Foto: Pexels.com
Densaýlyq saqtaý ministrligi áleýmettik jelilerde taralyp jatqan balalardyń aýrýyna sebep bolady degen "arzan vaktsinalardy satyp alý" týraly aqparattyń shyndyqqa sáikes kelmeitinin jáne jalǵan ekenin málimdedi. Atalǵan málimdemeler "Áńgime bar" podkastynda jýrnalist Ainýr Asanberdimen bolǵan suhbatta Narhoz ýniversitetiniń professory retinde tanystyrylǵan Kýlzada Abenova aitqan.
Ministrliktiń baspasóz qyzmeti Qazaqstan Respýblikasynda Ulttyq profilaktikalyq egýler kúntizbesi aiasynda qoldanylatyn barlyq vaktsinalar kópsatyly halyqaralyq jáne ulttyq saraptamadan ótetinin alǵa tartty. Sondai-aq Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń (DDU) talaptaryna jáne ulttyq zańnamaǵa sáikes tirkeýden ótip, qoldanýǵa ruqsat alady.
Vaktsinalardy satyp alý "arzan" qaǵidaty boiynsha emes, sapa, qaýipsizdik jáne tiimdilik kórsetkishterine ǵana negizdele otyryp júzege asyrylady. Satyp alý barysynda kelesi talaptar eskeriledi:
- - DDU-nyń kvalifikatsiia aldy ótýi nemese qatań retteýshi baqylaýy bar elderde tirkelýi;
- - klinikalyq zertteýlerdiń nátijeleri;
- - óndiristik tiisti praktika (GMP) halyqaralyq standarttaryna sáikestigi;
- - tirkeýden keiingi qaýipsizdik monitoringiniń derekteri.
“Vaktsinalar "balalarda aýrý týyndatady" degen málimdemelerdiń eshqandai ǵylymi dáleli joq jáne kópjyldyq halyqaralyq baqylaý derekterine qaishy keledi. Kerisinshe, vaktsinatsiia qaýipti juqpaly aýrýlardan bolatyn syrqattanýshylyq pen ólim-jitimdi edáýir tómendetýge, myńdaǵan aýyr asqynýlar men ólim jaǵdailarynyń aldyn alýǵa múmkindik berdi. Sońǵy 34 jylda Ulttyq immýndaý saiasatynyń arqasynda epidemiialyq parotitpen syrqattaný deńgeii 100 eseden astamǵa tómendedi (1990 jylǵy 12 194 jaǵdaidan 2024 jyly 118 jaǵdaiǵa deiin), virýsty A gepatiti 32 eseden asa (1990 jylǵy 73 962 jaǵdaidan 2024 jyly 2 289 jaǵdaiǵa deiin), al virýsty V gepatiti 92 esege (1990 jylǵy 5 287 jaǵdaidan 2024 jyly 57 jaǵdaiǵa deiin) azaidy”, – delingen habarlamada.
Vaktsinatsiianyń arqasynda balalar arasynda qyzylshamen syrqattaný 90%-dan astamǵa, qyzamyq pen parotit 95%-ǵa tómendedi. Poliomielit 1996 jyldan, difteriia 2009 jyldan beri tirkelmegen. Bul derekter ulttyq immýndaý baǵdarlamasynyń tiimdiligin aiqyn dáleldeidi.
Ministrlik meditsinalyq bilimi men tiisti kásibi quzyreti joq tulǵalardyń mundai málimdemelerdi taratýy ata-analardyń densaýlyq saqtaý júiesine degen senimdi álsiretetinin jáne balalardyń densaýlyǵyna naqty qaýip tóndirýi múmkin ekenin atap kórsetedi.
“Qazaqstanda farmakologiialyq qadaǵalaý jáne jaǵymsyz reaktsiialardy monitoringteý júiesi jumys isteidi. Onyń aiasynda árbir tirkelgen jaǵymsyz jaǵdai mamandar tarapynan muqiiat taldanady. Qaýip anyqtalǵan jaǵdaida qoldanystaǵy zańnamaǵa sáikes jedel sharalar qabyldanady. Qazaqstan Respýblikasy Densaýlyq saqtaý ministrligi azamattardy tek resmi aqparat kózderine, dárigerlerdiń usynymdaryna jáne dáleldi meditsina derekterine senýge, sondai-aq balalardyń densaýlyǵyna jaýapkershilikpen qaraýǵa shaqyrady. Sondai-aq, jalǵan aqparat taratqany úshin ákimshilik jáne qylmystyq jaýapkershilik kózdelgenin eske salamyz”, – dep qosty ministrliktiń baspasóz qyzmeti.
