Altyn ordaǵa qaryzdar memleketter – Eýraziia tarihshylary onyń tarihyn zerttemei otyr. Tarih ǵylymynyń doktory, QR BǴM Memleket tarihy institýtynyń direktory Búrkit Aiaǵan Altyn orda memleketiniń tarihyna qatysty osylai málimdedi, dep habarlaidy QazAqparat.
«Altyn orda tarihy jetkilikti deńgeide zerttelmei jatyr. Alaida qazirgi memleketterdiń kóbi osynaý alyp memleketke qaryzdar. Eýraziianyń tarihshylary nelikten Altyn orda tarihy jaily aýyz ashpai otyr? Bul jerde bir ádilettilikti aita ketý kerek: Reseide revoliýtsiiaǵa deiin Kliýchevskii, Kostamarov, Zernov, Bartold qatarly tarihshylar obektivti zertteý júrgizgen. Álbette, olardyń eńbeginen birqatar sýbektivti qate taba alamyz. Alaida olar orasan zor eńbek atqaryp ketti. Tatar ǵalymy Mahmýd Saparǵalievtiń eńbegi men izdenisi – eń keremet zertteýlerdiń biri bolyp qalyp otyr», - dedi Búrkit Aiaǵan elordada ótip jatqan «Altyn orda. Tarih pen taǵylym» atty dóńgelek ústelde.
Tarihshy óz sózinde Altyn orda tarihyn zertteýde ǵalymdar korpýsy men ádistemeniń ózine sovet zamany tusynda qatty zalal kelgenin atap ótti.
«Sovet qoǵamyn qurýdaǵy talap-tilek tarihtanýǵa úlken soqqy berip, Altyn orda kezeńin zertteý óli núktede toqtap qaldy. Sońǵy ýaqytta bizdiń baýyrlas elder ǵana, onyń ishinde Tatarstan Altyn orda tarihyn dendei zerttep keledi. Álemdik tarihqa tatarlar «Álem tarihyndaǵy Altyn orda» úsh tomdyq kitabyn syilady. Qazaqstan úshin bul taqyryp memlekettik «Uly dalanyń jeti qyry» baǵdarlamasy aiasynda zerttelip keledi. Alaida bul rette kúrdeli jaǵdaiǵa qaramastan, bizge Altyn ordanyń qundylyǵyn jetkizgen tulǵalarǵa alǵysymyz zor. Akademik Álkei Marǵulan, Sultan Tursynov, Veniamin Iýdin, Sergei Prestornyi, Klavdii Peshýlina sekildi tarihshylardyń eńbegi eren. Sonymen birge Merýert Ábýseiitova, Beket Káribaev, Radik Temirǵaliev qatarly zamandastarymyz da Altyn orda tarihyn zertteýde zor úlesin qosyp keledi», - dedi Búrkit Aiaǵan.
Eske sala ketsek, 2019 jyldyń 24 tamyzynda ótken «Ulytaý – 2019» halyqaralyq týristik forýmyna qatysqan Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Altyn ordanyń 750 jyldyǵyn merekeleý aiasynda birqatar jumys jasalý kerektigin atap ótken edi. Prezident Altyn ordanyń negizin qalaǵan Joshy hannyń esimin ulyqtaýdy mindetti túrde qolǵa alýdy usyndy. Onyń aitýynsha, Joshynyń mazary qazaq jerinde turǵanyn búginde elimizdegi jáne sheteldegi jurtshylyqtyń kóbi bile bermeidi.
Jiynda Túrki akademiiasynyń sarapshysy, filologiia ǵylymdarynyń kandidaty Timýr Kozyrev Qazaqstan Altyn ordanyń zańdy ári tikelei murageri dep málimdedi.
