فوتو: Pexels.com
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە تارالىپ جاتقان بالالاردىڭ اۋرۋىنا سەبەپ بولادى دەگەن "ارزان ۆاكتسينالاردى ساتىپ الۋ" تۋرالى اقپاراتتىڭ شىندىققا سەيكەس كەلمەيتٸنٸن جەنە جالعان ەكەنٸن مەلٸمدەدٸ. اتالعان مەلٸمدەمەلەر "ەڭگٸمە بار" پودكاستىندا جۋرناليست اينۋر اسانبەردٸمەن بولعان سۇحباتتا نارحوز ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورى رەتٸندە تانىستىرىلعان كۋلزادا ابەنوۆا ايتقان.
مينيسترلٸكتٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ۇلتتىق پروفيلاكتيكالىق ەگۋلەر كٷنتٸزبەسٸ اياسىندا قولدانىلاتىن بارلىق ۆاكتسينالار كٶپساتىلى حالىقارالىق جەنە ۇلتتىق ساراپتامادان ٶتەتٸنٸن العا تارتتى. سونداي-اق دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ (ددۇ) تالاپتارىنا جەنە ۇلتتىق زاڭناماعا سەيكەس تٸركەۋدەن ٶتٸپ, قولدانۋعا رۇقسات الادى.
ۆاكتسينالاردى ساتىپ الۋ "ارزان" قاعيداتى بويىنشا ەمەس, ساپا, قاۋٸپسٸزدٸك جەنە تيٸمدٸلٸك كٶرسەتكٸشتەرٸنە عانا نەگٸزدەلە وتىرىپ جٷزەگە اسىرىلادى. ساتىپ الۋ بارىسىندا كەلەسٸ تالاپتار ەسكەرٸلەدٸ:
- - ددۇ-نىڭ كۆاليفيكاتسييا الدى ٶتۋٸ نەمەسە قاتاڭ رەتتەۋشٸ باقىلاۋى بار ەلدەردە تٸركەلۋٸ;
- - كلينيكالىق زەرتتەۋلەردٸڭ نەتيجەلەرٸ;
- - ٶندٸرٸستٸك تيٸستٸ پراكتيكا (GMP) حالىقارالىق ستاندارتتارىنا سەيكەستٸگٸ;
- - تٸركەۋدەن كەيٸنگٸ قاۋٸپسٸزدٸك مونيتورينگٸنٸڭ دەرەكتەرٸ.
“ۆاكتسينالار "بالالاردا اۋرۋ تۋىنداتادى" دەگەن مەلٸمدەمەلەردٸڭ ەشقانداي عىلىمي دەلەلٸ جوق جەنە كٶپجىلدىق حالىقارالىق باقىلاۋ دەرەكتەرٸنە قايشى كەلەدٸ. كەرٸسٸنشە, ۆاكتسيناتسييا قاۋٸپتٸ جۇقپالى اۋرۋلاردان بولاتىن سىرقاتتانۋشىلىق پەن ٶلٸم-جٸتٸمدٸ ەدەۋٸر تٶمەندەتۋگە, مىڭداعان اۋىر اسقىنۋلار مەن ٶلٸم جاعدايلارىنىڭ الدىن الۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ. سوڭعى 34 جىلدا ۇلتتىق يممۋنداۋ ساياساتىنىڭ ارقاسىندا ەپيدەمييالىق پاروتيتپەن سىرقاتتانۋ دەڭگەيٸ 100 ەسەدەن استامعا تٶمەندەدٸ (1990 جىلعى 12 194 جاعدايدان 2024 جىلى 118 جاعدايعا دەيٸن), ۆيرۋستى ا گەپاتيتٸ 32 ەسەدەن اسا (1990 جىلعى 73 962 جاعدايدان 2024 جىلى 2 289 جاعدايعا دەيٸن), ال ۆيرۋستى ۆ گەپاتيتٸ 92 ەسەگە (1990 جىلعى 5 287 جاعدايدان 2024 جىلى 57 جاعدايعا دەيٸن) ازايدى”, – دەلٸنگەن حابارلامادا.
ۆاكتسيناتسييانىڭ ارقاسىندا بالالار اراسىندا قىزىلشامەن سىرقاتتانۋ 90%-دان استامعا, قىزامىق پەن پاروتيت 95%-عا تٶمەندەدٸ. پوليوميەليت 1996 جىلدان, ديفتەرييا 2009 جىلدان بەرٸ تٸركەلمەگەن. بۇل دەرەكتەر ۇلتتىق يممۋنداۋ باعدارلاماسىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ايقىن دەلەلدەيدٸ.
مينيسترلٸك مەديتسينالىق بٸلٸمٸ مەن تيٸستٸ كەسٸبي قۇزىرەتٸ جوق تۇلعالاردىڭ مۇنداي مەلٸمدەمەلەردٸ تاراتۋى اتا-انالاردىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸنە دەگەن سەنٸمدٸ ەلسٸرەتەتٸنٸن جەنە بالالاردىڭ دەنساۋلىعىنا ناقتى قاۋٸپ تٶندٸرۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن اتاپ كٶرسەتەدٸ.
“قازاقستاندا فارماكولوگييالىق قاداعالاۋ جەنە جاعىمسىز رەاكتسييالاردى مونيتورينگتەۋ جٷيەسٸ جۇمىس ٸستەيدٸ. ونىڭ اياسىندا ەربٸر تٸركەلگەن جاعىمسىز جاعداي ماماندار تاراپىنان مۇقييات تالدانادى. قاۋٸپ انىقتالعان جاعدايدا قولدانىستاعى زاڭناماعا سەيكەس جەدەل شارالار قابىلدانادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ ازاماتتاردى تەك رەسمي اقپارات كٶزدەرٸنە, دەرٸگەرلەردٸڭ ۇسىنىمدارىنا جەنە دەلەلدٸ مەديتسينا دەرەكتەرٸنە سەنۋگە, سونداي-اق بالالاردىڭ دەنساۋلىعىنا جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قاراۋعا شاقىرادى. سونداي-اق, جالعان اقپارات تاراتقانى ٷشٸن ەكٸمشٸلٸك جەنە قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸك كٶزدەلگەنٸن ەسكە سالامىز”, – دەپ قوستى مينيسترلٸكتٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
