almaǵan kezde paida bolady. Bul klientterdiń qalaýy ózgergen kezde, zańnamalardaǵy tolyqtyrýlar men jańa tehnologiialar paida bolǵanda, básekelestik pen naryqtaǵy aýys-túiisti jatqyza alamyz. Ondai qaýiptiń tigizer áseri óte tereń jáne uiym jumysyna aitarlyqtai ziian tigizedi. Ádette, atqarýshy direktorlar mundai qaýipti ózderiniń tájiribesi men ishki túisikterine súienip sheshýge tyrysady. Degenmen, derekterdi saraptaý ádisi atalmysh qaýiptiń aldyn alyp, tiimdi basqarý úshin paidaly qural sanalady.
Osy maqalada men óz salasynyń kóshbasshysy sanalatyn úsh klientimniń derekterdi saraptaý ádisi arqyly strategiialyq qaýipti qalai basqarǵanyn bóliskim keledi:
Álemniń tehnologiia óndirisi alda bolatyn tehnologiialyq ózgeristerge daiyn bolǵysy keledi. Búginge deiin birneshe myńdaǵan tehnologiia túrleri synaqtan ótip, kópshiligi kóshke ilese almady. Tek tańdaýlylardyń ǵana baǵy janyp, transformatsiialyq tehnologiiaǵa ainaldy. Der kezinde qajetti tehnologiiaǵa investitsiia jasaǵan uiymdar naryqta alǵa shyqsa, tehnologiiany meńgere almaǵandar artta qalady.
Atqarýshy direktorlar biznes analitikterdi tyńdaǵannan góri, intellektýaldy baqylaý júielerimen jabdyqtalǵan jańa tehnologiialardyń landshaftyn zertteýden ótkizip, eki úsh jyldan keiin kimniń oza shabatynyn boljap bere alady. Bul júieler «kompiýterlik sanamen» jabdyqtalyp, tehnologiiaǵa qatysty derekterdi jiliktep shaǵyp, qajetti signaldardy bólip alǵan soń, qandai tendentsiialardyń alǵa shyǵatynyn anyqtaidy. Bul boljamdar óz kezeginde kompaniialar úshin qandai tehnologiialyq jańalyqtarǵa investitsiia quiý kerektigine jol kórsetedi.
Tamaq pen sýsyn (F&B) ónerkásibindegi alpaýyt kompaniia naryqtaǵy úlesinen aiyrylmaý úshin, biregei ingredientter men innovatsiialyq ónimder usynatyn jas startaptar týraly derekterdi saraptaidy. Olardyń básekelesteri ártúrli deńgeide tabysqa jetken ónimder usynǵan bolatyn. Alpaýyt firmalar ózderiniń jańa taýarlaryn naryqqa tanystyrar aldynda, ózgelerdi de júieli túrde baqylap otyrýy kerek.
Naryqtaǵy barlyq trendterdi muqiiat saraptamadan ótkizý arqyly bolashaq klientterdiń qalaýyn jazbai taýyp, soǵan sai ónimder shyǵarady. Budan túsinetinimiz, jańa ónim shyǵarý úshin sol saladaǵy derekter bazasyn súzip baryp qana sheshim qabyldaý kerek. Osy ádispen bir kompaniia strategiialyq qaýiptiń aldyn alyp qoimai, milliard dollarlyq múmkindikti qolǵa túsirgen eken.
Transporttyq kompaniia ekonomikalyq tolqýlardyń óz biznesine tigizetin áserin túsingisi keledi. Ekonometrikalyq model júiesi ár eldegi tutynýshylardyń talaptaryn kórsetedi, bul óz kezeginde import pen eksportqa áser etedi. Nátijesinde ár aimaqtaǵy transporttaý qyzmetine oń nemese teris áser etedi. «Kompiýterlik sana» jaǵymdy nemese jaǵymsyz ekonomikalyq stsenariilerdi saraptaý arqyly, klient qyzmetindegi paida bolatyn jańa talaptardy anyqtaidy. Sol arqyly kompaniia shtatty ýaqytyly qysqartyp, josparlanbaǵan shyǵyndardyń aldyn alady.
Joǵarydaǵy mysaldardan kórgenimizdei, strategiialyq qaýipter strategiialyq múmkindikterge teńesedi. Olardy anyq probolema dep aita almaspyz, sebebi onda kóptegen belgisizdik bar. Al múmkindikterdi paidamyzǵa sheship, shyǵyndardy azaitý úshin, kompaniialar qaýipti júieli túrde baqylaýda ustap otyrýy kerek. Qandai protsess bolmasyn, derekterdi saraptaý ádisi strategiiadyq qaýipter men múmkindikterdi basqarýǵa kómekteseri anyq.
Maqalanyń túpnusqasy: forbes.com
